30 Qańtar, 2015

Jympıtynyń átıi

270 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin
Jympıty kentiniń turǵyny, zeınetker Hamıt Halıtovty aýyldyń úlkeni de, kishisi de Átı dep ataıdy. Aqkóńil Hamaqań ózine bas tireı kelgen jandarǵa múmkindigine oraı kómektesip turady. Bul – onyń qanyna sińgen qasıetteriniń biri. Hamıt Halıtovtyń ákesi Safa­den men anasy Nurzııan osy jym­pıtylyq tatar áýletiniń bir otbasy boldy. Marqum ákesi óziniń eńbekqorlyǵymen dúkenshi, qoıma meńgerýshisi bolsa, anasy Nurzııan aýdandyq partııa komıtetinde hatshylyq jumysyn abyroıly atqarǵan edi. Mine, osyndaı ortada tárbıelenip, erjetken Hamıt áýelden-aq eńbekqorlyǵymen kózge tústi. skanırovanıe0037– Aıta bersek, áńgime kóp qoı. О́zim shahtada, kúzet bóliminde jumys istedim. Armııa qatarynda boldym. Búginde sol bir kezderdi qoldaǵy eski sýretterge, eńbek kitapshamdaǵy derekterge kóz júgirtip, oısha saralap otyramyn, – dedi Hamaqań sóz arasynda. Sonaý 1950-jyldary Jym­pıty orta mektebin bitirgen Ha­mıt kóp oılanyp jatpastan Qaraǵandydaǵy arnaıy oqý ornyna qujattaryn tapsyryp, elektrshi-tehnık mamandyǵyna oqydy. Sóıtip, óziniń alǵashqy eńbek jolyn Qaraǵandy qalasyndaǵy «Lenınýgol»shahtasynda bastady. Keıin armııa qataryna alyndy. Elge oralǵan soń ol aýdandyq aýrýhana, kommýnaldyq kásiporyn, jol bólimi mekemelerinde shopyr, mehanızator bolyp istedi. Ásirese, aýdandaǵy jol bóliminde marqum B.Dúzkeev basshylyq jasaǵan tusta avtogreıdershi bo­lyp eńbek etken jyldaryn saǵynyshpen eske alady. Bir kezderi aýdandy basqarǵan S.Nııazov, M.Isqaqovtarmen ju­mys babyndaǵy túrli jınalys­tarda qurmetti minbe tórinen qatar oryn alýynyń ózi eńbegine kórsetilgen úlken baǵa, qurmet bolsa kerek. Keńestik dáýirde res­pýb­lı­kanyń avtokólik joldarynyń mı­nıstri bolǵan, KSRO Joǵarǵy Keńesiniń depýtaty Goncharovpen aýdan ortalyǵyndaǵy kezdesý jıynynda minbede birge otyryp júzdesýi, pikirlesýiniń ózi ómirdiń bir dáýreni eken ǵoı. Aýdandyq jol bóliminde eńbek etip júrgen 1972 jyly jumys ústinde qolynan jaraqat alyp, múgedektikke dýshar bolǵanda da Hamaqań eńbekten qol úzbedi.Ja­sy kelip zeınetkerlikke shyq­qanǵa deıin H.Halıtov aýdandaǵy daıyndyq mekemesinde kúzetshi boldy. Oǵan qosa, Hamaqań gaz plıtasyn jóndeý, elektr jelilerin, quraldaryn tekserý, temir-ter­sek­terdi jóndep, qurastyrý ju­mystaryn sheberlikpen jasaıtyn. – Kórshi-kólem meni arnaıy izdep kelip, úıde otyrǵyza ber­meıdi, – deıdi Hamaqań sóz ara­synda. – Bireýi balta, pysha­ǵyn, endi biri sháınegin jóndeýge ákeledi. Tipti, úılerine shaqyryp, túrli ishki jumystaryn jóndeýden ótkizip berýge de qolqa salady. Aı, qazaqtar-aı, ábden jumys bitken soń rıza bolǵandary shyǵar, almasyńa qoımastan, qaltańa az da bolsa eńbegiń dep aqshasyn da qystyryp jatatyndary jáne bar. Iá, osylaısha aǵynan ja­ryl­ǵan Hamaqań ózi jumys ústinde jaraqat alyp, eki aıdaı aýrýhanada jatqanynda sol kezdegi oblystaǵy jol basqarmasynyń bastyǵy Ostanın men oblystyq kásipodaq komıtetiniń basshysy Potkoldyń ortalyqtan syń­ǵyrlaǵan páterdi de turǵyzyp berýge basty sebepker bolǵandyǵyn yrzalyqpen aıtady. Hamaqań aýdan kóleminde 45 jyl jemisti eńbek etse, marqum zaıyby Fatıma da jol mekemesinde 26 jyldaı jumys atqarǵan. Ol Fatımamen bir shańyraq astynda 37 jyldaı dám-tuzdary jarasyp, bes ul-qyz tárbıeledi. Búginde jympıtylyqtardyń átıi atanyp ketken Hamıt Ha­lıtov kenje uly Talǵattyń qolynda, kelini Samaldyń sháıin iship, nemereleri Zýhranyń, Álisherdiń bal qylyǵyn qyzyqtap otyrǵan jaıy bar. Al qyzdary Zifarzat, Bıbinur, uly Fattyń óz otbasylary bar. Olar da osy aýdan ortalyǵynda turady. Hamaqań búginde 80 jasqa tolsa da tyń, ózin shıraq us­taı­dy. Qaratóbedegi, Buldyr­ty aýylyndaǵy quda-qudaǵaı­lary­men jıi aralasyp, toı dastar­qandarynda bas qosyp otyratyndary bar. Ondaıda ol tatarsha án salyp ta beredi. Átıdiń úlken nemeresi Q.Myr­­zalıev atyndaǵy orta mektep­tiń 6-synyp oqýshysy Zýhra aýdan ortalyǵyndaǵy «Erke­naz» bı tobynyń beldi bıshisi. Jýyr­da «Erkenaz» bı toby Qa­zaq­stan ult­tyq arnasyn­daǵy tele­vı­zııalyq «Aıgó­lek» res­pýb­lıkalyq balalar baı­qaýynda top jaryp, bas júl­dege ıe boldy. Endi Zýhra osy qu­ramada bıylǵy jyldyń sáýir aıynda Túrkııanyń Izmır qala­synda óner kórsetetin bolady. Nemeresiniń osyndaı bıik jetistigine qýanǵan Hamıt aqsa­qal byltyrǵy jyldyń sońyna taman Elbasynyń halyqqa arna­ǵan Joldaýynda elimizdiń kúreta­myry sanalatyn joldy jóndeýge de basa nazar aýdarylǵandyǵyna jolshy retinde bek qýanyp otyr. Al Hamaqańnyń esimi Alma­tydan basylyp shyqqan «Qurmet kitabyna» engizilgendigin biri bilse, endi biri bile bermeıdi de. Músirbek AITAShEV. Batys Qazaqstan oblysy, Syrym aýdany. Sýrette: Hamıt Halıtov kelin, bala, nemerelerimen.