«Úmitten» qoldaý tapqan kásipker
Natalıa Amannyń Qostanaıda birneshe jekemenshik balabaqshasy bar. «Damýdyń» demeýimen taıaýda taǵy bir balalar klýbyn ashty. Búginde «Lıa Perla» JShS-ǵa qarasty úsh bóbekjaıǵa 170-ke jýyq baldyrǵan baryp júr.
«Alǵashqy fılıaldy 2014 jyly ashtyq. Qazir Altynsarın jáne Ál-Farabı kósheleriniń boıynda eki balabaqshamyz bar. Bul – úshinshi fılıalymyz. Munda 1 jastan 4 jasqa deıingi balalar tárbıe alady. Maýsym aıynda «Damý» kásipkerlikti damytý qorynyń» «Úmit» baǵdarlamasy arqyly 60 mln teńgeni jylyna 16,5%-ben 7 jyl merzimge aldyq. Balalar tórt mezgil tamaqtanady. Jıhazdyń bári ekologııalyq taza ári sapaly aǵashtan jasalǵan. О́z basym osy jaǵyna basa mán beremin. Arzan dúnıege qyzyqpaımyz. Biz úshin balalardyń densaýlyǵy men tárbıe, bilim sapasynyń durys bolǵany mańyzdy», deıdi seriktestik dırektory Natalıa Aman.
Natalıa basqaratyn zamanaýı balabaqshalar jelisinde balany jan-jaqty damytý sabaqtary, mektepke deıingi birjyldyq qarqyndy daıyndyq, mektepke deıingi ekijyldyq daıyndyq, túrli tanymdyq úıirmeler men til úıretý, keskindeme sabaqtary jumys isteıdi.
Beıimdeý ortalyǵy jańa ǵımaratqa kiredi
Baqytgúl О́tebekova basshylyq etetin Tobyl qalasyndaǵy medısınalyq ońaltý ortalyǵy kúndiz ári táýlik boıy eresekter men balalarǵa ońaltý qyzmetin kórsetedi. Ortalyq osydan biraz jyl buryn mindetti medısınalyq saqtandyrý qorymen turaqty kelisimshartqa otyrǵandyqtan, munda kelýshilerdiń birazyna qyzmet tegin usynylady.
«20 mln teńgege jýyq nesıe qarjysyna joǵary jıilikti lazer apparatyn satyp aldyq. Bul robot lazer dep te atalady. Iаǵnı baǵdarlamany tańdap, mamannyń kómeginsiz emdelýshi ózi em qabyldaıdy. Ortopedııalyq naýqasy bar emdelýshilerge arnalǵan. Bizde jańa, zamanaýı qurylǵylar jetkilikti. Mamandarymyz eldiń jáne sheteldiń ozyq reabılıtologterinen dáris alyp, únemi bilimin jetildiredi. Em qabyldaýshylardyń ereksheligin jáne onyń fızıkalyq múmkindigin eskere otyryp, naýqastyń densaýlyǵyn qalpyna keltirýdiń jeke strategııasy tańdalady. Ortalyqta reabılıtolog, nevropatolog, hırýrg, terapevt, dermatolog, ÝDZ, fızıoterapııa, massaj jasaýshy, fızıoterapııa, kınezo jáne mehanoterapııa, fıtnes jattyqtyrýshy, psıholog, logoped mamandar jumys istep jatyr», deıdi ortalyq dırektory B.О́tebekova.
Ortalyq jylyna shamamen 500-den asa adamdy qabyldaıdy. 12 oryndyq stasıonar, 30 oryndyq kúndizgi stasıonar táýlik boıy jumys isteıdi. Kúnara kelip arnaıy mamannyń kómegimen 1-2 saǵat jattyǵý jasap, em-dom alyp ketetinder de kóp. Mysaly, ortalyq mamany Nurlan Sapa naýqastardy «Redcord» dep atalatyn aspaly qurylǵymen emdeıdi.
«Bul qurylǵy qysylǵan bulshyq etti bosańsytýǵa arnalǵan. Qandaı da bir jaraqat alǵan adamnyń jansyzdanǵan bulshyq etine qan júgirtip, qataıtý úshin de paıdalanamyz. Qurylǵy emdelýshiniń bulshyq etin tereńirek emdep, qalpyna keltirýge múmkindik beredi», deıdi maman.
Shaǵyn jáne orta bıznesti qoldaýǵa – 20 mlrd teńge
«Damý» qorynyń oblystyq fılıaly dırektorynyń orynbasary Elena Matveevanyń aıtýynsha, bıyl Qostanaı oblysynyń shaǵyn, orta kásiporyndary usynǵan 787 jobaǵa 20,61 mlrd teńge kóleminde qarjylaı qoldaý kórsetildi. 407 jobaǵa 6,93 mlrd teńgege sýbsıdııa, 380 jobaǵa 13,68 mlrd teńgege kepildik berildi. 167 joba jeńildikpen 109,6 mlrd teńge nesıe alǵan.
«Sýbsıdııanyń tıimdi tusy – memleket kásipker nesıesiniń paıyzyn azaıtady. Nátıjesinde, kásipker únemdelgen qarajatty isin damytýǵa jumsaı alady. Bıznes ashqysy nemese kásibin keńeıtkisi kelgen kásipkerdiń múlki nesıe alarda bank kepildikke suraǵan talapqa saı kelmese, oǵan qordyń kepildigi kómektesedi. Bıyl maýsym aıynan bastap «Damý» qory agroónerkásip sektory jobalaryna, onyń ishinde «Keń dala 2» jańa baǵdarlamasy aıasynda kóktemgi egis jáne egin jınaý jumystaryna nesıe alatyn kásipkerlerge kepildik bere bastady. Kepildik kepilmúlki az kásipkerdiń jylyna 5%-dyq nesıesine beriledi. Qostanaı oblysynda baǵdarlama júzege asyryla bastalǵaly beri jalpy nesıe somasy 20,49 mlrd teńge bolatyn 39 joba qoldaý aldy. «Damý» qory ulttyq damý ınstıtýty bolǵandyqtan, barlyq óńirdegi shaǵyn jáne orta bıznestiń sapaly damýyna járdemdesedi. Bul – ekonomıkaǵa aıtarlyqtaı serpin beredi», deıdi fılıal basshysynyń orynbasary.
2010-2023 jyldar aralyǵynda memleketten qoldaý alǵan kásipkerler 7,7 myń jańa jumys ornyn ashyp, bıýdjetke 388 mlrd teńge salyq tólegen. Sondaı-aq jyl aıaǵyna taman «Bıznes-Kómek» atty óńirlik baǵdarlama iske qosyldy. Baǵdarlama sharty boıynsha Qostanaı oblysynyń Arqalyq qalasy, Amangeldi men Jangeldi aýdandary aýmaǵynda tirkelgen kásipkerler 1 paıyzdyq jeńildetilgen nesıe ala alady. Baǵdarlama júzege asyryla bastalǵaly, jalpy somasy 703,8 mln teńge bolatyn 16 sýbsıdııa shartyna qol qoıylǵan.
«Prezıdent Joldaýda «Ár kásipker qoldaýdyń qandaı túri bar jáne oǵan qalaı qol jetkize alatynyn esh qıyndyqsyz bilip otyrýy qajet» degen edi. Memleket basshysy 2029 jylǵa qaraı orta bıznestiń el ekonomıkasyndaǵy úlesi 15 paıyzǵa jetýi kerek degen mindet qoıyp otyr. Biz osyǵan oraı, kásipkerlikti qoldaýdyń memlekettik baǵdarlamalaryn keńirek nasıhattaýdy kózdeımiz», deıdi E.Matveeva.
Qostanaı oblysy
