Foto: parlam.kz
«Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev jastarymyz úsh nárseniń aıryqsha mańyzdy ekenin túsinýi kerek ekenin aıtqan. Bul – tereń bilim, eńbekqorlyq jáne otanshyldyq qasıet. Jastar tereń bilim alýy úshin joǵary bilim alýda qıyndyq kórmeýi tıis. Bul – óte mańyzdy aspekt», dedi depýtat.
Ashyq derekterge zer salsaq, 2021-2022 oqý jyly 170 myńnan astam túlek mektepti bitirse, 56 myńnan astam talapker bakalavr boıynsha memlekettik grantqa ıe bolǵan. Al 2022-2023 jyly 172 túlek bitirse, 73 myńdaı grant bólingen.
«Bul grantpen qamtamasyz ete almaı otyrǵanymyzdy kórsetedi. Kolledjderge túsetini de bar desek te, jyl saıyn aqyly oqýǵa tapsyratyndar az emes. JOO-da aqyly bilim alýǵa qarapaıym halyqtyń qaltasy kótere me? Másele osydan týyndaıdy. Salystyraıyq, Nazarbaev ýnıversıtetinde bir jyldyq oqý aqysy 7,5-9 mıllıon teńgeni quraıdy. Jyl saıyn KIMEP ýnıversıtetinde 4,1 mıllıon teńge, Qazaq-Brıtan tehnıkalyq ýnıversıtetinde – 2,4 mıllıon teńge, Súleımen Demırel atyndaǵy ýnıversıtette 2,1 mıllıon teńgeni shyǵyndaýǵa týra keledi. Ál-Farabı atyndaǵy qazaq Ulttyq ýnıversıtetinde 1,6 mıllıon teńge, Maqsut Nárikbaev ýnıversıtetinde – 1,5 mıllıon teńge, Sátbaev ýnıversıteti men Asfendııarov atyndaǵy Ulttyq medısına ýnıversıtetinde – 1,4 mıllıon teńge, L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa Ulttyq ýnıversıtetinde – 1,3 mıllıon teńge, Abaı atyndaǵy Qazaq Ulttyq pedagogıkalyq ýnıversıtetinde – 1,1 mıllıon teńge, Abylaıhan atyndaǵy Qazaq halyqaralyq qatynastar ýnıversıtetinde - 1 mıllıon teńge tóleıtini belgili», dedi depýtat.
Depýtat saýalynda ýnıversıtetter talapkermen kelisim-shartqa otyrǵan kezde, «ınflıasııa deńgeıine qaraı oqý aqysy kóteriledi» degen taraý qosylǵanyn, bul – tutynýshylardyń quqyǵyn shekteý ekenin aıtty.
«Qyrkúıek aıynda 1 mıllıon teńgemen kelisim jasaǵan stýdentter oqý jyly aıaqtalǵanǵa deıin 100-200 myń teńge qosyp tóleýge májbúr bolady. Osy ýaqytta onyń ata-anasynyń jalaqysy kóterilse jaqsy ǵoı! Biraq ondaı úderisti baıqap otyrǵan joqpyz. Bul – áleýmettik ádiletsizdik», dedi ol.
Depýtattyń aıtýynsha, bul jaǵdaıdy Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrligi qatań baqylaýǵa alýy tıis. Mınıstrlik oqý aqysy 300-400 myń teńgeniń tóńireginde bolatynyn aıtsa da, ýnıversıtetter buǵan mán berer túri joq. Jataqhana máselesi de ózektiligin joıǵan joq. Oryn jetispeıdi. 3-4 kýrs stýdentteri jatahanadan oryn alýy tipten qıyn. Keıbir oqý oryndarynda jataqhanada bir jyldyq turý aqysy 1 mıllıon teńgege jetedi. Aqyly oqıtyndar úshin qaltaǵa qosymsha salmaq salady.
«Joǵary oqý oryndary aqysynyń qymbat bolýy jáne jyl saıyn negizsiz kóterilýi stýdentter men olardyń ata-anasynyń áleýmettik jaǵdaıyn qıyndatady. Soǵan baılanysty birinshiden, joǵary oqý oryndaryndaryndaǵy oqý aqysyn baqylaýǵa alýdy, ekinshiden, bir oqý jylynda aqyly bilim alýdy birneshe ret kóterýdi shekteýdi, úshinshiden, jataqhanamen qamtýdy jáne onda turý aqysyn qaıta qaraýdy usynamyn», dep túıindedi Qaırat Balabıev.
