Bankter nemese MQU-da qaryz shartyn jasaǵan kezde oǵan qosa mindetti túrde tólemder kestesi beriledi. Onda qaryzdy óteý merzimderi men mólsherleri kórsetiledi.
Merziminen buryn ótegen kezde siz kredıtti paıdalanǵan naqty merzimge ǵana tólem jasaı otyryp, artyq tólemdi azaıtasyz. Eger kredıt, mysaly, bólip tóleý sııaqty paıyzsyz bolmasa, osy fýnksııany paıdalana otyryp, birshama únemdeýge bolady.
Massaget.kz tilshisi jazǵandaı, kredıt rásimdeý kezinde atalǵan qarjy quralyn qalaı paıdalaný kerektigin túsiný óte mańyzdy. Aı saıynǵy tólem jasaý arqyly siz qarajattyń bir bóligin banktiń paıdasyna aýdarasyz – bul qarjy ınstıtýty alatyn paıyzdar, al aqshanyń bir bóligi negizgi boryshty óteýge jumsalady. Kelesi aıda paıyzdar tutastaı kredıtke emes, negizgi boryshtyń qaldyǵyna esepteledi.
Kredıtti merziminen buryn óteý tıimdi
Ciz 1 jylǵa jyldyq 25%-ben 1 mln teńge aldyńyz deıik. Tólem jasaý annýıtetti keste boıynsha, ıaǵnı aı saıyn teńdeı tólemdermen júrgiziledi.
Kredıt boıynsha paıyzdar aı saıyn azaıa beredi, al negizgi boryshty tóleýge aı saıynǵy tólemniń kóp bóligi jumsalady. Tıisinshe, negizgi boryshtyń tólenýge tıis qalǵan bóliginiń mólsheri neǵurlym az bolsa, siz bankke soǵurlym azyraq paıyz tóleıtin bolasyz.
Siz merziminen buryn óteýdiń sheńberinde tólem jasaıtyn ýaqytta bul aqsha dál negizgi boryshty óteýge ketedi, al paıyzdar tek tómendeıdi. Osylaısha, siz kredıtti erterek jabasyz jáne ol boıynsha artyq tólem barynsha az bolady.
Mysaly, eger 2024 jylǵy jeltoqsanda siz 300 000 teńgeni merziminen buryn óteý týraly sheshim qabyldasańyz, siz kredıtti 4 aıǵa erterek ótep tastaısyz jáne 140 531-89 070 = 51 461 teńge únemdeısiz. Eger siz merziminen buryn basqa somany óteıtin bolsańyz nemese osylaı birneshe ret jasaıtyn bolsańyz banktiń mobıldi qosymshasynda sizge sizdiń qansha ýaqyt pen qansha aqsha únemdeıtinińizdi eseptep kórsetedi.
Kredıtti merziminen buryn ótegen kezde neni bilý kerek?
Kóp jaǵdaıda aı saıynǵy tólem esepten shyǵarylyp turatyn shotqa aqsha engizý jetkiliksiz bolyp jatady. Merziminen buryn óteý operasııasyn arnaıy júrgizý mańyzdy. Mobıldi qosymshada bul úshin arnaıy komanda berilýi múmkin. Keıbir qarjy uıymdary tipti tıisti ótinish jazyp berýdi suraıdy. Bul jaǵdaı aıtarlyqtaı mańyzdy, sebebi eger siz barlyq rásimderdi oryndamasańyz, sizdiń aqshańyz shotta qalyp qoıyp, kestege sáıkes esepten shyǵarylýy múmkin. Bul rette tıimdilik bolmaıdy, ıaǵnı bul artyq tólemniń jáne kredıt merziminiń azaıýyna alyp kelmeıdi.
Keıbir jaǵdaılarda kredıt merzimine qaraı alǵashqy 3 nemese 6 aıda merziminen buryn óteýge tyıym salynǵan. Tıisti tarmaq mindetti túrde qaryz shartynda kórsetilýi kerek jáne kredıttik uıymnyń menedjeri bul týraly qaryz alýshyǵa habarlaýǵa tıis.
Qaryzdy merziminen buryn óteı otyryp, kredıt berý merzimin qysqartpaı, aı saıynǵy tólemdi, ıaǵnı siz kredıt boıynsha aı saıyn tólep otyratyn somany azaıtýǵa bolady. Bul tarmaqtyń tıimdiligi azyraq, sebebi kredıttiń merzimi qysqarmaıdy, demek qaryz alýshy kredıt merzimin qysqartqan jaǵdaımen salystyrǵanda paıyzdardy kóbirek tóleıdi jáne onyń artyq tólemi azdap artyq bolady. Biraq keıbir jaǵdaılarda ol tıimdi bolýy múmkin, sebebi jalpy artyq tólemdi azaıtyp, naq osy jerde jáne osy ýaqytta azyraq tóleýge múmkindik beredi.
Merziminen buryn óteý esebinen aı saıynǵy tólemdi tómendetý úshin bankke júginip, tıisti ótinish berý qajet.
Qaryzdy rásimdeý aldynda kredıttik uıymnyń menedjerinen merziminen buryn óteý talaptary qandaı ekenin naqtylaý qajet. Mysaly, zań boıynsha bankterdiń negizgi boryshty merziminen buryn ishinara óteý nemese merziminen buryn tolyq óteýdiń mynadaı jaǵdaılaryn qospaǵanda:
- bir jylǵa deıingi merzimge berilgen qaryzdy alǵan kúnnen bastap alty aıǵa deıin;
- bir jyldan astam merzimge berilgen qaryzdy alǵan kúnnen bastap bir jylǵa deıin qaryzdardy merziminen buryn ótegeni úshin aıypaqy nemese sanksııalardyń ózge de túrlerin alýǵa quqyǵy joq.
Bul rette klıent bankke paıyzdardy kredıtti paıdalanýdyń naqty kúnderi úshin ǵana tóleıdi. Munyń bári kredıttik shartta jazylǵan. Sondyqtan kredıt berýshiniń boryshtyq mindettemelerin merziminen buryn ótemeı turyp onyń talaptaryn muqııat oqyp shyǵyńyz.
Eger siz kredıtti rásimdeý kezinde saqtandyrýdy satyp alǵan bolsańyz, saqtandyrý syılyqaqysynyń bir bóligin qaıtarýǵa árekettenip kórýge bolady. Qaıtarý múmkindigi de shartta kórsetilgen. Tolyq zerdelep almaı turyp shartqa qol qoımańyz!
Merziminen buryn óteýden buryn kredıttiń naqty somasyn naqtylap alyńyz: eger siz buryn kredıt boıynsha merzimdi keshiktirgen bolsańyz, sizde qaryz jınaqtalyp qalýy múmkin. Jáne aldaǵy ýaqytta shotty tolyqtyrǵan kezde eń aldymen ósimpul men aıyppul somasy, sodan keıin ǵana aı saıynǵy tólem esepten shyǵarylady.
Qaryzdy qysyltaıań jaǵdaı bolmasa rásimdemeńiz, ásirese syrtqy faktorlardyń áserine ushyrap, qaryzǵa alynǵan aqshalaı qarajatqa ımpýlsıvti saýda jasaýdyń qajeti joq. Eger siz kredıtti tóleı alatynyńyzǵa senimdi bolmasańyz, onda kredıt almańyz, jeke bıýdjetińizge qosymsha aýyrtpalyq salýdan boıyńyzdy aýlaq ustańyz! Qaryzdy ótegennen – alǵan jeńil.
