Prezıdent N.Á.Nazarbaev «Mádenı mura» baǵdarlamasyn iske asyrý jónindegi májiliste sóılegen sózinde «Mádenıet áleýmettik faktor bolǵandyqtan, qoǵamdy alǵa jeteleıtin qozǵaýshy kúsh bolyp tabylady. Mádenıet damysa, qoǵam da alǵa jyljıdy», dep atap kórsetti. Munyń ózi mádenıettiń máńgilik ekendigin jáne onyń únemi damý ústinde kórkeıetindigin bildiredi. Bul oraıda elimizde eleýli qadamdar jasalyp jatyr.
Mádenıet jáne sport mınıstrligi ázirlegen Mádenı saıasat tujyrymdamasy Elbasynyń 2014 jylǵy 4 qarashadaǵy Jarlyǵymen bekitildi. Bul oqıǵa elimizdiń mádenı salasyna úlken serpilis ákelip, jańa aǵymǵa qozǵaý saldy. Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń 2013 jylǵy Qazaqstan halqyna Joldaýynda aıryqsha basymdyq berilgen «Mádenı mura» memlekettik baǵdarlamasy osy Tujyrymdamanyń ázirlenýiniń negizine, al, «Máńgilik El» ulttyq ıdeıasy jańa mádenı saıasattyń strategııalyq basymdyǵyna aınaldy. Sondaı-aq, ol Elbasynyń «Qazaqstan joly-2050: bir maqsat, bir múdde, bir bolashaq», «Nurly Jol – bolashaqqa bastar jol» atty Joldaýlarynda kórsetilgen mindettermen ózektes órbıdi.
Mádenıet ulttyq ıdeologııanyń berik quraly, sondyqtan Tuǵyrnamanyń otandyq mádenıetti damytýdaǵy mańyzy zor. Qýatty qujattyń basty maqsaty – kóp ultty memlekettiń mádenı keńistigin damytý, básekege qabiletti mádenı dilin qalyptastyrý, zamanaýı mádenı klasterler qurý bolyp tabylady.
Osyǵan baılanysty, Sh.Qusaıynov atyndaǵy qazaq mýzykalyq drama teatrynda oblystyń aýdandary men qalalarynyń mádenıet jáne tilderdi damytý bólimderi basshylarynyń, mýzeıler men kitaphanalardyń, mádenıet úıleri qyzmetkerleriniń, shyǵarmashylyq ıntellıgensııa ókilderiniń qatysýymen pikirtalas túrinde Qazaqstan Respýblıkasynyń Mádenı saıasat tuǵyrnamasy talqylandy.
Aqmola oblysy ákiminiń orynbasary Nurlan Nurkenov májilistegi kirispe sózinde: «Uzaq merzimdi Mádenı saıasat tuǵyrnamasy bizdiń elde alǵash ret ázirlenip otyr. Onda belgilengen mindetter mádenıet uıymdaryn ekonomıkalyq turǵydan tabysty deńgeıge shyǵarýǵa jáne kóptegen jobalardy iske asyrýǵa múmkindik beredi. Búgingi kúni mádenıet pen mádenı áleýetti damytý álem halqy men memleketteriniń mańyzdy damý basymdyqtarynyń qataryna kiredi. Mádenıettiń damý deńgeıi, ulttyq jáne álemdik mádenı murany saqtap qalý men baıytýdy, sapaly mádenı qundylyqtardyń jasalýyn, taratylýy men qoldanylýyn, jemisti mádenı almasý men tulǵanyń rýhanı-shyǵarmashylyq turǵydan ózin-ózi kórsetýin qamtamasyz etetin, tıimdi jumys isteıtin mádenı ınstıtýttar ınfraqurylymy men tetikteriniń bolýy tabystyń asa mańyzdy negizderi sanalady. Aqmola oblysy tarıhı-mádenı muraǵa óte baı. О́lkemiz Aqan seri, Úkili Ybyraı, Birjan sal sııaqty ataqty týmalarmen belgili. Búgingi qalyptasqan ıgi úrdister de rýhanı qundylyqtardy jetildirýde ózindik oryn alatyndyǵy sózsiz», – dep atap kórsetti.
Qoıylǵan mindetterdiń salmaqtylyǵyna ekpin túsire baıandama jasaǵan oblystyq mádenıet basqarmasynyń basshysy Sáýle Bóribaeva óńir barlyq menshik túri boıynsha mádenıet nysandarynyń sany boıynsha úshinshi oryndy ıelenetindigin múmkindiktiń moldyǵymen baılanystyrdy. Aqmola oblysy eleýli kadrlyq, shyǵarmashylyq áleýetke, kórkem tabıǵatqa, baı tarıhı-mádenı, mýzykalyq muraǵa, jetildirilgen ınfraqurylymǵa ıe ólke. Bizde barlyq etnostardyń mádenıetin, tili men dástúrlerin damytýǵa múmkindik jasalǵan.
Mádenıet mekemeleriniń áleýetine qatysty pikirlerin sabaqtaı kelip Sáýle Bókeıhanqyzy qazirgi tańda oblysta eki teatr, fılarmonııa, 150 myńnan astam qundy jádigerge ıe 11 mýzeı, 278 klýb, 382 kitaphana, basqa da mekemeler jumys isteıtindigin atap ótti. «Mádenı mura» baǵdarlamasy aıasynda 1594 tarıhı jáne mádenı eskertkish memlekettik qorǵaý tizimine alynǵan. О́ńirdiń 10 aýdanynda ǵalym-arheologtar tanymdyq zertteýler júrgizýde. Máselen, Zerendi aýdanynda ǵana aıryqsha nazardaǵy 150 nysan barlyǵy aıtyldy. Sondaı-aq, sońǵy jyldary jetpisten astam jańa memorıaldyq keshender salynyp otyr. Búgingi kúni EKSPO-2017 halyqaralyq kórmesine qatysýshylar nazaryna 6 týrıstik marshrýt usyný jóninde jumystar júrip jatqany belgili boldy.
Tuǵyrnamanyń qabyldanýy mindetterdiń eselengendigin bildiredi. Bul oraıda ózekti máseleler boı kórsetti. Máselen, aýyldyq jerlerde mádenıet oshaqtary áli de tapshy, salanyń materıaldyq-tehnıkalyq turǵydan qamtamasyz etilýinde sheshilmegen jaǵdaılar barshylyq. Olar kezeń-kezeńimen jóndeledi degenniń ózinde, bul azamattardyń rýhanı qundylyqtardan shektelýine negiz bola almaıdy. Qoljetimdilik aıasyn keńitý úshin vedomstvo basshysy jergilikti basshylardyń memlekettik-jekemenshiktik áriptestik qozǵalysyn jandandyrýǵa shaqyryp, jumystyń kóshpeli ádisin qoldanýǵa usynys jasady. Buǵan qosa, oblystyń betke ustar kásibı teatrlarymen, fılarmonııamen, aıtýly óner ujymdarymen, bilim oshaqtarymen kelisimsharttar jasaý máselesi de kóńilge qonymdy dep bildik. Al, kadr jetispeýshiligin qoldanystaǵy «Dıplommen – aýylǵa!» baǵdarlamasynyń baıandylyǵymen sheshýge bolar edi. Sondaı-aq, basqarmanyń Tuǵyrnama talaptaryn iske asyrýda arnaıy sarapshylar keńesin, ınnovasııalyq qor quryp otyrǵany maquldandy.
Osy rette, bıylǵy Qazaq handyǵynyń 550 jyldyǵy, Jeńistiń 70, Qazaqstan halqy Assambleıasynyń jáne Ata Zańymyzdyń 20 jyldyǵy, Keńes Odaǵynyń Batyry, akademık, jazýshy Málik Ǵabdýllın men áıgili qalamger Ilııas Esenberlınniń 100 jyldyqtaryna arnalǵan sharalar buqaralyq, jalpyhalyqtyq sıpat alyp, turaqtylyq pen etnosaralyq úılesimdiliktiń jarshysyna, qoǵamdyq birlik pen tutastyqtyń qazaqstandyq modeline aınalýy qajettigi týraly pikirler ár júrekke shýaq shashqandaı boldy. Basqarma atalǵan oqıǵalar tizbesine qatysty taqyryptyq kórmeler uıymdastyrǵany da atap ótýge turarlyq. Dál osy tusta «Alǵa, Qazaqstan!» ániniń avtory Qumarbek Qalqataevtyń sóz sóıleýi májilis mánin asha túskendeı boldy.
Baqbergen AMALBEK,
«Egemen Qazaqstan».
Aqmola oblysy.
Sýretti túsirgen
Tólegen Qosshyǵulov.
Mádenıet jáne sport mınıstrligi ázirlegen Mádenı saıasat tujyrymdamasy Elbasynyń 2014 jylǵy 4 qarashadaǵy Jarlyǵymen bekitildi. Bul oqıǵa elimizdiń mádenı salasyna úlken serpilis ákelip, jańa aǵymǵa qozǵaý saldy. Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń 2013 jylǵy Qazaqstan halqyna Joldaýynda aıryqsha basymdyq berilgen «Mádenı mura» memlekettik baǵdarlamasy osy Tujyrymdamanyń ázirlenýiniń negizine, al, «Máńgilik El» ulttyq ıdeıasy jańa mádenı saıasattyń strategııalyq basymdyǵyna aınaldy. Sondaı-aq, ol Elbasynyń «Qazaqstan joly-2050: bir maqsat, bir múdde, bir bolashaq», «Nurly Jol – bolashaqqa bastar jol» atty Joldaýlarynda kórsetilgen mindettermen ózektes órbıdi.
Mádenıet ulttyq ıdeologııanyń berik quraly, sondyqtan Tuǵyrnamanyń otandyq mádenıetti damytýdaǵy mańyzy zor. Qýatty qujattyń basty maqsaty – kóp ultty memlekettiń mádenı keńistigin damytý, básekege qabiletti mádenı dilin qalyptastyrý, zamanaýı mádenı klasterler qurý bolyp tabylady.
Osyǵan baılanysty, Sh.Qusaıynov atyndaǵy qazaq mýzykalyq drama teatrynda oblystyń aýdandary men qalalarynyń mádenıet jáne tilderdi damytý bólimderi basshylarynyń, mýzeıler men kitaphanalardyń, mádenıet úıleri qyzmetkerleriniń, shyǵarmashylyq ıntellıgensııa ókilderiniń qatysýymen pikirtalas túrinde Qazaqstan Respýblıkasynyń Mádenı saıasat tuǵyrnamasy talqylandy.
Aqmola oblysy ákiminiń orynbasary Nurlan Nurkenov májilistegi kirispe sózinde: «Uzaq merzimdi Mádenı saıasat tuǵyrnamasy bizdiń elde alǵash ret ázirlenip otyr. Onda belgilengen mindetter mádenıet uıymdaryn ekonomıkalyq turǵydan tabysty deńgeıge shyǵarýǵa jáne kóptegen jobalardy iske asyrýǵa múmkindik beredi. Búgingi kúni mádenıet pen mádenı áleýetti damytý álem halqy men memleketteriniń mańyzdy damý basymdyqtarynyń qataryna kiredi. Mádenıettiń damý deńgeıi, ulttyq jáne álemdik mádenı murany saqtap qalý men baıytýdy, sapaly mádenı qundylyqtardyń jasalýyn, taratylýy men qoldanylýyn, jemisti mádenı almasý men tulǵanyń rýhanı-shyǵarmashylyq turǵydan ózin-ózi kórsetýin qamtamasyz etetin, tıimdi jumys isteıtin mádenı ınstıtýttar ınfraqurylymy men tetikteriniń bolýy tabystyń asa mańyzdy negizderi sanalady. Aqmola oblysy tarıhı-mádenı muraǵa óte baı. О́lkemiz Aqan seri, Úkili Ybyraı, Birjan sal sııaqty ataqty týmalarmen belgili. Búgingi qalyptasqan ıgi úrdister de rýhanı qundylyqtardy jetildirýde ózindik oryn alatyndyǵy sózsiz», – dep atap kórsetti.
Qoıylǵan mindetterdiń salmaqtylyǵyna ekpin túsire baıandama jasaǵan oblystyq mádenıet basqarmasynyń basshysy Sáýle Bóribaeva óńir barlyq menshik túri boıynsha mádenıet nysandarynyń sany boıynsha úshinshi oryndy ıelenetindigin múmkindiktiń moldyǵymen baılanystyrdy. Aqmola oblysy eleýli kadrlyq, shyǵarmashylyq áleýetke, kórkem tabıǵatqa, baı tarıhı-mádenı, mýzykalyq muraǵa, jetildirilgen ınfraqurylymǵa ıe ólke. Bizde barlyq etnostardyń mádenıetin, tili men dástúrlerin damytýǵa múmkindik jasalǵan.
Mádenıet mekemeleriniń áleýetine qatysty pikirlerin sabaqtaı kelip Sáýle Bókeıhanqyzy qazirgi tańda oblysta eki teatr, fılarmonııa, 150 myńnan astam qundy jádigerge ıe 11 mýzeı, 278 klýb, 382 kitaphana, basqa da mekemeler jumys isteıtindigin atap ótti. «Mádenı mura» baǵdarlamasy aıasynda 1594 tarıhı jáne mádenı eskertkish memlekettik qorǵaý tizimine alynǵan. О́ńirdiń 10 aýdanynda ǵalym-arheologtar tanymdyq zertteýler júrgizýde. Máselen, Zerendi aýdanynda ǵana aıryqsha nazardaǵy 150 nysan barlyǵy aıtyldy. Sondaı-aq, sońǵy jyldary jetpisten astam jańa memorıaldyq keshender salynyp otyr. Búgingi kúni EKSPO-2017 halyqaralyq kórmesine qatysýshylar nazaryna 6 týrıstik marshrýt usyný jóninde jumystar júrip jatqany belgili boldy.
Tuǵyrnamanyń qabyldanýy mindetterdiń eselengendigin bildiredi. Bul oraıda ózekti máseleler boı kórsetti. Máselen, aýyldyq jerlerde mádenıet oshaqtary áli de tapshy, salanyń materıaldyq-tehnıkalyq turǵydan qamtamasyz etilýinde sheshilmegen jaǵdaılar barshylyq. Olar kezeń-kezeńimen jóndeledi degenniń ózinde, bul azamattardyń rýhanı qundylyqtardan shektelýine negiz bola almaıdy. Qoljetimdilik aıasyn keńitý úshin vedomstvo basshysy jergilikti basshylardyń memlekettik-jekemenshiktik áriptestik qozǵalysyn jandandyrýǵa shaqyryp, jumystyń kóshpeli ádisin qoldanýǵa usynys jasady. Buǵan qosa, oblystyń betke ustar kásibı teatrlarymen, fılarmonııamen, aıtýly óner ujymdarymen, bilim oshaqtarymen kelisimsharttar jasaý máselesi de kóńilge qonymdy dep bildik. Al, kadr jetispeýshiligin qoldanystaǵy «Dıplommen – aýylǵa!» baǵdarlamasynyń baıandylyǵymen sheshýge bolar edi. Sondaı-aq, basqarmanyń Tuǵyrnama talaptaryn iske asyrýda arnaıy sarapshylar keńesin, ınnovasııalyq qor quryp otyrǵany maquldandy.
Osy rette, bıylǵy Qazaq handyǵynyń 550 jyldyǵy, Jeńistiń 70, Qazaqstan halqy Assambleıasynyń jáne Ata Zańymyzdyń 20 jyldyǵy, Keńes Odaǵynyń Batyry, akademık, jazýshy Málik Ǵabdýllın men áıgili qalamger Ilııas Esenberlınniń 100 jyldyqtaryna arnalǵan sharalar buqaralyq, jalpyhalyqtyq sıpat alyp, turaqtylyq pen etnosaralyq úılesimdiliktiń jarshysyna, qoǵamdyq birlik pen tutastyqtyń qazaqstandyq modeline aınalýy qajettigi týraly pikirler ár júrekke shýaq shashqandaı boldy. Basqarma atalǵan oqıǵalar tizbesine qatysty taqyryptyq kórmeler uıymdastyrǵany da atap ótýge turarlyq. Dál osy tusta «Alǵa, Qazaqstan!» ániniń avtory Qumarbek Qalqataevtyń sóz sóıleýi májilis mánin asha túskendeı boldy.
Baqbergen AMALBEK,
«Egemen Qazaqstan».
Aqmola oblysy.
Sýretti túsirgen
Tólegen Qosshyǵulov.
