Aıbyn • 06 Qyrkúıek, 2024

Ǵylym jolyndaǵy ofıser

75 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Áskerı ǵylym – asa kóp talqylanbaıtyn, kóptiń qyzy­ǵýshylyǵyn týdyra bermeıtin baǵyt. Ilýde bireý ǵana bolmasa, ekiniń biri áskerde júrip ǵylymǵa bet burmaıdy. Dese de «qalaýyn tapsa, qar janatyny» sekildi, izdengen muratyna jeteri anyq. Ulttyq ulan akademııasyndaǵy Jalpy bilim berý pánderi kafedrasy bastyǵynyń orynbasary, maıor Baqyt Qalıev – ásker sapyndaǵy áleýmettik ǵylymdar magıstri.

Ǵylym jolyndaǵy ofıser

Baqyt Aqanuly akademııa­da 2015 jyldan beri qyzmet at­qarady. Oǵan deıin Soltústik Qa­zaqstan oblysyndaǵy M.Qozybaev ýnı­ver­sıtetinde oqytýshy bolyp jumys istegen. Oǵan deıin Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetinde tarıh jáne din mamandyǵy boıynsha magıstratýrada bili­min shyńdaǵan.

«Jalpy bilim berý kafedrasynda qyzmet ete­min. 90-nan astam ǵylymı maqala, 2 ǵy­ly­mı monografııa jazdym. Bir mo­nografııam «Mádenı mura» baǵ­darlamasy aıasynda Soltústik Qazaqstan oblysynyń tarıhy, ­arhıtektýrasy, eskertkishteri, ­arheologııasy taqyrybynda bir­neshe ǵalymnyń qatysýymen jazyldy. Bul eńbekti jazyp shyǵý­­ǵa úsh jyl ýaqytymyz ketti. 900 betten turatyn zertteýimiz barlyq ­óńirdegi kitaphanalarda bar. 2015 jyly sol kezdegi Ulttyq ulan bas qol­basshysynyń buıryǵy­men akademııada jańa kafedra ashyldy. Buǵan deıin bul basqa kafedra quramynda bolǵan. Osy kezeńde ol jeke kafedra bolyp quryldy. Jańa shtat jasaqtal­dy. Bizge kafedranyń deńgeıin kóterý júkteldi. Maqalalar jaza bas­tadyq. Bul jerde buryn kýrsanttarmen eshkim ǵylymı jumys júrgizbegen eken. Kýrsanttar­dyń ǵylymı qaýymdastyǵymen jumys júrgize bastadyq. 2017 jyly Qostanaı­da ornalas­qan Sh.Qabylbaev atyn­daǵy IIM akademııasynda kýrsanttar arasynda halyqaralyq ǵylymı konkýrs boldy. Oǵan ózge memleketterden qatysýshylar keldi. Elimizdiń de ózge áskerı vedomstvolarynan úmitkerler qatysty. Konkýrsta bizdiń aka­demııa kýrsanttary birinshi oryn ıelendi. Olar áskerge memlekettik tildi engizý taqyrybyn qorǵady. Kýr­santtar arasyndaǵy dinı tole­ranttylyq pen qarym-qaty­nas máselesin kó­terdi», deıdi akade­mııanyń qatarynan eki ret úzdik oqytýshycy atanǵan Baqyt Aqanuly.

Ustaz ben shákirtteriniń je­tis­tikteri munymen toqtalyp qal­ǵan joq. 2022 jyly IIM-niń vedomstvoaralyq konkýrsyna qa­tysyp birinshi oryn alǵany taǵy bar. Taqyryby – «Koronavı­rýs pan­demııasyna baılanysty ja­rııa­lanǵan tótenshe jaǵdaı kezinde onlaın sabaq ótkizý». Naqtyraq aıtqanda, kýrsanttar men oqytýshylar arasyndaǵy ınternet baılanysy kezindegi qaýipsizdik máselesin jan-jaq­ty kóterip, oqý úderisin jalǵasty­rý joldary zerdelendi. Baqyt Aqanulynyń aıtýynsha, sol kezde úzdik atanǵan kýrsanttar búginde ásker qatarynda laýazymdy qyzmetter atqaryp júr. Qýantatyny sol, sarbazdar­dy ǵylym salasyna baýlıtyn dástúr jal­ǵasyp keledi. Oqytý­shylar birinshi kýrsqa kelgen kýrsanttar arasynan ǵylym-bilimge jaqyn birneshe balany iriktep, olarǵa ǵylymı izde­nistiń alǵysharttary men ma­qala jazýdyń qyr-syryn úıre­tedi. Osydan birneshe aı buryn akademııa kýrsanttary Almatyda ótken halyq­aralyq ǵylymı jumys baı­qaýynan oljaly oraldy. Bul joly olar sý tasqyny mysalyndaǵy oqý úrdisi jaıyn­­da joba qorǵap shyqty. Akademııada kýrsanttardan bólek, oqytýshylar quramy da udaıy bilimin jetil­dirip otyrady.

«Byltyr bizdiń kafedra­dan úsh adam Tashkent qalasynda­ǵy Qoǵamdyq qaýipsizdik ýnıver­sı­tetine doktarantýraǵa oqýǵa tús­tik. Bıyl birinshi kýrs bitirip jatyrmyz. Oqý demalysyn alyp, em­tıhan kezderinde baryp kele­­tin múmkindigimiz bar. Qazir ǵylymı jetekshilerimiz­ben tanysyp, ózi­miz zertteıtin taqyryptardy aı­qyn­dadyq. Doktorlyq jumy­sym­­nyń taqyryby – «Qazaq­stan men О́zbek­stannyń áskerı joǵary oqý oryndary arasynda akademııa­lyq aýysym jumystaryn uıym­das­tyrý». Máselen, azamat­tyq ortadaǵy joǵary oqý oryndarynda bilim alatyn stý­dentter sheteldik bilim orda­laryna aka­demııalyq aýysym­men bara alady. Iаǵnı sol jaq­ta keminde bir semestr bilim alyp, tájirıbe alma­sady. Osyn­daı múmkindikter­diń áskerı bilim ordalarynda da bolǵa­nyn qa­laımyn. Bul bakalavrdan bólek, magıstratýrada bilim alatyn ofıserler úshin mańyzdy sanalady», deıdi B.Aqanuly.

Qyzmetine shyn berilgen oqy­týshy otbasylyq ómirin de nazardan tys qaldyrmaǵan. Bala­larynyń da bilimdi, elgezek azamat bolyp ósýi úshin laıyqty tárbıe berip júr. «Áke kórgen oq jonar» demekshi, búginde keıipkerimiz­diń úlken balasy Ystanbul mem­­lekettik ýnıversıtetinde halyq­aralyq quqyq jáne saýda ma­man­­dyǵy boıynsha 4-kýrsta bilim alyp jatyr. Al ekinshi uly mektepte úzdik oqıdy. Úıdiń kenjesi bir jasta. Qaýyrt qyzmette júrse de ás­kerı ǵylymnyń damýyna úles qosyp, otbasy aldyndaǵy jaýap­kershiliktiń júgin umytpaǵan ulandyqtyń Otan aldyndaǵy mindetine de minsiz bolaryna kúmán joq. 

Sońǵy jańalyqtar