Jalpy, jerlesterimiz atalǵan jarysta jaman óner kórsetken joq. Máselen, Sofıa Spodarenko 50 metrlik, Ádilbek Mýsın 100 metrlik qashyqtyqty batterflıaı ádisimen jap-jaqsy júzdi. Quramynda Adelaıda Pchelınseva, Ádilbek Mýsın, Gleb Kovalenıa, Ksenııa Ignatova syndy sportshylary bar komandamyz 4h50 metrlik aralas estafetada, erler quramasy 4h100 metrlik erkin stıldegi básekede kóńil kónshiterlik kórsetkishke qol jetkizdi. Sóıtip, Býdapeshte elimizdiń tórt birdeı rekordy jańardy. Biraq sonyń ózi jerlesterimizdiń jeńis tuǵyryna kóterilýine jetkiliksiz boldy. Sebebi ózge elderde sporttyń bul túri áldeqashan qaryshtap damyp, tym joǵary deńgeıge jetken. Búginde AQSh, Aýstralııa, Nıderland, Qytaı, Shveısarııa, Japonııa, Italııa, Shvesııa, Brazılııa syndy eldermen teń dárejede aıqasa almaımyz.
О́kinishke qaraı, elimizde júzý sporty kenje qalǵan. Osydan birer jyl buryn Dmıtrıı Balandınniń baq juldyzy jarqyraı jandy. Ol Rıo Olımpıadasynda aıdy aspanǵa bir-aq shyǵaryp, 200 metrge brass tásilimen maltýda bas júldeni oljalady. Sol kezde elimizdiń barsha jankúıeri erekshe shattanǵan edi. Sheteldikter bastaryn shaıqap, ony «sensasııaǵa» balady. Onyń aldynda Vladıslav Polıakov halyqaralyq arenada eleýli tabystarǵa qol jetkizdi. Al qazirgi kezde otandastarymyzdyń keıbireýi Azııa qurlyǵynda úzdikter sanatyna qosylǵanymen, álemdik deńgeıdegi dodalarda daralana almaı júr.
Býdapesht basseınindegi básekede AQSh-tyń aldyna túsetin komanda tabylmady. Olar 39 (18 altyn+13 kúmis+8 qola) júlde oljalady. Beıtarap komanda retinde qatysqan Reseıge 10 (6+4+0) medal buıyrdy. 15 (4+5+6) júldesi bar Kanada úzdik úshtikti túıindedi. Bıik tuǵyrdan qol bulǵaǵandar qatarynda Qytaı (3+1+1), Shveısarııa (3+0+0), Aýstralııa (2+5+5), Majarstan (2+2+0), Italııa (1+5+3), Germanııa (1+3+0), Kaıman araldary (1+0+1), Týnıs (1+0+1), Gonkong (1+0+0), Ispanııa (1+0+0), Lıtvanyń (1+0+0) júzýshiler bar. Taǵy 11 memlekettiń sportshylary júldeli oryndardy ıelendi.
Jekelegen júzýshiler arasynan Gretchen Ýolsh teńdessiz ónerimen tánti etti. Olımpıadanyń eki dúrkin chempıony, eki dúrkin kúmis júldegeri degen dardaı ataǵy bar 21 jastaǵy AQSh-tyń arýy jeti ret (7+0+0) altynnan alqa taǵyndy. Gretchenniń eki jas úlken týǵan ápkesi, Tokıo Olımpıadasynyń kúmis júldegeri, álemniń úsh dúrkin chempıony Aleksandra Ýolsh «Dýnaı-Arenada» bes ret (2+1+2) jeńis tuǵyryna kóterildi. Oljaǵa molynan kenelgender qatarynda amerıkalyq Regan Smıt (4+2+1) pen Keıt Dýglas (4+2+1), kanadalyq Samer Makıntosh (3+1+1) syndy sulýlar bar.
Erlerdiń jarysynda Mıron Lıfınsev jasyndaı jarqyldady. Reseıdiń ókili bas júldeniń beseýin (5+0+0) oljalady. Onyń otandasy Kırıll Prıgoda (3+3+0), shveısarııalyq Noe Pontı (3+2+1), amerıkalyq Lıýk Hobson (3+0+0) óz elderiniń ánurandaryn úsh márte shyrqatty. Majarstandyq Hýbert Kosh (2+2+1), qytaılyq Sın Haııan (2+1+1), amerıkalyq Djek Aleksı (2+2+1), Trenton Djýlıan (2+0+0), Fıbı Bekon (2+0+0) eki retten dál sondaı qurmetke bólendi.
Chempıonat barysynda álemdik rekordtar birneshe márte jańardy. Gretchen Ýolsh (50 metr erkin tásilmen júzý, 100 metr batterflıaı, 50 metr keshendi júzý) pen Samer Makıntosh (200 metr batterflıaı, 400 metr erkin tásil, 400 metr keshendi júzý) úsh, Regan Smıt (AQSh, 50, 200 metr shalqalaı júzý), AQSh quramasy (4h100, 4h200 metr erkin tásil) eki retten buryn-sońdy bolmaǵan kórsetkishke qol jetkizdi. Noe Pontı (100 metr batterflıaı) men Lıýk Hobsonǵa (200 metr erkin tásil) bir-bir rekordtan tıesili. Taǵy bir aıta keterligi, jarystyń júlde qory bıyl 2,16 mıllıon AQSh dollaryn qurady. Sol qarajatty jeńis tuǵyryna kóterilgen sportshylar ózara bólisti. Sondaı-aq árbir álemdik rekordty jańartqan sportshylarǵa 25 myń dollardan tabys etildi.
Qysqa qashyqtyqqa júzýden álem chempıonatynyń tarıhy 1993 jyldan bastaý alady. Sol kezden ber 17 márte jalaýy jelbiregen jarysta elimizdiń ókilderi arasynan Vladıslav Polıakov pen Evgenıı Ryjkovtyń ǵana juldyzy jandy. V.Polıakov 2022 jyly Indıanapolıste uıymdastyrylǵan baıraqty básekede brass ádisimen 100, 200 metrge júzýde qola medal ıelense, 2006 jyly Shanhaıda bas júldeni qanjyǵasyna baılady. Dál sol Qytaıda E.Ryjkov qola medaldy moınynda jarqyratty. Sodan beri baqandaı 18 jyl ótse de, áli birde-bir jerlesimiz atalǵan jarysta jeńis tuǵyryna kóterile alǵan joq. Tipten ataqty Dmıtrıı Balandınniń ózine bul beles baǵynbady.
Joǵaryda atalǵan 17 álem chempıonatynyń jalpykomandalyq esebinde AQSh quramasy 9 ret (2000, 2004, 2008, 2010, 2012, 2016, 2018, 2021, 2022, 2024 jyldary) aldyna jan salmady. Aýstralııanyń 5 márte (1995, 1997, 1999, 2002, 2006) mereıi ústem boldy. Qytaı (1993) men Brazılııa (2014) bir-bir retten kósh bastady. Bul memleket ókilderiniń ekinshi jáne úshinshi oryndy ıelengen kezderi de az emes. Shvesııa (1997, 2002), Japonııa (1999), Ulybrıtanııa (1999, 2004), Germanııa (2000), Nıderland (2008, 2014), Reseı (2010, 2016, 2018, 2024), Ispanııa (2010), Majarstan (2012, 2016, 2018), Kanada (2021, 2024), Italııa (2021, 2022) quramalary ár jyldary jalpy esepte úzdik úshtiktiń qataryna endi.