Kemtar jandar músirkegendi jek kóredi

Eshkim múgedek bolam demeıdi. Ananyń altyn qursaǵynan myna jaryq dúnıege kemtar bolyp kelip, ómir boıy múgedek bolyp ótetinder bar, jalyndaǵan jastyq shaqta atsha shaýyp júrip, jazataıym múgedek bolyp qalatyndar da kezdesedi. Olarǵa ottan, sýdan, kólik oqıǵalarynan, basqa da tótenshe jaǵdaılardan on eki múshesiniń birinen aıyrylyp nemese bir múshesi kem bolyp qalatyndardy qosyńyz. Áıteýir, jumyr basty pende osyndaı oqıǵalardan múgedek bolyp jatady. Ondaı azamattar adam ómirine bir-aq ret beriletin myna jaryq dúnıede aman qal­ǵany­na shúkirshilik etip, jan jarasyn jazýǵa talpynady. Bar kúsh-ji­gerin jıyp, ómir súrýge qulshynady. Men de Jańatas qalasynda jýrnalıst bolyp eńbek etip júrip, 1993 jyldyń jeltoqsan aıynda av­tokólik apatyna ushyrap, sol aıaqtaǵy ortan jiligim qaq bólindi. Qalalyq aýrýhananyń jansaqtaý bóliminde, odan keıin synyq-jaraqat bóliminde aılap jatyp, em qabyldadym. Ol kezde medısına búgingideı damymaǵan, qysyl­taıań kezeń edi. Qajetti dá­ri-dár­mek te joq. Ne kerek, aýrý­ha­nadan tutastaı bir aıaǵym gıps­ke tumshalanyp shyqqanymen naý­qas­tan aıyǵyp kete almadym. Alys-jaqyn mańdaǵy synyqshylardan da qaıran bolmady. Aqyry Taraz qalasyndaǵy qalalyq aýrýhanaǵa jatyp, «Elızarov» apparatyn saldyrýǵa týra keldi. Temir qur­saýmen segiz aı júrip, eki aıaqqa turǵanymmen synǵan aıaǵym qys­qaryp, ómir boıy úshinshi toptaǵy múgedek bolyp qaldym. Múgedekpin dep muńǵa batyp otyrý qaıda?! Taǵdyrdyń jazǵanyna kónesiń, onyń ústine otbasyńdy asyraýyń kerek. Qalalyq radıodaǵy, odan keıin televıdenıdegi jýrnalıstik qyzmetimdi jalǵastyrdym. Keıin Sarysý aýdanynyń ortalyǵy Jańatas qalasyna qonystanǵanda aýdandyq gazette tilshi, bólim meńgerýshisi bolyp eńbek ettim. Aıaǵymnyń kemdigin bildirmeımin dep, sol aıaqkıimniń tabanyna qosymsha taban saldyryp alyp júrgen kezder de boldy. Eshkim músirkemesin, «aqsaq» demesin degen namys qoı. Ol jyldary Jańatastyń janaıqaıy jańǵyryp turǵan shaq. Jyldap jylýy, jaryǵy joq qalada barlyq sharýa shat­qaıaqtap ketken. Qalanyń ja­naı­qaıyn oblystyq «Aq jol» gazetine úzdiksiz jaza berdim. Qa­la basshylarynyń qoqan-lo­qysyn da kórdik, «janyńa ne kerek?» degen qamqor sózin de estidik. Qandaı jaǵdaı bolǵanda da qazaq jýrnalıstıkasynyń uly ustazdary Temirbek Qojakeev pen Taýman Amandosov aǵaılarymyzdyń aldynda shá­kirttik paryzǵa adal bola bildik. Jyldar jyljyp óte berdi. Jańatastyń jaǵdaıy birte-birte jaqsara tústi. Endi sheshimin kútken problemalardy, jaqsy isterdi, jetistikterdi jazdyq. Sodan 2005 jyldyń naýryzynda «Aq jol» gazetiniń sol kezdegi bas redaktory Maqulbek Rysdáýlet Sarysý jáne Talas aýdandarynyń menshikti til­shiligine shaqyrdy. Oblystyq basylymda jýrnalıst bolý armanǵa aınalǵan maǵan ol úlken syı edi. Birden kelistim. Endi eki aýdannyń arasynda, odan ári oblys ortalyǵyna shapqylaýmen júrdim. Shynymdy aıtsam, múgedek ekenimdi umyt­tym. Arada toǵyz aı ótkende redak­tor redaksııa apparatyna tilshilikke shaqyrdy. Munda da sol kemdigimdi bildirmeıin dep oblystyń qaı qıyryna is­sparǵa jiberse de shaýyp kete berdim. Senbilik jumystarynda da áriptestermen birge boldym. «Bir aınaldyrǵandy shyr aınaldyrady» degen. Baıaǵyda 12 jasymda sol qolymnan ja­bysqan «osteomıelıt» aýrýyna jasalǵan operasııadan qolym da qysqaryp qalǵan edi, jeń ishinde bolǵandyqtan syrt kózge biline bermeıtin. Aqyry araǵa pálen jyl salyp, eski aýrý qaıta syr bere bastady. Qazir medısınanyń qaryshtap ósken zamany ǵoı, aýyq-aýyq em qabyldap turamyn. Memleket basshysynyń byltyrǵy «Qa­zaqstan joly – 2050: bir maqsat, bir múdde, bir bolashaq» atty Joldaýynda «...Múmkindigi shek­teýli azamattarymyzǵa kó­birek kóńil bólý kerek. Olar úshin Qazaqstan kedergisiz aımaqqa aınalýǵa tıis. Bizde az emes ondaı adamdarǵa qamqorlyq kórsetilýge tıis, bul ózimizdiń jáne qoǵam aldyndaǵy bizdiń paryzymyz», dep atap kórsetkeninen talaı kembaǵal jannyń tóbesiniń kókke jetkenin kórdik. Joldaýdan keıin ile-shala «Nur Otannyń» bastamasymen Taraz qalasynda tuńǵysh ret ótkizilgen múmkindigi shekteýli jandarǵa arnalǵan jármeńkege partııa tóraǵasynyń birinshi orynbasary Baýyrjan Baıbek kelip qatysty. Osy sharadan maqala jazýǵa bas redaktordan suranyp, arnaıy bardym. Onda arbaǵa tańylsa da, ómirge jáne jumysqa qushtar jandardy kórgende bul netken qaısarlyq dep súısingenim bar. Eki qoly joqtyǵynan tigin mashınasyna eki aıaǵymen otyratyn Anar Beksultanova men qos baldaqqa súıengen Sholpan Suranbaevanyń jármeńke kór­mesine qoıylǵan «qyz jasaýyna» talaılar tańdaı qaqty. Aýrýdyń azabyn az tartpaǵannan ba, óz basym kemtar jandarǵa qol ushyn berip turǵym keledi. Biraq, jýrnalıstiń qolynda qalamynan basqa ne bar? Sodan múmkindigi shekteýli jandar týraly, olardyń qıly taǵdyry týraly birneshe maqala jazdym. Jarymjandarǵa shekesinen qaraıtyn sheneýnikterge sabaq bolsyn dep «Múgedek dep músir­kegenshe, múmkindigine qaraı eńbekke tart» dep jazǵan prob­lemalyq dúnıem gazettiń bir betke jýyq kólemine jarııalandy. Jalpy, kemtar azamattar músirkegendi jek kóredi. О́zim de «anaý aqsaq nemese sholaq» degen sóz estigim kelmeıdi. Qudaıǵa shúkir, on eki múshesi saý azamattarmen qatar jýrnalıs­tıkada eńbek etip jatqanymnyń arqasynda azdy-kópti eńbegim oblys basshylyǵy tarapynan árkez baǵalanyp keledi. Amangeldi ÁBIL, jýrnalıst. Jambyl oblysy.