Sýretti túsirgen – Erlan OMAR, «EQ»
О́ńirlik bóliniste Pavlodar, Aqmola jáne Soltústik Qazaqstan oblystary alǵa ozǵan. Agroónerkásip kesheniniń (AО́K) negizgi kapıtalyna salynǵan aýqymdy ınvestısııa osy óńirlerde baıqalǵan: Pavlodar oblysyna – 53,8 mlrd teńge, Aqmola oblysyna – 30,7 mlrd teńge, Soltústik Qazaqstan oblysyna – 30,2 mlrd teńge. Investısııanyń aıtarlyqtaı kólemin alý boıynsha Qostanaı (18,4 mlrd teńge), Túrkistan (15,6 mlrd teńge) jáne Shyǵys Qazaqstan oblystary da (10,4 mlrd teńge) kóshbasshylarmen úzeńgi qaǵystyrady.
Agroónerkásip salasyndaǵy qarjylandyrýdyń negizgi kózi – bıznestiń jeke qarjysy. Bıznestiń menshik qarajatynyń kólemi qańtar-mamyrda 142,4 mlrd teńgeni (byltyrǵyǵa uqsas kezeń kórsetkishinen 27,4 paıyzǵa tómen) quraǵan. Odan keıingi orynda banktik emes zaım qarjysy tur – 49,8 mlrd teńge. Bul qarjy kólemi boıynsha 24,5 paıyzǵa quldyraý ańǵarylady. Al 5,8 mlrd teńge (-27,1 paıyz) – ekinshi deńgeıli bankter usynǵan kredıt qarjysy.
AО́K salasyndaǵy ınvestısııa qurylymynda búkil negizgi salymnyń 93,4 paıyzyn mal sharýashylyǵy men maýsymdyq daqyldardy ósirý enshileıdi. Atalǵan eki baǵytqa 93,3 mlrd jáne 91,6 mlrd teńge qarjy quıylǵan. Bul rette mal sharýashylyǵyna salynǵan ınvestısııa kólemi bir jyl ishinde aqshalaı mánde eki ese ósip otyrǵanyn da aıta keteıik. Al daqyldardy ósirý salasyna salynǵan kapıtaldyq salym kerisinshe 2 ese qysqaryp ketken.
Sonymen qatar aralas aýyl sharýashylyǵyna, balyq aýlaý men akvamádenıetke de eleýli qarjy salynypty, naqtylap aıtqanda, 8,8 mlrd teńge jáne 3,1 mlrd teńge.
«Finprom» aqparaty boıynsha, aýyl, orman jáne balyq sharýashylyǵy salasynda eńbek etetin qyzmetkerlerdiń ortasha aılyq nomınaldy jalaqysy bıyl birinshi toqsanda 212,3 myń teńge bolǵan. Bul eldegi búkil sala jalaqysynyń ortasha deńgeıinen 44,5 paıyzǵa tómen.
Buǵan deıin Aýyl sharýashylyǵy mınıstri Aıdarbek Saparov osy jyly aýyl sharýashylyǵy salasyna 1,7 trln teńge ınvestısııa tartý josparlanǵanyn aıtqan. Biraq oǵan qol jetkizý múmkin bolmady.
«Jartyjyldyq qorytyndysy boıynsha respýblıkadaǵy kórsetkish 410 mlrd teńgege jýyqtady. Bul – jospardyń nebári 24,1 paıyzy. Shymkent pen Astana qalasy, Jetisý oblystaryndaǵy kórsetkish 10 paıyzǵa da jetpeıdi. Osyǵan baılanysty ákimdikter jyldyq kórsetkishke qol jetkizý boıynsha jumysty kúsheıtýi kerek», dedi mınıstr.
Aıtýynsha, bıyl jalpy qýaty 373 myń tonna sút bolatyn 65 sút-taýarly fermasyn iske qosý josparlanǵan. Bul maqsatqa respýblıkalyq bıýdjetten 100 mlrd teńge bólingen. Alaıda birinshi jartyjyldyq qorytyndysynda jalpy qýaty 67,2 myń tonna bolatyn tek 16 joba jumys bastaǵan. Et baǵytyndaǵy qus fabrıkalaryn salý jáne keńeıtý boıynsha qýattylyǵy 72 myń tonna qus etin quraıtyn 10 jobany iske qosý josparǵa engizilgen. Onyń ekeýi Almaty jáne Qyzylorda oblystarynda óz jumysyn bastapty. Eki óńirde óndiristiń bastalýy negizgi jospardyń 20 paıyzy ǵana.
