M.Áshimbaev óz sózinde Qoja Ahmet Iаsaýıdiń esimi biregeı tarıhı tulǵa retinde búkil álemge belgili ekenin atap ótti. Ol túrki órkenıetiniń damýyna jáne qazaq dúnıetanymynyń qalyptasýyna eleýli úles qosty. Sondyqtan oıshyldyń murasyn tereń zerttep, ony dáripteý asa mańyzdy. Palata spıkeri osy turǵydan kelgende, halyqaralyq deńgeıde ǵylymı-tájirıbelik konferensııa ótkizý erekshe mánge ıe ekenin aıtty. Sondaı-aq ol ǵulamanyń esimin ulyqtap, onyń adamzatty izgilik pen meıirimdilikke shaqyratyn eńbekterin jan-jaqty zerdeleýge Memleket basshysy únemi basa mán berip kele jatqanyna toqtaldy.
«Prezıdentimiz Qasym-Jomart Toqaev Ulttyq quryltaıdyń otyrysynda Islam dininiń Uly dala tórinde jáne túrki áleminde taralyp, tamyr jaıýyna orasan zor úles qosqan Qoja Ahmet Iаsaýıdiń muralaryn tereń zerdelep, dáripteýge aıryqsha nazar aýdarýdy tapsyrdy», dedi ol.
Sonymen qatar M.Áshimbaev Iаsaýı tek qazaq halqynyń ǵana emes, baýyrlas elderdiń birligin bekemdeý isinde mańyzdy ról atqaratyn tutas túrki álemine ortaq tulǵa ekenin aıtty. Oıshyldyń esimi men eńbegi – rýhanı dıalog pen mádenıetaralyq jáne dinaralyq kelisimniń altyn kópiri bolatynyna senim bildirdi.
«Qoja Ahmet Iаsaýı túrki halyqtarynyń mádenı jáne rýhanı ómirinde erekshe oryn alady. Ol túrki jerinde ıslam órkenıetiniń damýyna zor yqpalyn tıgizdi. Iаsaýıdiń «Dıýanı hıkmet» atty eńbegi – barshamyz úshin qundy jádiger. Onyń ósıetteri qoǵamda adamzattyq aýqymdaǵy gýmanıstik qundylyqtardy dáripteýge jol ashady. Sondaı-aq adamzatty izgilikke, baýyrmaldyq pen adal eńbekke shaqyrady. Iаsaýıdiń hıkmetteri beıbitshilik pen sabyrlyqqa taban tireıdi. Ol óziniń shyǵarmalarynda adamgershilik pen ımandylyqty ulyqtap, halyqty tatýlyqqa úndeıdi. Osy rette munyń bári Astanada ótkizilip kele jatqan Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylary seziniń ıdeıalarymen úndes ekenin aıta ketken abzal», dedi M.Áshimbaev.
Konferensııada baıandama jasaǵan Bas múftı Naýryzbaı qajy Taǵanuly túrki jurtynyń dańqty ǵulama áýlıesi Qoja Ahmet Iаsaýı jáne onyń rýhanı murasy jóninde aıta kele: «Onyń kúlli túrki jurtynyń rýhanı tarıhynda aıryqsha orny bar. Ol – Islam dininiń janashyry ári nasıhatshysy, sopylyq ilimniń kórnekti ustazy. XIII-XV ǵasyr arasynda Iаsaýı ilimi Horezm, Məýrennahr jáne Anadolyǵa deıin jetti. Qazaq elinde Iаsaýıdi qurmettep, pir tutqandyqtan «Mədınada – Muhammed, Túrkistanda – Qoja Ahmet» degen támsil paıda boldy», dedi.
Sondaı-aq Naýryzbaı qajy Taǵanuly dańqty babamyzdyń adamgershilik pen ımandylyqty tý etip, kúsh-qaıratyn izgilik jolyna arnaǵanyn, búkil túrki jurtyn tatýlyqqa, tazalyqqa úndegenin, ár musylmannyń boıynda Allaǵa degen zor súıispenshilik, Muhammed paıǵambarǵa degen ystyq mahabbat bolý kerektigin súısine jyrlaǵanyn tilge tıek etti.
Halyqaralyq ǵylymı-teorııalyq konferensııada Túrkııa Din isteri basqarmasynyń tóraǵasy Alı Erbash, Kavkaz musylmandary dinı basqarmasynyń tóraǵasy Sheıhýl-Islam Allashúkir Pasha-Zade, О́zbekstan musylmandary basqarmasynyń tóraǵasy, sheıh Nýrıddın Holıknazar, Qyrǵyzstan musylmandary dinı basqarmasynyń tóraǵasy Abdýlazız qajy Zakırov, Túrki memleketteri uıymy bas hatshysynyń orynbasary Mırvohıd Azımov sııaqty ózge de qonaqtar sóz alyp, oıyn ortaǵa saldy.
Ortalyq Azııa, qala berdi kúlli túrki álemine tanylǵan, túrki jurtynyń rýhanı qubylasy sanalǵan Qoja Ahmet Iаsaýı murasyn zerttep-zerdeleý, osy baǵyttaǵy otandyq jáne sheteldik ǵalymdardyń izdenisterin bir arnaǵa toǵystyrý, sondaı-aq tulǵanyń danalyq hıkmetteri men ósıetterin halyqaralyq deńgeıde dáripteý, óskeleń urpaqty uly baba murasyn tereń meńgerip, zertteýge yntalandyrý, jas býyndy eldik sanaǵa baýlý syndy bıik mejeni maqsat tutqan halyqaralyq is-shara baýyrlas elderdiń baılanysyn arttyrýǵa óz septigin tıgizbek.
