Innovasııalyq tehnologııa jáne bilim júıesi: Jańashyl jastardyń jobasy qoldaýdy qajet etedi

«Álemdegi jetekshi mektepter balalardyń kreatıvtik potensıalyn damytýmen aınalysady, sıfrlyq tehnologııalar men naqty ǵylymdardy oqytady. Pedagogter oqytý ádistemesin oıyn formatyna aýystyryp, únemi jańa mamandyqtar men daǵdylardy úırenedi. Bárimiz Qazaqstandy gúldengen, damyǵan elge aınaldyrýǵa umtylamyz. Buǵan jetýdiń kilti – sapaly jáne qoljetimdi, qazirgi zamanǵy bilim. Osy salaǵa qýatty kúsh berý mańyzdy bolyp otyr», dedi Memleket basshysy ótken jyly tamyz konferensııasynda. Prezıdenttiń ıgi bastamalaryn negizge alǵan jastar búginde tyń ıdeıalaryn iske asyryp, ınnovasııalyq tehnologııalaryn usynyp otyr. Naqtylaı aıtsaq, otandyq «Q-Vision» IT kompa­nııa­sy negizgi qyzmeti bilim sa­lasynda oqý úderisiniń tıimdili­gin arttyrýǵa jáne bilim resýrs­taryn sıfrlandyrýǵa baǵyt­talǵan ınnovasııalyq stendter jasap shyǵardy. «Egemen­niń» Túrkistan oblysyndaǵy tilshi­ler qosynyna arnaıy kelgen jańa­shyl jastardyń maqsaty – ınnovasııalyq stendterin elge keńinen tanystyrý, bilim salasyndaǵy basshylardyń nazaryna salý, muǵalimderdiń, oqýshylardyń pikirin bilý.

– Shetelde óz qarajatymen bilim alǵan bıznes seriktesim Dar­han Esmaǵulov elge kelgeninde bilim berý salasyndaǵy jańa­shyl, zamanaýı ádis-tásilder týra­ly aıtyp, bizdiń elimizde de son­daı ınnovasııalyq tehnologııa­lardy engizý qajettigi jóninde oı tastaǵan edi. Sol maqsatta biz álemdik jáne otandyq bilim salasyn tolyq zerttedik. Bir jarym jyldyq izdenistiń nátı­je­s­inde osyndaı jobany ja­sap shyqtyq. Biz jasap shyqqan ınnovasııalyq stendter mektepterdiń ishki kórinisin sándep qana qoımaı, zamanaýı tehnologııalardyń kómegimen oqý sapasyn jańa deńgeıge kóteredi. Oqý úderisin jetildirý baǵytynda ınteraktıvti 3D model, ózekti UBT testileri jáne kóptegen beıne­-kontent mektep baǵdarlamasyn tereńirek túsinýge, meńgerýge yqpal etedi, ıaǵnı oqýshylardyń jalpy bilim deńgeıin arttyrady. О́zderińiz bilesizder, búginginiń balasy smartfon, gadjetterge qyzyǵady, kóp ýaqytyn bóledi. Jobany jasaý barysynda bul jáıt te eskerildi, ıaǵnı stendter olardyń oqýǵa qyzyǵýshylyǵyn arttyrady, zamanaýı tehnologııalardy qoldaný oqý úderisin tartymdy etip, pánderdi te­reńirek meńgerýge yntalandyrady. Árbir «Q-Vision» stendi QR-kodtar arqyly qol­jetimdi kóptegen málimetti qam­tıdy, bul paıdalanýshylarǵa aýqymdy bilim bazasyna qol jetkizýge múmkindik beredi. Qol­danýǵa yńǵaıly, ıaǵnı aqparat smartfondar arqyly qoljetimdi jáne synyptaǵy úlken ekrandarda kórsetiledi. Aqparattar úzdiksiz jańartylyp otyrady. Stendterdi aýystyrmaı-aq materıaldardy turaqty túrde jańartyp, aqparattyń árdaıym ózekti jáne zama­naýı bolýy qamtamasyz etiledi. «Q-Vision» stendteri joǵary sapaly akrılden jasalǵan jáne kún sáýlesi men ylǵal sııaqty áserlerden qorǵalǵan. Daıyn materıaldar muǵalimderge ýaqytty tıimdi paıdalanýǵa ári oqýshylarmen jeke jumysqa kóbirek kóńil bólýge múmkindik beredi. Son­daı-aq ınteraktıvti stendter kóptegen dástúrli oqý materıaldaryn almastyryp, memlekettik qarajatty edáýir únemdeıdi. Aýyldaǵy oqýshylar UBT-ǵa daıyndyq kezinde qalaǵa kelip, kýrstarǵa jazylatyny jasyryn emes. Bizdiń joba boıynsha qalaǵa baryp áýre bolmaı, mektepte da­ıyndala alady, – deıdi «Q-Vision» kompanııasynyń bas dırektory Ilesbek Jaqypbekuly.

Qazirgi tańda ınnovasııalyq stendter Jambyl, Batys Qa­zaq­stan, Atyraý oblystarynda jáne Túrkistannyń 1-2 mekte­bin­de oprobasııadan, ıaǵnı tájirı­be júzinde zertteýlerden ótip ja­tyr eken. Aldaǵy ýaqytta eli­mizdiń barlyq mektebindegi synyp qabyrǵalarynda osy stendterdi kóremiz degen nıettegi jastar ınnovasııalyq ónim muǵalimder men oqýshylarǵa eń yńǵaıly jáne qoljetimdi formatta – erekshe avtorlyq dızaındaǵy stendter túrinde usynylǵanyn aıtady. Árbir «Q-Vision» stendi AR/QR-kodtar arqyly terabaıttar kólemindegi málimetterge qoljetimdilik, paıdalanýshylarǵa aýqymdy bilim qoryn bir jerden alýǵa múmkindik beredi eken. «Mysaly, ınnovasııalyq «Evolıýsııa» sten­di Jerdegi ómirdiń evolıýsııasyna arnalǵan jáne bizdiń pla­ne­tamyzdyń tarıhyn 635 000 000 jyl buryn ómirdiń paıda bolýy­nan bastap «Homo sapiens»-ke deıingi áserli kórneki nusqaýlyq retinde usynady. Stendte ártúrli organızmderdiń, janýarlar men ósimdikterdiń shamamen 200 ıllıýstrasııasy, sondaı-aq árbir evolıýsııalyq kezeńderin jáne bizdiń planetamyzdaǵy bıologııalyq ártúrliliktiń damýyn kórnekti túrde kórsetedi. Mendeleevtiń 118 elementin negizgi pán taqyryptary boıyn­sha ózimiz tájirıbe jasap, vıdeoǵa tolyqtaı túsindirip, oqýshylarǵa qarapaıym túsinikti tilmen jetkizdik. Ol jerdegi, ıaǵnı bizdiń kontenttegideı aqparat ınternette, YouTube nemese basqa áleýmettik jelilerde joq. Tipti jasandy ıntellektige salsa da ondaı aqparat shyqpaıdy. О́ıtkeni ony óz mamandarymyz jasap shyqty. Komandamyzda 40-qa jýyq qyzmetker bar. Joba­ny jasaý barysynda IT-maman­daryn, NZM muǵalimderin, ǵa­lymdardy tarttyq. Elimizdiń áıgili professorlary, bilimin jetildirý maqsatynda shetelde júrgen otandastarymyz kómekke keldi. Hımııa, bıologııa, fızıka boıyn­sha zerthanalyq jumystar júrgizildi. Oqýshylarǵa úderis­terdi kórsetý maqsatynda zert­hanalyq zertteýler jasaldy. Kitaptan oqyǵan bólek, árıne kózben kórgenniń jóni basqa. Innovasııalyq stendterdegi barlyq aqparat memstandartqa sáıkes, syrttan alynǵan joq. Barlyǵy mektep baǵdarlamalary sheńberinde. Biz ony 3D formatynda ózgerttik, damytyp, jan berdik desek te bolady. Otandyq ónim, barlyq aqparat qorǵalǵan, balamasy joq, basqa jaqqa kóshire almaıdy. Beınematerıaldardyń sertıfıkaty, ózimiz túsirdik degen qujaty bar», deıdi bas dırektor.

«Q-Vision» kompanııasy 6 pán boıynsha stendterdiń 18 túrin jasap shyǵarǵan. Olardyń ishinde 200-den astam joǵary sapaly beı­ne-laboratorııalyq jumystar, qazaq ádebıeti jáne orys ádebıe­ti boıynsha anımasııalanǵan beı­­neshyǵarmalar, jyl saıyn jańar­­tylyp otyratyn UBT-ǵa daıyn­dalýǵa arnalǵan 30 000 ózek­ti test bar. Barlyq aqparat úsh til­de, ıaǵnı qazaq, orys, aǵylshyn tilinde daıyndalǵan. Keri baılanys ta qamtylǵan. Iаǵnı mektep dırektorynan bastap oqýshyǵa deıin kompanııanyń «qoldaý qyzmetine» habarlasyp, usynys-pikirin aıta alady. Ol qyzmet táýlik boıy jáne demalyssyz jumys isteıdi. «Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń bilim sapasyn jaqsartýǵa qatysty aıtqan bastamalary jobany júzege asyrýymyzǵa yqpal etti, jiger berip yntalandyrdy. Prezıdent Almatydaǵy Ǵylym ordasynda jas ǵalymdarmen kezdesýinde búginde orasan zor kapıtal nemese qyzmetkerlerdiń kóptigi emes, biregeı ıdeıalardy týdyryp, olardy júzege asyra bilý qabileti basty artyqshylyq sanalatynyn, al ol jastardyń, ózgeristerden qoryqpaıtyn tabandy ári batyl adamdardyń, sonyń ishinde ǵalymdardyń qoly­nan keletinin aıtty. «Álemdegi «Google», «Microsoft», «Apple» sııaqty kóptegen tehnologııalyq alpaýyttardyń negizin stýdentter qalaǵan. Bizdiń elimizde de talantty komandalar paıda bolady jáne olar jahandyq naryqta kósh bas­taıtyn IT-kompanııalar qurady dep senemin. О́z múmkindigimiz­di múlt jibermeı, álemdik tehno­lo­gııalyq básekedegi pozısııa­myz­dy nyqtaı túsý qajet», dedi Memleket basshysy. Osy oraıda Oqý-aǵartý mınıstrligi, jer­gilikti jerlerdegi bilim bas­qarmalary bizdiń jobamyzdy qoldaıtynynan úmittimiz. Eger qarjylaı qoldaý kórsetilse, elimizdiń búkil mektebin qamtý nıetimiz bar. Osy tarapta biz jasaǵan otandyq ónim jan-jaqty qoldaýdy qajet etedi», deıdi kom­panııanyń bas dırektory Ilesbek Jaqypbekuly.

Joba avtorlary búgingi deń­geıde toqtap qalmaı, zaman talabyna saı ınnovasııalyq stendterdi jańartyp, oqýshylardy qyzyq­tyrý maqsatynda tehnologııany damytýdy kózdep otyr. Ma­mandar oqytýdyń basymdyǵy oqýshylardyń belgili bir bilim, bilik jáne daǵdylardy ıgerýi emes, olardyń óz betinshe bilim alyp, ony óńdeı alý, qajet nárseni tańdaý, ony myqty este saqtaý jáne basqalarmen baılanystyrý qabileti bolýy kerektigin aıtady. Bul oraıda jobany júze­ge asyrýshy jastar usynylyp otyrǵan ınnovasııalyq tehnologııalardy keńinen engizý mektep oqýshylarynyń bilim sapasyn, tanymdyq belsendiligi men oqý yntasyn jaqsartýǵa jaǵdaı jasaıtynyna senimdi. 

Túrkistan oblysy