Foto: gov.kz
Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde ótken brıfıngte Densaýlyq saqtaý birinshi vıse-mınıstri Tımýr Sultanǵazıev maımyl sheshegi qaterli dertiniń elde paıda bolmaýyna kúsh salyp, qajetti sharalar qabyldanyp jatqanyn jetkizdi. Qaýipsizdik maqsatynda áýejaılar men shekaralyq ótkelderde sanıtarlyq-karantındik pýnktterde baqylaý qyzmeti kúsheıtilgen rejimge kóshti. Ásirese maımyl sheshegi indeti tirkelgen elderden keletin azamattarǵa basa nazar aýdarylyp, jiti tekserýden ótkizbek. Densaýlyq saqtaý mınıstrligi ınfeksııanyń taralýyna jol bermeý maqsatynda endemııalyq elderge saparǵa shyǵýdy josparlap otyrǵan azamattarǵa úndeý tastap, saqtyq sharasyn qatań ustanýdy eskertip otyr. Asa qajettilik týyndamasa, maımyl sheshegi tirkelgen memleketterge ahýal báseńdegenshe barmaýǵa keńes beredi. Qaterli ınfeksııanyń alǵashqy belgileri paıda bolsa, birden dárigerdiń keńesine júginýdi usynady.
14 tamyzdan bastap Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymy Afrıkanyń birneshe memleketinde maımyl sheshegi indetiniń órshýine baılanysty tótenshe jaǵdaı jarııalaǵan edi. Álemdi alańdatyp otyrǵan maımyl sheshegi ınfeksııasy tek Afrıka elderinde ǵana emes, basqa da memleketterge taralyp jatyr. Eki jyldyń ishinde 100-den asa elde osy indet tirkelgen. 100 myńǵa jýyq adam juqtyrǵan indettiń aldyn almasa, óte qaýipti ekenin dúıim el jete túsinip, qaterden qorǵanýdyń qamyna kirisken. Maımyl sheshegi indetin monıtorıng júrgizý maqsatynda elimizge kelimdi-ketimdi azamattardy baqylaý júzege asady. Áýejaıda, temirjol beketterinde avtomobıl joldaryndaǵy kedendik baqylap ótkizý pýnktterinde arnaıy qurylǵy ornatylǵan. Maımyl shesheginiń negizi sımptomy – dene qyzýynyń kóterilýi, teride túrli daqtyń paıda bolýy. Qaterli derttiń arnaıy emi, profılaktıkalyq emdeý de áli aıqyndalmaǵan, tipti ekpe de áli shyǵarylmaǵan. Saqtyq sharasyn kúsheıtý úshin qajetti PTR test satyp alynǵan.
«Koronavırýs indeti kórshi Reseıde, Eýropanyń ózge memleketterinde qaıta bas kóterip, órship keledi. Maýsym aıymen salystyrǵanda shilde aıynda qaterli vırýs indetin juqtyrýshylardyń sany artqanyn jetkizdi. Biraq byltyrǵy kórsetkishpen salystyrǵanda áldeqaıda tómen, naqty aıtqanda 8 ese azaıǵan. Keselge baılanysty epıdemıologııalyq ahýal turaqty», dedi vıse-mınıstr.
Jyl saıyn sanıtarlyq bas dáriger memlekettik qaýly qabyldaıdy. Bıylǵy jeti aıdaǵy derek boıynsha 1 290 adam koronavırýs ınfeksııasyn juqtyrǵan. Naýqastardyń barlyǵy – eresek, 18 jastan asqan. Bul indetten bıyl elimizde ólim deregi tirkelmegen. Qyrkúıek aıynan bastap maýsymdyq tumaýǵa qarsy ekpe egý bastalmaq. 2 mıllıon 200 myń doza vaksına satyp alynǵan. Eń aldymen, osal top sanatyna jatatyn sozylmaly syrqatqa shaldyqqandarǵa, dekrettik demalystaǵy áıelderge, balalarǵa salynbaq. Vıse-mınıstr medısınalyq qyzmetkerlerge de tumaýǵa qarsy ekpe egiletinin aıtty.
Koronavırýs indetiniń órshýine baılanysty medısınalyq maska taǵý jalpyǵa birdeı mindettelmeıdi, tek medısınalyq mekeme qyzmetkerlerine únemi taǵyp júrý júktelip otyr.
Sonymen qatar T.Sultanǵazıevtiń aıtýynsha, MÁMS júıesi boıynsha medısınalyq qyzmet túrlerine qatysty tarıfterdiń ózgerýi naýqastarǵa áser etpeıdi. Qajetti medısınalyq kómek túrin alady. Medısınalyq qyzmet túrleriniń ishinde kompıýterlik tomografııa (KT), MRT-ǵa túsýdiń baǵasy qaltaǵa aıtarlyqtaı salmaq salyp kelgeni anyq. Bıylǵy 1 qyrkúıekten bastap 20 paıyzǵa KT men MRT tarıfteri arzandamaq.
Oblys ortalyǵy bylaı tursyn, aýdan ortalyǵynan shetkeri qonystanǵan shalǵaı aýyldarda jedel járdem brıgadasy jetkilikti me degen saýalǵa jaýap bergen mınıstrlik ókili standart boıynsha 10 myń adamǵa 1 jedel járdem brıgadasy bólinetinin aıtty. Iаǵnı aýdan ortalyǵynan 50-90 shaqyrym qashyq jatqan eki-úsh aýyldyń halqyna 1 jedel járdem brıgadasy bólinedi degen sóz. Densaýlyq saqtaý mınıstrligi ambýlatorlyq emhanalyq jáne jedel járdem basqarmasynyń basshysy Ásel Qydyrálıevanyń aıtýynsha, elimizde 1 504 jedel járdem brıgadasy bar. Bul brıgadanyń 80 paıyzy – feldsherlik, 20 paıyzy – dárigerlik brıgada. Basqarma basshysy jedel járdem stansalary ortalyqtandyrylǵanyn atap ótti. Iаǵnı aýdan, oblys ortalyqtary men qalalarda shoǵyrlanǵanyn jetkizdi. Barlyq eldi meken jedel járdem brıgadasymen qamtylǵanyn eskertti.
Brıfıngte T.Sultanǵazıev kadr tapshylyǵyn ońtaıly sheshý, qajetti qural-jabdyq, dári-dármekpen qamtamasyz etý jaıyn qozǵady. Keıingi úsh jylda medısına qyzmetkerlerine degen zárýlik aıtarlyqtaı azaıyp, kadr tapshylyǵyn retteýde oń úrdis baıqalyp keledi.
Qazaqstanda basqa elderdegideı medısınalyq kadrlarmen qamtamasyz etý problemasy demografııalyq, geografııalyq jáne sosıaldy ekonomıkalyq faktorlarǵa tikeleı baılanysty. Bıylǵy qańtar aıyndaǵy statıstıka boıynsha densaýlyq saqtaý salasynda 270 myń medısınalyq qyzmetker eńbek etedi. Onyń ishinde dárigerler – 81 myń, ortasha medısınalyq personal – 191 myń.
Bıyl densaýlyq saqtaý mamandarynyń jas býyny rekordtyq kórsetkishke jetti – 10 500. Olardyń basym kópshiligi medısınalyq joǵary bilimdi tegin alyp otyr. Medısınalyq joǵary oqý orny túlekteriniń úshten ekisi, ıaǵnı 4 myńnan asa maman kadr tapshylyǵyn jabý úshin medısınalyq uıymdarǵa jumysqa ornalasqan. Mınıstrlik jyl saıyn bilim berýdiń barlyq deńgeıi boıynsha 5 600 grant mólsherinde memlekettik bilim berý tapsyrmasyn oryndaıdy. Bıyl óńirlerdiń qajettiligine saı ornalastyrylǵan 2 500 rezıdentýra granty bólindi.
Medısına qyzmetkerleriniń tapshylyǵyn azaıtý úshin respýblıkalyq bıýdjet granttary sheńberinde oqyǵan túlekterdiń 46 paıyzyna arnaıy baǵyt berildi. Iаǵnı 4 myńǵa jýyq jas maman degen sóz. Buraldyń ishinde 2 800 kadr qalaǵa, al aýyldyq jerlerge 1 200 maman bólingen. Qabyldanǵan sharalar medısına mamandarynyń tapshylyǵyn 84 paıyzǵa azaıtýǵa múmkindik bergen. Ásirese aýdan ortalyǵynda, aýyldyq jerlerde 98 paıyzǵa deıin, al qalalarda 76 paıyzǵa deıin kadr tapshylyǵyn azaıtqanyn atap ótti vıse-mınıstr.
«Bul rette grant ıelenýshilerdiń 22 paıyzy birqatar dáleldi sebepter boıynsha jumys óteý mindetinen bosatyldy. Densaýlyq saqtaý mınıstrligi óńirlerge jumysqa ornalasý jáne bilim grantyn óteý úshin túlekterdiń tizimin de jibermek. Bıylǵy 14 sáýirde Memleket basshysy keıbir zańnamalyq aktilerge densaýlyq saqtaý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly zańǵa qol qoıdy. Bul quqyqtyq jáne qarjylyq qorǵaý, kásibı qyzmetke kepildik berýdi engizýdi kózdeıdi. Eń aldymen, medısına jáne farmasevtıka qyzmetkerleriniń mártebesin, sondaı-aq halyqqa kórsetetin medısınalyq qyzmettiń sapasyn arttyrýǵa baǵyttalǵan», dedi vıse-mınıstr.
