Sýretti túsirgen – Qanat BAIDRAQYMOV
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev múmkindigi shekteýli balalardy ońaltý boıynsha mańyzdy áleýmettik mindetti sheshýge úkimettik emes sektordy tartý jónindegi tapsyrma bergen edi. Soǵan saı óńirlerde osyndaı ortalyqtar ashylyp jatyr. Byltyrdan beri oblysta birneshe nysan iske qosyldy. Atalǵan ońaltý ortalyǵy Sarqan aýdandyq aýrýhanasynyń ǵımaratynda ashyldy. О́ńir ákimi baspasóz qyzmetiniń málimetinshe, ortalyqqa bıýdjetten qarjy bólingen, sondaı-aq birqatar qoǵamdyq qor demeýshilik kórsetken. Sonyń nátıjesinde ortalyq aýrýhana ǵımaratynyń birine kúrdeli jóndeý jumystary júrgizilip, zaman talabyna saı jabdyqtaldy.
«Qazaqstan halqyna» qoǵamdyq qory tóraǵasynyń orynbasary Lázzat Shyńǵysbaevanyń aıtýynsha, ortalyqta Sarqan aýdanynan bólek, jaqyn mańdaǵy Aqsý, Alakól aýdandarynyń turǵyndary da em alady.
«Memleket basshysy atap ótkendeı, ońaltý qyzmetiniń sapaly bolýy, onyń erekshe balalar úshin qoljetimdiligin qamtamasyz etý erekshe mańyzdy. Osyǵan oraı aýdanda zamanaýı ońaltý ortalyǵy ashyldy. Biz mamandardy daıarlaý men olardyń biliktiligin arttyrýǵa kómektesemiz. Máselen, ortalyqta nevropatolog, reabılıtolog, pedıatr, terapevt, ortoped, logoped, defektolog, psıholog sııaqty bilikti mamandar qyzmet isteıdi. Munda ózge oblystan kelgen mamandar da bar», dedi L.Shyńǵysbaeva.
Ana men bala densaýlyǵyn jaqsartý maqsatynda 2025 jyly oblystyq perınataldyq ortalyqtyń uryqty qorǵaý ortalyǵy bólimshesinde bir kúndik klınıka ashyp, uryq hromosomdaryna ınvazıvti prenataldyq dıagnostıka, genetıkalyq zertteý júrgizýdi bastaý josparlanyp otyr. Ol hromosomdyq aýytqýlardy, basqa tuqym qýalaıtyn buzylýlardy anyqtaý maqsatynda qoldanylady. Aldaǵy ýaqytta osy baǵyttaǵy jumystarǵa barynsha den qoıylady.
«Jumysqa Atyraý qalasynan arnaıy keldim. Ońaltý ortalyǵynda balanyń áleýmettik beıimdelýi men tanymdyq salasynyń damýyna barlyq jaǵdaı jasalypty. Mamandyǵym boıynsha reabılıtologpin. О́z tarapymnan ońaltý sapasyn jaqsartýǵa bar kúshimdi salamyn», deıdi maman dáriger Ásem Nurqasymova.
Joba ortalyq júıke júıesi zaqymdanǵan balalardy ońaltýǵa, olardy áleýmettik beıimdeýge, erte múgedektiktiń aldyn alýǵa baǵyttalǵan. Bir jyldyń ishinde ortalyq 21 kúndik saýyqtyrý kýrsyn usynyp, 600 balany qabyldaı alady. Bul rette úzdiksiz em alý úshin balalardyń 2-3 aı saıyn ońaltýdan ótýine múmkindik bar. Ortalyqta aı saıyn sal aýrýy, shala týylý, daýn sındromy, údemeli bulshyq et dıstrofııasy, bosaný kezindegi jaraqat sııaqty dıagnozy bar 50 balany qabyldaýǵa múmkindik bar.
«Meniń balam serebraldy sal aýrýymen aýyrady. Balama ońaltý keshenin júrgizý úshin aldymen Taldyqorǵanǵa, sosyn Almaty men Astanaǵa barýǵa týra keldi. Aýyrǵan balany ár qalaǵa tasý ońaı emes. Oǵan jan-jaqty, turaqty ońaltý qajet. Endi qalamyzda zamanaýı ońaltý ortalyǵynyń ashylýymen jumys áldeqaıda jeńildedi. Basqa qalaǵa barmaımyz», deıdi qala turǵyny Maıra Tursynova.
Ortalyqta neıro ortopedııalyq aýrýlary bar, onyń ishinde serebraldy sal aýrýy bar balalardy ońaltýdyń úzdik álemdik ádistemeleri men zamanaýı tásilderi engiziletin bolady. Bólimshede mehanoterapııa, mantessorı, emdik dene shynyqtyrý, tuz, shýngıt shahtalary, emmersııalyq vanna, korvıt, sensorlyq bólme, ıppoterapııa, psıholog, logoped, massaj kabıneti qyzmetteri kórsetiledi.
Jalpy, oblystyń densaýlyq saqtaý salasynda sońǵy 3 jylda 98 nysan paıdalanýǵa berildi. Onyń 31-i jańadan salyndy. О́ńirde 61 blokty-modýldi medısınalyq keshen ornatylyp, 6 nysan kúrdeli jóndeýden ótti. Sońǵy jyldary blokty-modýldi emhananyń jyldam ári yńǵaıly qurastyrylatyny dáleldendi. Jetisý oblysy blokty-modýldi medısınalyq keshenderdi ornatý tájirıbesin alǵashqylardyń biri bolyp keńinen qoldana bastady. Kúzde Densaýlyq saqtaý mınıstri Aqmaral Álnazarova Kóksý aýdanyn aralap, blokty-modýldi emhananyń tıimdiligin kórip, osyndaı emhanany bolashaqta da kóptep turǵyzý kerektigin aıtty. Byltyr óńirde jańadan 51 medısınalyq nysan boı kóterdi. Onyń 25-i jańa qurylys, 26-sy blokty-modýldi medısınalyq emhana.
Bıyl taǵy 69 medısınalyq nysandy qoldanysqa berý josparlanyp otyr. Ǵımarattyń 44-i jańadan salynady. Onyń 36-sy aýyldyq densaýlyq saqtaýdy jańǵyrtý, 18-i blokty-modýldi keshen, 7-eýi kúrdeli jóndeý qabyldanǵan sharalardyń nátıjesinde iske qosylady. Oblysta jóndeýge jatatyn 292 densaýlyq saqtaý nysanynyń 167-i nemese 57,2 paıyzy jańartylady. Dál osyndaı ońaltý ortalyǵy jyl sońynda Taldyqorǵan qalasynda 6 jastan 18 jasqa deıingi balalarǵa arnalǵan oblystyq balalar aýrýhanasynyń bazasynda ashylady.
Jetisý oblysy