Tap-taza, aq kúmisteı syńǵyrlaǵan, áýezdi, qunarly, baı tildi qashan meńgergeni esinde joq. Tili qazaqsha shyqqan, kórshi-qolańnyń oıyn balalarymen de osy tilde sóılesken. Orta mektepte de, akademık Á.Qýatbekov atyndaǵy halyqtar dostyǵy ýnıversıtetiniń pedagogıka fakýltetinde de qazaq tilinde bilim alǵan. Jumysta da, úı ishinde de taza qazaq tilinde sóıleıdi. О́z aıtýyna qaraǵanda, Ońtústik Qazaqstan oblysynyń Túlkibas aýdanynda dúnıege kelip, qaımaǵy buzylmaǵan qalyń qazaqtyń arasynda óskendikten be eken, jergilikti ulttyń salt-dástúri, ádet-ǵurpy janyna sonshalyqty jaqyn. Joǵary oqý ornynda arab, aǵylshyn tilderinde bilim aldy. Búginde Atbasar qalasyndaǵy agrarlyq-ındýstrıaldyq kolledjinde aǵylshyn tilinen sabaq beredi. Otbasymen birge 17 jyldan beri osy qalada turyp jatyr. Eń alǵash joldasy Radık Álıevpen birge osy ólkeni jaılaǵan et jaqyn týystaryna qonaqqa kelgen. Sulý Kóksheniń quıqaly bir múıisi – Atbasar atyraby ǵajap ólke eken. Adamdary da meıirban. Árıne, kir jýyp, kindik kesken topyraǵynyń da jattyǵy joq. Elza úshin ushy-qıyry joq qazaq dalasynyń qaı pushpaǵy bolsyn ystyq. Kóship kelgen soń jatyrqap-jatsynbaı birden baýyr basyp ketti. Bıyl on altyǵa tolǵan qyzy Malvına da qazaq tilin jaqsy biledi. Sol sebepti otbasy jergilikti jurtpen tonnyń ishki baýyndaı aralasyp ketken. Tipti tilin syılaǵandyqtan, ádet-ǵurpyn, salt-dástúrin jaqsy bilgendikten, baýyrmal jergilikti ulttyń qurmetine bólengen. Malvına aýdandyq, oblystyq til baıqaýyna úzbeı qatysady. О́zge ult ókilderi arasynda ótkizilgen oblystyq baıqaýda ekinshi orynǵa ıe boldy.
– Memlekettik tildi bilý paryz, – deıdi Elza, – bul osy jerdi jaılap, dámin tatyp júrgennen keıin perzenttik peıilmen qurmet kórsetýimiz kerek emes pe? Tildi bilý ózge ult ókilderi úshin óte kerek. Eń bastysy, bolashaqqa degen senimińdi arttyrady. Biz ońtústikte turǵanda mundaı áserge bólenbeıtin edik. О́ıtkeni ózge ulttyń qazaq tilinde sóılegeni eshkimge tańsyq emes, al bul jaqta birden baıqalyp turady eken. Otbasynda tek qana qazaq tilinde sóıleımiz. Úı ishindegi kúndelikti ádet-ǵurpymyz da tamyr jaıǵan jergilikti ulttyń úrdisinde. Ákem Dáýletjan, anam Kúlbazar – osy tilde sóılep, osy eldiń ádet-ǵurpyn erkin meńgergen adamdar. Qazaq halqyna degen qurmettiń kórinisin balalaryna at qoıǵanynan-aq ańǵarýǵa bolady. Mysaly, meniń úlken ápkemniń esimi – Janat, kishi inimniń esimi – Baǵdat.
О́tken jyly Bakýden anasynyń sińlisi Gúlmınaz apasy kelipti. Qazaq dalasynda bolmaǵaly on bes jyl eken. Bular bolsa taý asyp, tas basyp kelgen naǵashy apaılaryn qalaı syılap, kóńilinen shyqsaq dep jik-jappar. Aq dastarqanǵa ózderiniń ulttyq dámderin qoıǵan. Al Gúlmınaz apaı bolsa «maǵan qazaqtyń asyn daıyndańdar, sondaı saǵynyp keldim», dep ótinish aıtady.
Aǵylshyn tiliniń muǵalimi Elza Panaeva sabaq barysynda úsh tildi shákirtteriniń súıegine sińiredi. Orys tilin onsyz da biledi, al qazaq tilin meńgertý úshin kún, aı, jyl attaryn jattatyp, amandasýdy úıretedi. Til syndyrýdyń alǵashqy sharty – osy. Bálkim, sodan ba eken, sabaqtary oqýshylar úshin tartymdy, qyzǵylyqty. Jas tolqyn jergilikti ult tilin meńgerýmen qatar aǵylshyn tilinde qyzyǵa oqyp úırenedi.
–Kishkentaı kezimnen qazaq tilin erkin meńgergenim úshin óte qýanamyn, – deıdi Elza. – О́z tilinde sóılegen soń, jergilikti jurt ta baýyryna basyp, óz qyzymyz dep syılap turady. Qazaq halqy meılinshe aqjarqyn, baýyrmal halyq qoı.
Osy bir ustanymyn estı otyryp, Elzanyń peıiline tánti bolǵanymyz bar. Biz de bir kórgennen janymyzǵa jaqyn jan dep túısindik. Qazaqtildi qaryndasymyzdyń osy bir jetistigin ózgege úlgi qylý úshin áıgileýge nıet etkenimiz de sondyqtan.
Aqmola oblysy,
Atbasar aýdany
