Sýretti túsirgen – Erlan OMAR, «EQ»
Elimizdegi eńbek naryǵyna qatysty Halyqaralyq eńbek uıymynyń bas dırektory Jılber Ýngbo, Paryz jumys berýshiler ulttyq konfederasııasy prezıdıýmynyń tóraǵasy Jumabek Janyqulov, sondaı-aq «Samuryq-Qazyna» AQ basshylary baıandama jasady. Sezge alǵash ret qatysyp otyrǵan HEU bas dırektory Jılber Ýngbo elimizdegi quqyqtyq reformalar jóninde óz baǵasyn berdi. Buǵan qosa jıynda bıznestiń áleýmettik jaýapkershiligin arttyrý máselesi qozǵalyp, mańyzdy usynystar aıtyldy. El jumysqa yspar bolsa, jer yrysqa kenelmek. Bul úshin kásipker tek tabysty ǵana emes, kóptiń qamyn, jumysshynyń jaıyn da oılaýǵa tıis. Halyqaralyq konvensııalarda osy qaǵıda taıǵa tańba basqandaı jazylǵan. HEU bas dırektory elimizdegi quqyq qorǵaý baǵytyndaǵy qadamdarynyń jaqsaryp kele jatqanyn jetkizdi.
– Qazaqstanda jalpyulttyq deńgeıdegi reformalardyń tabysty iske asyp jatqanyn erekshe aıtqym keledi. Keıbir eldermen salystyrǵanda Qazaqstanda quqyqtyq ózgeristerdiń jyldam damyp jatqanyna kýá boldym. Áleýmettik dıalogti nyǵaıtý baǵytyndaǵy jumystar da quptarlyq. Bizdiń uıym bul jolda árdaıym qoldaý kórsetýge daıyn. Bilikti jumysshy – kez kelgen bıznestiń qozǵaýshy kúshi. Al ony yntalandyrý, áleýmettik turǵyda qoldaý – jumys berýshige júktelgen mindet. Osy jaýapkershilikti abyroımen atqarǵan kásipkerlerge Úkimetten de, kásipodaqtan da únemi demeý bolýǵa tıis, – deıdi Jılber Ýngbo myrza.
HEU – eńbek qatynastaryn retteýmen aınalysatyn Birikken Ulttar Uıymynyń mamandandyrylǵan mekemesi. Onyń quramyna Qazaqstandy qosqanda 187 memleket kiredi. Uıymnyń negizgi maqsaty – áleýmettik ádiletti qamtamasyz etý. Uıym qaqtyǵystardy sheshý jáne eńbek jaǵdaılaryn jaqsartý úshin úkimetter, jumys berýshiler jáne jumysshylar arasyndaǵy dıalogti ilgeriletetin trıpartızm qaǵıdaty boıynsha jumys isteıdi.
– El táýelsizdiginiń 32 jylynda HEU basshysy Qazaqstanǵa alǵash ret kelip otyr. Bul halyqaralyq uıymnyń saıasatyna kóp nárse baılanysty. Ýngbo myrzanyń sapary bizdiń Úkimet, otandyq kásipodaqtar jáne PARYZ konfederasııasy arasyndaǵy joǵary sapaly úshjaqty dıalogke serpin beretinine senimdimin. Onyń jahandyq arenadaǵy elimiz týraly jeke ustanymy men pikiri óte mańyzdy, – dedi Paryz jetekshisi Jumabek Janyqulov.
Paryz konfederasııasy – HEU moıyndaǵan elimizdegi birden-bir respýblıkalyq jumys berýshiler birlestigi, sondaı-aq Halyqaralyq jumys berýshiler uıymynyń otandyq seriktes múshesi. Búginde onyń quramyna 33 salalyq birlestik pen 150 iri jáne orta kásiporyn kiredi. Osy joly jumys berýshiler sezinde 250 myń qyzmetkeri bar «Samuryq-Qazyna» qorynyń kompanııalar toby Paryz konfederasııasyna qosyldy.
– Toqsan saıyn biz ujymda áleýmettik zertteý júrgizemiz. Biz ony óz aramyzda keıde «úıdegi aýa raıy» dep ataımyz. Osylaısha, jumysshylarymyzda qandaı máseleler týyndady, olardyń basshylyqqa qandaı suraqtary bar ekenin anyqtap, qandaı da bir jaǵdaılardyń aldyn alýǵa tyrysamyz. Iаǵnı ashyqtyq qaǵıdatyn ustanyp, jumysshylarmen tikeleı dıalog quramyz. Qazaqstan jumys berýshileriniń sezinde álemdik tájirıbeni keńinen qoldaný máseleleri qozǵaldy. Bul baǵytta halyqaralyq eńbek uıymymen yntymaqtastyq aıasy keńeıe túspek, – dedi kásiporynnyń atqarýshy dırektory Andreı Lazarev.
Buǵan deıin HEU jumyssyzdyq deńgeıine qatysty óz boljamdaryn usynǵan edi. Esepte jahandyq jumyssyzdyq deńgeıi 2024 jyly 4,9%-ǵa deıin tómendeıtini, biraq eńbek naryǵyndaǵy eleýli teńsizdikter saqtalatyny aıtylǵan. Ásirese tabysy tómen elderde jumys tapshylyǵynan áıelder qatty zardap shegip jatqan kórinedi.
Sondaı-aq jıyn sońynda Paryz Qazaqstannyń jumys berýshiler konfederasııasy men «Samuryq-Qazyna» aksıonerlik qoǵamy yntymaqtastyq týraly memorandýmǵa qol qoıdy.
– Biz trıpartızmge senemiz. Muny kúsheıtý kerek. Biz HEU-men Qazaqstanda trıpartızmdi nyǵaıtý jáne damytý úshin Paryz-ben jumysty jalǵastyrýǵa daıynbyz. Búgin biz Paryz ben «Samuryq-Qazyna» qory arasyndaǵy mańyzdy memorandýmnyń kýási boldyq. Bul memorandým – jumys berýshilerdiń eldiń áleýmettik-ekonomıkalyq damýyndaǵy rólin kúsheıtýge negiz, – dedi HEU basshysy.
Halyqaralyq eńbek konferensııasy aıasynda úshjaqty delegasııanyń Halyqaralyq eńbek uıymynyń Eýropa jáne Ortalyq Azııa boıynsha aımaqtyq dırektory Beat Andreespen kezdesýi ótti. Kezdesý barysynda elimizdegi laıyqty eńbekti yntalandyrý jónindegi Jol kartasy bekitildi. Eldegi jumys berýshiler atynan bul mańyzdy qujatqa Paryz jumys berýshiler ulttyq konfederasııasynyń tóraǵasy Jumabek Janyqulov qol qoıdy. Jol kartasy bes negizgi baǵytty qamtıdy: qaýipsiz eńbek jáne eńbek ınspeksııasy, jumys berýshiler men jumysshylardyń birigý bostandyǵy, eń tómengi jalaqy, áleýmettik qamsyzdandyrý jáne qorǵaý, eńbek álemindegi zorlyq-zombylyq pen qýdalaýdy joıý. Bul – Qazaqstanda laıyqty eńbek baǵdarlamasyn júzege asyrýdyń jáne halyqaralyq eńbek standarttaryn engizýdiń alǵashqy qadamy.
