Foto: fingramota.kz
Internet basylymnyń habarlaýynsha, saıası alaıaqtar kóbinese sybaılas jemqorlyqpen kúresý nemese azamattardyń quqyǵyn qorǵaý jeleýimen áreket etedi. Biraq is júzinde olardyń ýájderi qarjylyq nemese saıası múddelerge negizdelgen. Mundaı alaıaqtar qoǵam senimine aıtarlyqtaı zııan keltirip, naqty memlekettik organdar men qoǵamdyq uıymdardyń jumysyna kedergi bolady.
Sońǵy jyldary olar «zań jáne tártip» tujyrymdamasyn júzege asyrý tolqynynda arnaıy qyzmetterdiń jumysyn almastyryp, bedelin túsirýge yqpal jasap keledi.
Mundaı aqylǵa qonymsyz árekettiń mysaly - Toqbergen Ábıevtiń oqıǵasy. 2017 jyly áleýmettik jelilerde saýnadaǵy mas adam kúsh qurylymdary qyzmetkerleriniń birin «para alýymen» quttyqtaǵan vıdeo taraǵan. Sol kezde el azamattary memlekettik qyzmetshilerdi synǵa alyp, úlken daý týyndady. Alaıda, keıinirek belgili bolǵandaı, vıdeodaǵy adamdar memlekettik qyzmette jumys istemeıtin bolyp shyqty.
Sondaı-aq Ábıev «Otandyq BAQ Alıansy Zań jáne sot tóreligi» JShS dep atalatyn jalǵan uıymdy basqarǵan. Keıinirek Ábıev te, onyń basqa seriktesteri de memleket pen qoǵamnan keshirim suraǵanyna kýá boldyq.
Alaıda, bul oqıǵalar Ábıevke sabaq bolmaǵan kórinedi. 2022 jyly ol elordalyq kásipkerden 50 mıllıon teńge bopsalaǵany úshin ustalǵan. Osylaısha 2023 jyly alaıaq 7 jylǵa bas bostandyǵynan aıyryldy.
Taǵy bir mysal - Nurbol Kárimov oqıǵasy. Ol bılik pen bıznes ókilderine qysym jasaý maqsatynda jalǵan qujattar men jalǵan mártebe qoldanǵan. Bul oǵan jurtty bopsalap, zańsyz aqsha men múlik ıemdenýge múmkindik bergen.
2020 jyly Kárimov taǵy bir alaıaqtyq áreketke qatysqan: ol sybaılasymen birge balabaqsha meńgerýshisinen aqsha talap etedi. Sol kezde Kárimov ózin Bilim jáne ǵylym vıse-mınıstri retinde tanystyrǵan.
Osyndaı zańsyz áreketteri úshin 2022 jyly ol qamaýǵa alynyp, 7,5 jylǵa bas bostandyǵynan aıyryldy.
Taǵy bir alaıaq - Arnur Apseıitovtiń isi de sumdyq jaǵdaılardyń betin ashty. Ol ózin «Prezıdenttiń sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl saıasatyna járdemdesý ortalyǵy» tóraǵasynyń keńesshisi, QR Qurmetti azamaty retinde tanystyrǵan. Bar bolǵany 21 jastaǵy jigit qandaı eńbegi úshin osyndaı «joǵary ataqqa» ıe bolǵany belgisiz. Bir jyl buryn QR Sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttiginiń Almaty qalasy boıynsha departamenti qylmyskerdi ustap, 2 aıǵa qamaýǵa alǵan. Keıin alaıaq 5 jylǵa shartty túrde sottaldy. Qazirgi ýaqytta onyń isi probasııalyq baqylaýǵa alynǵan.
Sondaı-aq keıbir derekter boıynsha, 2022 jyldyń mamyr aıynda ózin jastar isteri jónindegi senator retinde tanystyrǵan Apseıitov «Evergreen» JShS joba jetekshisinen alaıaqtyq jolmen 20 mıllıon teńge alǵan.
Apseıitov sondaı-aq is júzinde joq, oıdan shyǵarylǵan memlekettik nagradalardy da tapsyrýen aınalysqan. О́tirik medaldar BQO kásipkeri Marat Qaıyrǵalıevtiń atynan berilgen.
Ol Almatyda ótken «Be Woman» Ortalyq Azııa forýmynyń sahnasyna shyǵyp, Prezıdent janyndaǵy komıssııa atynan sóz sóılep, forýmnyń quryltaıshysy Janna Kanǵa «Ekonomıkalyq úlesi men damýy úshin, sondaı-aq QR Prezıdenti Q.K. Toqaevtyń saıasatyn iske asyrǵany úshin» medalin tabystaǵan.
Atalǵan jaǵdaılar saıası alaıaqtardyń qalaı el senimine kirip, ońaı oljaǵa kenelýin, memlekettigimizge qaýip tóndiretinin aıshyqtap beredi. Árıne, mundaı áreketter jaýapsyz qalmaýy jáne qaıtalanbaýy kerek. Múddeli memlekettik organdar, eń aldymen Ádilet mınıstrligi osy jaǵdaı boıynsha jaǵdaıdy baqylaýǵa alyp, túsinikteme berýi qajet.Sebebi mundaı oqıǵalar bıliktiń barlyq tarmaǵyna zııan keltiredi.
