Sýretti túsirgen – Erlan OMAR, «EQ»
Áriptesimiz buǵan deıin Anglııanyń Nıýkasl ýnıversıtetiniń magıstratýrasynda bilim alǵan kezde de ǵylymı baǵytqa den qoıǵan. Byltyr taǵylymdamaǵa túser kezde gazetimizdiń saıasat jáne quqyq bóliminde qyzmet etýine baılanysty zertteý taqyryby retinde saıası baǵytty, atap aıtqanda, Qazaqstan men Qytaı arasyndaǵy baılanysty tańdaǵan edi. Sonyń ishinde eki memleketke tikeleı qatysy bar «Bir beldeý, bir jol» megajobasyna toqtalǵan.
Bul jobanyń bastaý alǵanyna 10 jyldan asyp barady. 2013 jyly elimizge jumys saparymen kelgen Qytaı tóraǵasy Sı Szınpın Nazarbaev ýnıversıtetinde atalǵan joba týraly málimdegeni belgili. Negizinen Qytaı men Eýropa arasyn jalǵaıtyn iri jobanyń alǵashqy aıaqalysy bizdiń jerimizden bastaý aldy. Osy jóninde áńgimelegen áriptesimiz byltyr jobaǵa 10 jyl tolǵanyn, soǵan oraı halyqaralyq sarapshylar onyń nátıjeleri men jetistikteri týraly baıandady.
– «Bir beldeý, bir jol» aıasynda 200-den asa jobany iske asyrý kózdelgen. Olar álemniń 152 elin qamtymaq. Onyń ishinde bizdiń memleketimizde áý basta 52 joba iske asady dep kútilgen edi. Búginge deıin ázirge 17-si ǵana naqty iske asty. Sonyń ishinde eń alǵashqysy – Szıansý provınsııasynyń Lıanıýngan qalasynda Qytaı-Qazaqstan halyqaralyq logıstıkalyq bazasynyń salynyp, jumysyn bastaýy, – dep atap ótti spıker.
G.Joljannyń aıtýynsha, halyqaralyq sarapshylar bul megajobanyń Qazaqstanda sátti júzege asqanyn aıtyp keledi. Al Malaızııa, Indonezııa sekildi keıbir memleketterde ol úlken daý týǵyzyp, Qytaı bul elderden bas tartqan. Osy turǵydan alǵanda, kóptegen maman Qazaqstandy Qytaıdyń uıytqy bolýymen bastaýyn alǵan iri jobadaǵy basty el sanaıtynyn jetkizdi.
Semınar barysynda megajobanyń tek ekonomıkalyq qana emes, saıası tustary men nátıjeleri, onyń álem elderine, sonyń ishinde bizdiń memleketimizge ákelgen paıdasy jóninde keńinen sóz boldy.
– Ǵylymı jumysymnyń jetekshisi, Lankaster ýnıversıteti Qytaı ortalyǵynyń dırektory Endrıý Chab – Qytaıdy zerttep júrgen belgili ǵalymdardyń biri. Biz Qazaqstan men Qytaı arasyndaǵy qarym-qatynas qyrlaryn birge zertteımiz dep sheship, osy baǵyttyń kókeıkesti máselelerine toqtaldyq. Bul jaıynda kóp zertteý málimetin jınadym. Onyń bári aldaǵy ýaqytta jaryq kórip, oqyrman qolyna tıedi dep úmittenemin, – dedi G.Joljan.
Semınarda qatysýshylar jas zertteýshige Ulybrıtanııanyń oqý júıesi, mádenıeti, qoǵamdyq ereksheligi týraly suraq qoıyp, tushymdy jaýap aldy.
