О́ńirlik jeli ázirge Soltústik Qazaqstan, Qostanaı, Shyǵys Qazaqstan, Pavlodar, Mańǵystaý, Aqmola jáne Abaı oblysynda ashyldy. Aldaǵy ýaqytta kezeń-kezeńimen ózge aımaqtardan da ashylady dep josparlanyp otyr. Bul týraly jıynda QSZI dırektory Erkin Tuqymov aıtty. Sondaı-aq ol bul bastama óńirlerdiń analıtıkalyq áleýetin nyǵaıtýda mańyzdy qadam ekenin atap ótti.
– Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev halyqqa Joldaýlarynda memlekettik saıasattyń negizgi basymdyqtarynyń biri óńirlerdi damytý ekenin basa aıtqan. «Qýatty óńirler – qýatty el» – bul jaı ǵana ádemi sózder emes, elimizdi jańǵyrtýdyń aıqyndaýshy formýlasy. Osy oraıda óńirlik zertteýlerdi sapaly ári jan-jaqty júrgizý asa mańyzdy. Ekonomıkalyq jáne áleýmettik saladaǵy naqty kórinisti «óńirden» kóretin bolsaq, biz sapaly taldaýlar daıyndap, óńirlerdi qoldaý men damytý boıynsha keshendi usynystar ázirleı alamyz, – dedi E.Tuqymov.
Is-sharaǵa Senat jáne Májilis depýtattary, akademııalyq jáne sarapshylar qoǵamdastyǵynyń ókilderi qatysty. Olar bastamany qoldap, saýaldaryn qoıyp, óńirlik jeli qamtýǵa tıis usynystaryn ortaǵa saldy.
– Oblystaǵy sarapshylar meılinshe táýelsiz bolǵany durys. Olarǵa óńirdiń áleýmettik-ekonomıkalyq ahýalyn zertteýde, ótkir máselede saraptama jasaýda jergilikti memlekettik organdardyń basqa da mekemelerdiń yqpaly bolmaýy kerek. О́ıtkeni kóp jaǵdaıda Prezıdent ákimshiligine jınaqtalatyn aqparattar aımaqtaǵy tolyq kartınany kórsetpeıdi. Halyqtyń muń-muqtajyna qulaq asyp, ishki saıası máselelerdi nazarǵa alǵan abzal. Bul rette ortalyq apparattan baqylaıtyn, ıaǵnı Qazaqstannyń strategııalyq zertteýler ınstıtýty bazasynda keńes qurylǵany jón. Oǵan yqpaldy azamattardy tartýdy kózdeý kerek. Baıqasaq, qazir bir kishkentaı ǵana aýdannyń ózinde 10-20 keńes bar. Barlyǵy sol jergilikti mekendegi problemany sheship otyr deý qıyn. Tipti keńeske jurtshylyq senim bildirgen blogerlerdi de tartý máselesin ábden oılastyrý qajet. О́ıtkeni olar máseleni ashyq jetkizgenimen, habardarlyq deńgeıin kótergenimen, túıinin tarqatpaıdy. Demek osy oraıda óńirlik jeliniń myqty sarapshylary kómek bolady dep oılaımyn, – dedi Senat depýtaty Ǵalıasqar Sarybaev.
Pikirler talqylanǵan soń, qatysýshylar aımaq ókilderiniń taldamalyq jáne zertteýshilik daǵdylaryn damýǵa baǵyttalǵan trenıngtiń kýási boldy. QSZI sarapshylary aımaqtyq áriptesterine sandyq jáne sapalyq zertteý ádisteri, analıtıkalyq qujattardyń túrleri jáne olardyń qurylymy týraly aıtyp berdi. Ǵylymı zertteýlerdi josparlaý boıynsha praktıkalyq keńester, aqparattyq qaýipsizdik taqyryby qaýzaldy.
