«Osy jigit menen úlken-aý», áıtpese «áli bala ǵoı» dep aıtyp kórmeppiz.
Toqyǵany men oqyǵany mol zamattar aman bolsyn.
Sonyń ishindegi myqty dostyń biregeıi Qoılybaı Asanov.
Anda-sanda jolyqqanda «Qoılash, qalyń qalaı?» dep suramaımyz-aý osy. Surasań da qazaqı reflekspen birdeme deıtin bolarmyz.
Al Qoılybaıǵa bárin bilýi kerek. Ár tanysty, týysty, dos-jarandy túgeldeı, jeńgesin sózben aıalaı, balalardyń atyn ataı suraıtyn ǵadeti bar.
...Táýelsizdik tańy atar aldynda úlken ul úılendi. Brezent shatyr men kıiz úıde toı jasaý saltynan soń, úrdiske restorandatý kire bastaǵan kez. Qudalar Ońtústikten.
Qonaq bolýǵa shaqyrý alǵan jas dostarym, Arqanyń bir top sal-seri jigitteri, ymyrtta saý ete qaldy. Aıtbek Nyǵyzbaı, eki Erlan – Tóleýtaı men Qujıman, Seıil qulynshaq Aıaǵanov... Solarǵa kósh bastaǵan serkedeı bolyp Qoılybaı kelgen.
Toı erteń. Túste. Kópten kórispegen jigitterdiń birazy qyzdy.
Shaqyrylǵan qonaq pen kelgen qudanyń kim ekenin sezbeıtindeı bolyp qaldy.
Sonda Qoılybaı: «Aǵa, toıyńyzdy ózim júrgizip beremin. Án men jyrdyń, ázil men shattyqtyń otyrysy bolady!», degen. Rasyn, aıtsam, sengenim Qoılybaı emes, eki Erlannyń biri edi.
Ol kezde Qoılybaıdy bireý bilse, bireý bilmeıdi. Sýyryp salma aqyn, dombyrany orkestr qylyp jiberetin asqan áýezshi, saýyryn sıpatpas sóz jorǵasy ekenin eshkim baǵdarlaı qoımaǵan.
Aqyndar aıtysy endi ǵana ekpin ala bastaǵan kez.
El men jer týraly, ony meken etken jurt týraly tolǵaýy sonda týǵan.
Enshisi bólinbegen, ortaǵa keńesterdiń kireni salynbaı turǵan Jańaarqa men Nuranyń, Aqmola mańaıynyń sóz túsinetin azamattary sonda dir etken.
«Opyrym-aı, jap-jas bala osynyń bárin qaıdan bilip júr?» dep, bas shaıqaǵan.
Onyń jóni bólek edi. Shyqqan tegi – qazaqtyń talaı hanyna atalyq bolyp tárbıe bergen keshegi «Saıdaly Sary Toqa» bolsa, keshegi aqıyq aqyn Sákenniń kindik qany tamǵan Jańaarqanyń uly bolsa, qalaısha ónerden quralaqan bolady?
Qaraǵandy medısına ınstıtýtynyń rektory bolyp ǵalym-rentgenolog Maqash Álıakparuly keldi. Uıymdastyrýshylyq qabileti men ǵalym-dárigerligi óz aldyna, Maqań qazaq ónerin tereń túsinetin, ózi qylqalam sheberi dep tanylǵan kesek tulǵa edi. Qaraǵandynyń jastar gazetinde istep júrgen Qoılybaıdy óńirlik «Shıpager» gazetine redaktor qylyp aldy.
Sonda bul gazet ne basty? Maqalalardyń kópshiligi medısınalyq tájirıbe men dárigerlik keńes qana emes. Qazaq ǵylymy men órkenıetine úles qosqan ǵalymdar men qaıratkerler týraly bolatyn.
Osy kúnge deıin Qoılybaı aqyn júrisinen de, shabysynan jańylǵan joq.
Aqyndar aıtysynda talaı kórermendi ótkir sózimen, ótimdi paıymymen rıza qyldy.
Aıtys aqsha tabýdyń bıznesi bolyp ketkende, Qoılybaı úndemeı sahnadan syrǵyp ketti.
Yńǵaıy kelgende, jónsiz sóz ben jattandy uıqas estigende arqasy «qyshyp» ketetini bar endi.
Qaraǵandy ýnıversıtetiniń shaqyrýymen úlken ustazdar qataryna qosylǵan. Kandıdattyq, doktorlyq dıssertasııalar kóz maıyn jese de, sýyryp salma aqyndyǵyn joıa almaǵan.
Jetpiske qaraı endep bara jatsa da, Qoılybaı aqyn áli sol qalpy.
Aǵalarmen inishe, inilermen aǵasha sóılesip júrgen qalpy.
Qazaqta qalǵan kóne ańyzdyń birinde qobyzdy sarnatqan Qoılybaı týraly talaı ápsana bar. Qobyzynyń saryny jetpegen jerge abyzdyń sańqyldaǵan sózi jetedi eken. Júırik tulpar máresine jetpese, Qoılybaıdyń qobyzy shaýyp jetedi eken.
Bizdiń Qoılybaıǵa da sol babasynyń biraz qasıeti juqqandaı kórinedi.
Ata jurttan amanatqa alǵan qazaqtyń aqyly men baısaldylyǵyn, sóz sheberligi men onyń túp tarıhyn jete biletin qazaqtyń osyndaı azamattary aman bolsyn.
Nurhan MYŃBAI
