Eńbek • 14 Qańtar, 2025

Qapysyz istiń qaıyry

73 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Memleket kásip bastaımyn degen azamatqa qoldaý bildirýge qashanda ázir. Tek nıetińiz túzý bolsa bolǵany. Sonyń bir jarqyn mysaly, kópbalaly ári jalǵyzbasty áke Bekzat О́tejanov 1,5 mln teńge qaıtarymsyz grant alyp, jeke kásibin bastady. Bul ıgilikti iske Qaratal aýdan ákimdigi men jergilikti prokýratýra muryndyq boldy.

Qapysyz istiń qaıyry

Jetisýda shaǵyn jáne orta bıznestiń ilgerileýi úshin qara­paıym aýyl azamattaryna barynsha kómek kórsetken abzal. Keıbiri memleketten beriletin qaıtarymsyz qarjynyń bar ekenin de bilmeıdi. Al belgili bir kásipti bastaýǵa qolyńda qarajat bolmasa qıyn. Máselen, úshtóbelik azamat, bes balanyń ákesi, probasııa baqylaýyndaǵy Bekzat О́tejanov taǵdyrdyń qıyndyǵymen kúrese júrip, otbasynyń tirshiligi úshin óziniń jekemenshik dóńgelek jóndeý ortalyǵyn ashýdy kópten beri oılap júrgen. Alaıda aqsha­nyń basy quralmaı, isi keıin­ge qala berdi. Mine, onyń bul ar­manynyń oryndalýyna mem­leket tarapynan berilgen qaıta­rymsyz granttyń úlken kómegi tıip otyr. Qazir kólik dóńgelegin jóndeıtin shaǵyn ortalyq ashyp, halyqtyń alǵysyn arqalap júr.

«Buǵan deıin de avtokólik dóńgelekterin jóndeýmen 12 jyl aınalystym. Biraq ol kezde ǵımaratty jalǵa alyp ju­mys istedim. Árıne, ózińniń jeke ortalyǵyń bolǵanǵa ne jetsin. Keıin memleketten grant beriletinin estip, qujat tap­syrdym. Sóıtip 1,5 mln teńge kóleminde grant aldym. Aǵaıyn-týystarymnyń kóme­gimen Úshtóbe qalasynda laıyq­ty ǵımarat saldyq, grant­tyń qarajatyna dóńgelek jón­deý­ge kerekti arnaıy qural-jab­dyqtar satyp aldym. Jańadan ashyl­ǵannan keıin ázirge kelý­shiler kóp emes. Biraq óńirde avtokólik kóp bolǵandyqtan, birte-birte klıentter qatary da kóbeıedi dep oılaımyn, sol kezde janyma bir adamdy jumysqa alsam degen jos­parym bar», deıdi B.О́tejanov.

Qaratal aýdandyq ákimdiginiń málimetine qaraǵanda, aýdan kóleminde 58 adam qaıtarymsyz grant alýǵa ótinish bergen. Sonyń 18-ine oń sheshim shyǵarylyp, memleket qoldaýyna ıe bolǵan.

«2024 jyly aýdanda qaıta­rym­syz grantqa jalpy somasy 25,6 mln teńge bólinip, ár azamatqa 400 aılyq eseptik kór­setkish, ıaǵnı 1 mln 476 myń teńge kóleminde grant berildi. Qoldaýǵa ıe bolǵandar arasynda kópbalaly, az qamtylǵan otbasylar, múmkindigi shekteýli jandar, jalpy túrli sanattaǵy azamattar bar. Olar negizinen plastık tereze shyǵarý, qumblok óndirý, dóńgelek jóndeý, mal sharýashylyǵyn damytý sııaqty san túrli baǵytta jumystaryn bastady», deıdi Qaratal aýdany ákiminiń orynbasary Aıbek Ońǵarov. 

О́ńir ákimi baspasóz qyz­m­e­tiniń málimetinshe, oblys kóle­minde shaǵyn jáne orta bıznes sýbektileriniń sany 60,7 birlik bolsa, osy salada jumys is­teı­tin azamattardyń sany 104,7 myń. Salada ótken jyly óndi­rilgen ónim men kórsetilgen qyz­met­ter­diń kólemi 491,5 mlrd teń­geni qurady. Bıýdjetke túsetin salyq túsimderi 2023 jylǵy deń­geıi­men salystyrǵanda 1,3 ese ósti. Qazirgi kezde ShOB-daǵy jal­py óńirlik ónimdegi úlesi 33%-dan asady.

Shaǵyn jáne orta bıznesti qarjylyq qoldaýǵa oblys bo­ıynsha jalpy kredıttik somasy 14,1 mlrd teńgege 369 joba maqul­­­danǵan. Onyń ishinde pa­ıyz­dyq mólsherlemeni sýbsıdııalaý, ishinara kepildendirý, grant­tar berý, jobalardy qar­jy­landyrý, sondaı-aq ınje­nerlik ınfraqurylymdy júr­gizý qarastyrylǵan.

 

Jetisý oblysy