25 Maýsym, 2010

BAQYT QUSY BEREKE-BIRLIKTE EKENIN “SAMURYQ” ULT TEATRY О́Z QOIYLYMYNA О́ZEK ETKEN

745 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin
Sizdiń de, meniń de, jalpy bárimizdiń de kórshilerimiz bar. Osynaý aıaq-tabaǵy aralasyp, qysylsań qasyńnan tabylar, qýansań birge toılar kór­shi­lerimizdiń arasynda qaı etnostyń da ókilderi kezdesedi. Bul –kádimgi qazaqstandyq qalyp. Al osyny sahnadan tamshalaǵan qandaı. “Samuryq” ult teatry kó­rermenmen qaýyshtyrǵan jazý­shy-dramatýrg Dýlat Isa­bek­ov­tiń “Baqyt qusy” atty lı­rıkalyq dramasynyń negizgi ózegi – osy kórshiler. Bir mem­lekettiń azamattarynyń ortaq taǵdyry men birligi jarasqan tirligi. Qarap otyryp ózińniń kór­shilerińdi, tanystaryńdy tabasyń. Oıyma Máskeýdegi qurbym Alenanyń: “Jolyń túsip  jatsa, qazy men shujyq ala kelýdi umytpashy”, degeni jáne onyń anasy Nellıa Grıgo­re­v­na­nyń jyl saıyn Qazaqstanǵa bir kelip qaıtýǵa asyǵatyny, tipti birde keterinde arnaıy un alyp, barǵan soń balalarǵa eldiń unynan nan pisirip beremin, bizdiń unnyń dámi erekshe ǵoı, shir­kin, degen sózderi oıyma oral­dy. Osydan áldeneshe jyl buryn bir kórshimiz jazda anasyn alyp, Reseıde turatyn týys­ta­ryna ketken. Qydyryp aýnap-qýnap asyqpaı jatamyz degen kór­shilerimiz araǵa 15 kún salyp qaıta oraldy. Sóıtse, alǵashynda týystaryn kórip, kóńili ósken keıýananyń az kúnnen keıin mazasy kete bastaıdy. Tábeti joq, as batpaıdy. Sodan bul kisiniń sút  qatqan sháı ishkisi kelgen shyǵar dep ony baptap berse de bolmapty. Amal joq biraz bolamyz degen týystar jınala bastaıdy. Aman-esen úılerine jetip, as bólmege kirgende qabyrǵada ilýli turǵan radıoqabyldaǵyshtan domby­ra­men án aıtylyp jatyr eken. Kóz janary jasqa tolǵan keıýana: “Osy ǵoı maǵan jetpegeni”,– dep otyra ketipti. Jer jannaty Jetisýdiń al­tyn alqasy – arý Almaty qala­sy­nyń turǵyndary. Qara­paıym kórshiler. Pálenbaı jyl Bátı­mamen (Ǵazıza Ábdinábıeva, M.Áýezov atyndaǵy teatrdyń aktrısasy) kórshi turǵan Vasılıı Makarych (Sergeı Popov, M. Lermontov atyndaǵy orys drama teatrynyń ártisi) Re­seıge kóshe­min deıdi. Maka­rychtyń ózi de, nemeresi Sýsanna da (Vıktorııa Ký­drıavseva, T. Júrgenov atyn­daǵy О́ner akademııasynan) eldi qımaıdy. Sýsanna Bátıma apasyna kelip, men ketpeımin, sizdiń úıde qalaıynshy, degen. Makarychtyń balasy Grıgorıı Eme­lıanovtyń (Evgenıı Jý­ma­nov, N.Sas atyndaǵy jastar teatrynyń ártisi) Reseıde bıznesi bar. Oqıǵa órisi osynyń negizinde júredi. Elden bir ketip, qaıta oralǵan nemis kórshiler, Bátıma men Makarych otbasy­lary aıaq tabaǵy aralasyp ketken kór­shiler. Endeshe, bireýiniń irge aıyramyz degenine ekinshisiniń jany aýyrady, qımastyq sezim boılaryn kerneıdi. Bátıma aýzymen aıtylǵan “Baqyt qusy” týraly ańyz adam­dar­dy túsinistik pen uǵy­nys­tyqqa, kelisim men ymyraǵa, baýyrmaldyq pen adamgershilikke shaqyrady. Baqyt qusy keıde jeke adamnyń, keıde tutas ha­lyq­tyń basyna qonady eken. Tek ony úrkitip, ushyryp jiberýdiń qaýipti ekenin aıtady. Al jas býyn ókilderi Sýsanna men Bektur (Jandarbek Sadyrbaev, M. Áýezov atyndaǵy akade­mııa­lyq teatrdyń ártisi)  baqyt qusyn elimizge qondyramyz, ony ushyryp almaımyz degen senimde. Ata-ananyń aq batasyn Ja­ratýshy Ieniń de qoldaıtynyn osy qoıylymnan kóresiz  (Qoıý­shy rejısser Nurqanat Jaqyp­baev). Bátımanyń kómegimen kishkentaı qazaq qyzyn baýy­ryna basqan koreı otbasynyń Inna dep at bergen qyzdaryn qazaq etip tárbıelegeni, bala­lardyń kish­ken­taı kezinde Bektur men In­nany qosamyz degen bata­la­ry­nyń júzege  asqanyn da kóresiz. Eldi qasıetteýdi, jerdi qasıet­teýdi spektakldiń ón boıynan tabasyz. Dombyra – qazaqtyń jany. Qansha ákesiniń qımas dosy bolsa da, ózge elge  kóship bara jatqan kórshisine kóz jumǵan ákesiniń dombyrasyn Bektur tartý etkende, apyraı qalaı boldy dep qınalǵan tus bolǵanyn nesin jasyraıyq. Biraq, dombyra elde. Kórshi kóshpeımin dedi. О́ıtkeni, onyń Otany osynda! Ártisterdiń quramynan baı­qalyp otyrǵandaı, spektaklge elimizdiń birneshe ulttyq teatr­la­rynyń ártisteri qatysady. Sahnanyń ózi kúndelikti tir­shi­ligimizdiń ózine aınalyp ket­kendeı. Qaı-qaısysy da ózderiniń saltyn ustap, ánderin aıtady, biraq olardyń bárin biriktiretin bir kúsh bar. Ol –Otan. Dombyraǵa qosylyp án salady, Qazaq eliniń Ánuranyn keýdelerine qoldaryn qoıyp turyp shyrqaıdy. Mine, bul – Otan qudireti. Osylaısha tusaýyn “Baqyt qusymen” ashqan jańa teatrǵa shyǵarmashylyq tabys tileıik. Anar TО́LEÝHANQYZY.