Sizdiń de, meniń de, jalpy bárimizdiń de kórshilerimiz bar. Osynaý aıaq-tabaǵy aralasyp, qysylsań qasyńnan tabylar, qýansań birge toılar kórshilerimizdiń arasynda qaı etnostyń da ókilderi kezdesedi. Bul –kádimgi qazaqstandyq qalyp. Al osyny sahnadan tamshalaǵan qandaı.
“Samuryq” ult teatry kórermenmen qaýyshtyrǵan jazýshy-dramatýrg Dýlat Isabekovtiń “Baqyt qusy” atty lırıkalyq dramasynyń negizgi ózegi – osy kórshiler. Bir memlekettiń azamattarynyń ortaq taǵdyry men birligi jarasqan tirligi. Qarap otyryp ózińniń kórshilerińdi, tanystaryńdy tabasyń. Oıyma Máskeýdegi qurbym Alenanyń: “Jolyń túsip jatsa, qazy men shujyq ala kelýdi umytpashy”, degeni jáne onyń anasy Nellıa Grıgorevnanyń jyl saıyn Qazaqstanǵa bir kelip qaıtýǵa asyǵatyny, tipti birde keterinde arnaıy un alyp, barǵan soń balalarǵa eldiń unynan nan pisirip beremin, bizdiń unnyń dámi erekshe ǵoı, shirkin, degen sózderi oıyma oraldy. Osydan áldeneshe jyl buryn bir kórshimiz jazda anasyn alyp, Reseıde turatyn týystaryna ketken. Qydyryp aýnap-qýnap asyqpaı jatamyz degen kórshilerimiz araǵa 15 kún salyp qaıta oraldy. Sóıtse, alǵashynda týystaryn kórip, kóńili ósken keıýananyń az kúnnen keıin mazasy kete bastaıdy. Tábeti joq, as batpaıdy. Sodan bul kisiniń sút qatqan sháı ishkisi kelgen shyǵar dep ony baptap berse de bolmapty. Amal joq biraz bolamyz degen týystar jınala bastaıdy. Aman-esen úılerine jetip, as bólmege kirgende qabyrǵada ilýli turǵan radıoqabyldaǵyshtan dombyramen án aıtylyp jatyr eken. Kóz janary jasqa tolǵan keıýana: “Osy ǵoı maǵan jetpegeni”,– dep otyra ketipti.
Jer jannaty Jetisýdiń altyn alqasy – arý Almaty qalasynyń turǵyndary. Qarapaıym kórshiler. Pálenbaı jyl Bátımamen (Ǵazıza Ábdinábıeva, M.Áýezov atyndaǵy teatrdyń aktrısasy) kórshi turǵan Vasılıı Makarych (Sergeı Popov, M. Lermontov atyndaǵy orys drama teatrynyń ártisi) Reseıge kóshemin deıdi. Makarychtyń ózi de, nemeresi Sýsanna da (Vıktorııa Kýdrıavseva, T. Júrgenov atyndaǵy О́ner akademııasynan) eldi qımaıdy. Sýsanna Bátıma apasyna kelip, men ketpeımin, sizdiń úıde qalaıynshy, degen. Makarychtyń balasy Grıgorıı Emelıanovtyń (Evgenıı Jýmanov, N.Sas atyndaǵy jastar teatrynyń ártisi) Reseıde bıznesi bar. Oqıǵa órisi osynyń negizinde júredi. Elden bir ketip, qaıta oralǵan nemis kórshiler, Bátıma men Makarych otbasylary aıaq tabaǵy aralasyp ketken kórshiler. Endeshe, bireýiniń irge aıyramyz degenine ekinshisiniń jany aýyrady, qımastyq sezim boılaryn kerneıdi.
Bátıma aýzymen aıtylǵan “Baqyt qusy” týraly ańyz adamdardy túsinistik pen uǵynystyqqa, kelisim men ymyraǵa, baýyrmaldyq pen adamgershilikke shaqyrady. Baqyt qusy keıde jeke adamnyń, keıde tutas halyqtyń basyna qonady eken. Tek ony úrkitip, ushyryp jiberýdiń qaýipti ekenin aıtady. Al jas býyn ókilderi Sýsanna men Bektur (Jandarbek Sadyrbaev, M. Áýezov atyndaǵy akademııalyq teatrdyń ártisi) baqyt qusyn elimizge qondyramyz, ony ushyryp almaımyz degen senimde.
Ata-ananyń aq batasyn Jaratýshy Ieniń de qoldaıtynyn osy qoıylymnan kóresiz (Qoıýshy rejısser Nurqanat Jaqypbaev). Bátımanyń kómegimen kishkentaı qazaq qyzyn baýyryna basqan koreı otbasynyń Inna dep at bergen qyzdaryn qazaq etip tárbıelegeni, balalardyń kishkentaı kezinde Bektur men Innany qosamyz degen batalarynyń júzege asqanyn da kóresiz. Eldi qasıetteýdi, jerdi qasıetteýdi spektakldiń ón boıynan tabasyz.
Dombyra – qazaqtyń jany. Qansha ákesiniń qımas dosy bolsa da, ózge elge kóship bara jatqan kórshisine kóz jumǵan ákesiniń dombyrasyn Bektur tartý etkende, apyraı qalaı boldy dep qınalǵan tus bolǵanyn nesin jasyraıyq. Biraq, dombyra elde. Kórshi kóshpeımin dedi. О́ıtkeni, onyń Otany osynda!
Ártisterdiń quramynan baıqalyp otyrǵandaı, spektaklge elimizdiń birneshe ulttyq teatrlarynyń ártisteri qatysady. Sahnanyń ózi kúndelikti tirshiligimizdiń ózine aınalyp ketkendeı. Qaı-qaısysy da ózderiniń saltyn ustap, ánderin aıtady, biraq olardyń bárin biriktiretin bir kúsh bar. Ol –Otan. Dombyraǵa qosylyp án salady, Qazaq eliniń Ánuranyn keýdelerine qoldaryn qoıyp turyp shyrqaıdy. Mine, bul – Otan qudireti.
Osylaısha tusaýyn “Baqyt qusymen” ashqan jańa teatrǵa shyǵarmashylyq tabys tileıik.
Anar TО́LEÝHANQYZY.