Keleshek – kólik-logıstıkalyq habynda

Temirjol

Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Joldaýda eldi Eýrazııa­nyń basty kólik-logıs­tı­kalyq habyna aınaldyrýdy tapsyrdy. Búginde Batys pen Shyǵys arasyndaǵy júk aınalymy – 216 mln tonna. Soltústik – Ońtústik arasynyń áleýeti – 206 mln tonna. Mundaǵy aqsha aınalymy 1 trln dollardan asyp jyǵyldy. Byltyr 1 407 km temirjol tósemi jańartylyp, 570 km kúrdeli jóndeýden ótti. «QTJ» 2029 jylǵa deıin 11 myń shaqyrym temir­jol­­dy jóndeý jol kartasyn iske asyrady. Búginde jos­parlanǵan kólemniń 2 800 shaqy­­­­rymynan astamy jańǵyr­tyl­dy.

Avtomobıl

Elimizde eń joǵary tasymal ósimin avtokólik kórsetip otyr. Bıyl avtomobıl joldarynda túrli jol-qurylys jumystarymen 8 254 km qamtylady. 994 shaqy­rym qaıta jańartylyp, 390 shaqyrym jol kúrdeli jóndeýden ótedi. Sondaı-aq 6 900 shaqyrymǵa ortasha jóndeý jasalady.

Avtomobıl pýnktteri de úlken mańyz­ǵa ıe. Memlekettik shekara boıynda 52 ótkizý pýnktti ornalasqan. Byltyr 9 ótkizý pýnkttin rekonstrýksııalaý jumysy júr­­­­­gi­­zildi. Bıyl qosymsha 6 ótkizý pýnkttin modernızasııalaý jumysy bastalady. Qalǵan 30 ótkizý pýnktti kezeń-kezeńimen 2026 jyldan bastap jańǵyrtýdan ótedi. Pýnkt­terdi tolyq jańǵyrtý ótkizý qabi­letin táýligine 100 myńnan 200 myń kó­­­likke deıin ulǵaıtýǵa yqpal etedi.

Avıasııa

2023 jyly áýejaılarda 150 myń tonna júk óńdeldi. Qazir 2028 jylǵa deıin áýejaılarda óńdelgen júk kólemin 2 ese ulǵaıtý jumysy pysyqtalyp jatyr. Bul kórsetkishti 2030 jylǵa qaraı 500 myń tonnaǵa jetkizý josparlandy.

Búginde perspektıvaly mýltımodaldy áýe habtardyń biri – Aqtaý áýejaıy. Onyń negizgi artyqshylyǵy – barlyq kólik túrine qoljetimdiligi jáne Eýropaǵa 3 saǵattyq jaqyn jerde ornalasýy. Júk áýehabymen qatar YDA, «Turkish Technic» pen ASFAT kompanııasy áýejaı aýmaǵynda ushaqtarǵa tehnıkalyq qyzmet kórsetý men oqý ortalyqtaryn salýdy josparlap otyr. Ortalyq Qazaqstan, Reseı, Ortalyq Azııa elderiniń azamattyq jáne áske­rı ushaqtaryn qamtıdy. Osy sharalardyń nátı­jesinde áýe­­jaıdyń júk tasymaldaý qýaty jylyna 200 myń tonnaǵa deıin, al áýejaıdyń jyldyq aınalymy 520 mlrd teńgege deıin artady.

Sıfrlandyrý

Temirjol salasynda PSA kompanııasymen birge kedendik jáne tranzıttik bıznes-úderister sıfrlanyp, «Wabtec», «Huawei» kompanııalarymen birge jasandy ıntellekt tehnologııasy engizilip jatyr. Logıstıkany ońtaılandyrý úshin «Bir tereze» formaty jumys istep tur. Avtomobıl tasymaly baǵytynda 2024 jyldan bastap elektrondy ruqsat blankin almasý men Kólik qujatyn basqarýdyń biryńǵaı júıesi engizildi. Jer­gilikti ákimdiktermen birge 20 avto­mattandyrylǵan ólsheý stansasy ornatylyp, «e-Joldar» júıesi jasaqtalyp jatyr.

2029 jylǵa qaraı kólik ınfra­­­qury­ly­mynyń damýy esebinen tranzıttik tasymal aıtarlyqtaı óspek. Temirjolda tranzıttik tasymaldy 65%-ǵa (45 mln tonna) ulǵaıtý, konteınerlik tasymaldy 54%-ǵa arttyryp, 2 mln konteıner mejesin baǵyn­dy­rý kózdelip otyr. Avto­kólik tranzıtiniń kólemi 6 ese – 29 mln tonnaǵa deıin ósedi. Áýe tasymalymen tranzıt kólemi 2 ese ulǵaıyp, 300 myń tonnaǵa jetpek.