Naýqas kúıeýine bir búıregin syılady

Bul atalǵan klınıkalyq em­deý mekemesinde júzege asy­rylǵan osymen 221-búırek transplantasııasy eken. Operasııadan keıin birneshe kún aýrýhanada jatyp, jaǵdaıy jaqsy bolǵandyqtan, ol úıine shyǵaryldy. Osynaý qýanyshty sátke oraı klınıkada kishigirim saltanatty shyǵaryp salý rásimi uıym­dastyryldy.

Búıregin almastyrǵan – 49 jas­taǵy Erlan Asqarov deıtin azamat. Ol aǵzaǵa muqtaj adam, ıaǵnı rese­pıent bolyp kezekte turdy. Bul jerde saý bir búıregin bergen óziniń áıeli boldy. Naýqas bir jyldan beri sozylmaly búırek jetispeýshiligimen esepte turǵan eken. Atalǵan dertine baılanys­ty gemodıalız apparatymen jasandy búırek qyzmetine júginýge táýeldi bolǵan. Osylaısha, dárigerler aǵza almastyrý operasııasy kezinde er azamatqa áıeliniń búıregin hırýrgııalyq jolmen salyp berdi.

Birneshe kún boıy palatada tera­pııa­lyq em qabyldaǵan naýqas pen onyń jubaıyn úıine aman-esen qaıtarǵan «altyn qoldy» medısına mamandary jalpy erli-zaıyptylarǵa jasalǵan otanyń sátti ótkenin, eki pasıenttiń de jaǵdaıy jaqsy ekenin jetkizdi.

№1 qalalyq klınıkalyq aýrýha­na­sy transplantologııa bólim­­shesi­niń meńgerýshisi Sábıt Baıte­mi­rov­tiń aıtýynsha, klınıkada búı­­rek almastyrý operasııasy 2013 jyldan bastalǵan. Búırek transplantasııasyn júzege asyrý úshin resepıent pen donordyń qan toby, genetıkalyq qurylymdary sáıkes kelý kerek. Áıtpese, búı­rek­ti almastyrǵanmen, erteńgi kúni aǵza báribir ony qabyldamaı, boıy­nan shyǵaryp tastaıdy. Bul jer­de naýqastyń týystarynyń birde-bir búırek almastyrýǵa ólshem­­deri sáı­kes kelmepti. Tek qana áıeliniń ǵana búıregi transplan­ta­sııaǵa jaraıtyn bolyp shyqqan. Naý­qas ope­ra­­sııadan keıin on shaqty kún aýrý­­hanada jatyp dárigerlerdiń baqy­­­laýymen kútindi. Biraq joǵary aıtyp ótkenimizdeı, bir jyldan beri búıregi qatty mazalap júrgen eken. Atalǵan organ qyzmetin durys atqa­ra almaǵandyqtan, qandy zár­den tazalaý úshin gemodıalız appa­ra­­ty­­nyń kómegine júginýge májbúr bol­­ǵan. Degenmen apparat qandy tolyq tazalaı almaıdy. Al tabıǵı búı­rektiń oǵan shamasy keledi. Endi naýqasty bul másele eshqashan tol­ǵan­dyrmaıdy.

Osy atalǵan klınıkada búırek pen baýyr transplantasııasy on shaqty jyldan asa ýaqyttan beri júrgiziledi. Dáriger-hırýrg S.Baıtemirovtiń málimdeýinshe, Shymkentte búgingi tań­da 600 adam gemodıalız qabyldaıdy. Olardyń bári de esepte tur. Barlyǵy da donordy kútip júr. Eshqaısysy sońǵy úmitin úzgisi kelmeıdi. Al qaıtys bolǵan adamnyń búıregin salý kóp ýaqytty talap etedi. Eń jamany – ony kútý. Bylaısha aıtqanda, máıittik donor óte tapshy. Al dárigerdiń pikirinshe, bul máseleni sheshýdiń bir-aq joly – maquldaý prezýmsııa­syn qabyldaý. Iаǵnı týystardyń ruqsatynsyz bas mıy semip qaıtys bolǵan adam­dardyń ishki saý aǵzalaryn alyp, oǵan muqtaj naýqastarǵa salý. Ol úshin zańǵa tıisti túzetýler engizilý kerek. Eger máıittik donorlyqqa kedergi keltirip turǵan qoldanystaǵy zań­daǵy bap alynyp tas­talsa, onda mıy isten shyqqan, ólim aýzyn­da­ǵy adamnyń ishki aǵzalary týys­ta­rynyń ruqsatynsyz alynady. Tek buǵan qarsy turatyn bir-aq nárse – sol máıittik donorlyqqa ja­ta­tyn adamnyń tiri kezinde óziniń aǵzalaryn transplantasııaǵa paıda­la­nýǵa kelis­peıtini týraly qol qoı­ǵan qujaty ǵana donorlyqqa keder­gi bola alady. Basqa kezde jol-kólik oqıǵasynan, aýyr bas mı jara­qa­tynan nemese ınsýlttan mıy qyz­metin toqtatqan barlyq naýqas maquldaý prezýmsııasy boıynsha ishki aǵzalary transplantasııa úshin alynady. Bul jaǵdaı eger joǵaryda atalǵan týystardyń ruqsaty kerek degen zańdaǵy arnaıy bap alynyp tas­talsa ǵana múmkin bolmaq. Osy rette dáriger-hırýrg máıittik donor dúnıe júziniń barlyq elinde damy­ǵanyn aıtady. Sondyqtan elimiz de osyǵan kóshý kerek deıdi. Onyń aıtýynsha, bul birinshi kezekte jyldar boıy donor kútken aǵzaǵa muqtaj naýqastar úshin kerek bolyp tur. Sondaı-aq maman máıittik donorǵa ruqsat berilse, zańsyz transplantolo­gııa beleń alyp ketedi degen áńgimeniń negizi joq ekenin baıandady.

«Aǵza almastyrý – óte kúrdeli operasııa. Bul kóliktiń bólshegi sııaqty aýystyra salatyn is emes. Operasııaǵa deıin qanshama medısınalyq taldaý men zerthanalyq anyq­ta­ma júrgiziledi. Onyń bergi ja­ǵynda neshe­me zańdyq rásimder men qujat­tyq toltyrýlar jatyr. Bári de aına­da­ǵydaı kórinip turady. Mundaı kúr­deli operasııalardy sol úshin de jasyryp qalý múmkin emes. Onyń ústine eldegi zań organdary men prokýratýra bul salany qatań túr­de baqylaýǵa alatyny belgili. Jal­py, máıittik donor álemde jaqsy damy­ǵan­dyqtan, onyń júzege asý tetikteri men joldary, tájirıbesi ábden pisip-jetil­gen. Sol sebepti odan qorqýdyń esh qajeti joq», dedi S.Baıtemirov.

ShYMKENT