Kollajdardy jasaǵan – Qonysbaı ShEJIMBAI, «EQ»
«Vıslo-Oder operasııasyna» Birinshi Ýkraına jáne Birinshi Belarýs maıdandarynyń 2,2 mıllıon áskeri jumyldyrylyp, olarǵa 560 myńǵa jýyq sarbazymen general-polkovnık Iozef Harpe basqarǵan «A» nemis áskerleriniń toby qarsylyq kórsetti. Osy 3 mıllıonǵa jýyq ásker qatysqan qantógis maıdan týraly fashıstik tank áskerleriniń general-maıory Frıdrıh Vılgelm fon Mellentınniń: «Vısladaǵy keńes áskeriniń shabýyly buryn-sońdy bolmaǵan kúshpen alǵa umtyldy. 1945 jyldyń alǵashqy aılarynda Vısla men Oder arasynda bolǵan qyrǵyndy elestetý, aýyzben sýrettep jetkizý múmkin emes. Eýropa jurty jer betinen Rım ımperııasynyń joıylǵannan beri mundaı soıqandy kórgen emes», dep jazǵan.
12 qańtar kúni Birinshi Ýkraına maıdanynyń áskerleri Polshanyń ońtústik-shyǵysyndaǵy Sandomır qalasynyń mańyna bekingen nemis áskerlerine qarsy shabýylǵa shyqty. Eki kúnnen keıin soltústikke qaraı júz shaqyrym jerde, Magnýshev pen Pýlava qalalarynyń mańyndaǵy plasdarmdardan Birinshi Belarýs maıdanynyń bólimshesi alǵa jyljı bastady.
Bes kúndik úzdiksiz shaıqastan keıin 17 qańtarda jaýdyń tank kúshteri joıylyp, nemistiń dalalyq armııasy aıtarlyqtaı shyǵynǵa ushyrady. 17 qańtarǵa deıin sozylǵan Vıslo-Oder operasııasynyń birinshi kezeńinde keńes áskerleri 100-150 shaqyrym jerdi jaý áskerinen azat etip, birneshe eldi mekendi tazartty.
Keńes odaǵy áskeriniń qolbasshylary, marshal Georgıı Jýkov pen marshal Ivan Konev basqarǵan operasııa nátıjesinde qyzyl ásker Berlınge bekingen jaý áskerine shabýylǵa shyǵýǵa jol ashyp, Vısladan batysqa qaraı Polsha aýmaǵyn jaýdan bosatyp, Oderdiń sol jaǵalaýyndaǵy plasdarmdy basyp aldy. Operasııa qarqyndy júrip, Keńes áskeri táýligine 20-30 shaqyrym alǵa jyljyp, jıyrma kún ishinde jaýdyń 7 bekinisi men 2 iri sý tosqaýylyn buzyp ótti.
Osy shaıqastyń ekinshi kúni, ıaǵnı 1945 jyldyń 14 qańtarynda keńes armııasy jaý bekinisine artıllerııadan oq jaýdyryp jatqanda gvardııa leıtenanty Ysqaq Ybyraev basqarǵan vzvod ot pen oqtyń astynda júrip, mınalanǵan alańdardy kesip ótip, áskerge ótkel ashyp berdi.
Ysqaq Ybyraev alǵash bolyp, jaý bekingen orǵa sekirip túsip, qoıan-qoltyq urysta nemis ofıseri men jaýdyń birneshe sarbazynyń kózin joıyp, transheıany basyp aldy. Osylaı oq boraǵan dzottyń aýzyn jaýyp, jaıaý áskerdi alǵa jibermeı turǵan pýlemet núktesin granatamen jaryp jiberdi. Qazaqtyń batyr uly jaý áskeriniń qarsy shabýylyna da toıtarys berip, qarsylastyń shebin buzyp gvardııashylardyń Pılısa ózenine ótýine jaǵdaı týǵyzdy.
18 qańtar kúni keńes odaǵy áskeriniń marshaly Ivan Konev Ysqaq Ybyraevty «Keńes Odaǵynyń batyry» ataǵyna usyndy. Arada bir aı, on kún ótkennen keıin jaýdyń berik bekinisin buzǵan batyrdyń erligi laıyqty baǵalanyp, KSRO Joǵary Keńesi tóralqasynyń Jarlyǵymen «Keńes odaǵynyń Batyry» ataǵy berildi.
Keńes odaǵynyń batyry Ysqaq Ybyraev 1911 jyldyń 10 mamyry kúni Soltústik Qazaqstan oblysy Qyzyljar aýdany Qaratal aýylynda dúnıege kelgen. 1944 jyly Mogılev jaıaý ásker ýchılıshesin bitirgennen keıin Birinshi Belarýs maıdanynyń 5-ekpindi armııasyna qarasty 60-gvardııalyq atqyshtar dıvızııasynyń 177-gvardııalyq atqyshtar polkiniń vzvodyn basqarǵan. Soǵystan keıingi jyldary týǵan jerinde partııalyq laýazymdy qyzmetter atqardy. 1965 jyldyń 13 maýsymynda 54 jasynda dúnıeden ozdy.
Qazir Soltústik Qazaqstan oblysynyń Shal aqyn aýdanyna qarasty bir aýyldyń aty batyrdyń esimimen atalady.
