Soǵys bireýge – qaıǵy, bireýge – «jaıly» bolǵany anyq. Tepse temir úzetin jas jigitter maıdanǵa alynyp, kóbi sheıit ketti. Elde jetimder men jesirler kóbeıdi. Sum soǵystyń kesirinen úrip aýyzǵa salǵandaı jap-jas kelinshekter shal-shaýqannyń etegin ustaýǵa májbúr boldy. Biz sóz etip otyrǵan feletonda tipti esik kórmegen jas qyzdar da «kári jezdelerdiń» qurbanyna aınalǵany aıtylady.
Avtor joly túsip Qyzylorda oblysynyń Jańaqorǵan aýdanyna barǵanyn, ujymshar basshylarynyń basqosýymen jıyn ótkenin, bastyqtardyń báriniń jasy egde ekenin, solardyń birin otyrǵandar:
«Bolsań da alpystaǵy kári jezde
Qartaıatyn túriń joq áli jezde,
Saqal-murtyń sapsıyp jas qyz alyp,
Sonda shyqqan múıiziń qane, jezde?» dep qaǵytqanyn jazady.
Asqar Toqmaǵambetov «Áńgimeniń syryn alǵashqyda bilmesek te, keıin bildik. Sózden sóz týyp, Dánekeń jónindegi ázildiń beti ashyldy. Ol týraly bir óleń de tabyldy. Mazmuny mynandaı eken» dep bir óleń jarııalaǵan. Onda avtor:
«Saqal-murtpen qosyla shash ta alyndy,
«Endi esime alaıyn jas shaǵymdy» –
Degen oıǵa kirdi de, qyz kórinse
Baıaǵydaı bastady qas qaǵýdy», deı kelip, Dánekeńniń ústine shaıy kóılek tiktirip, qaltasyna átir salyp, qolyna saǵat taǵyp, jas jigitteı sylanyp shyǵa kelgenin, jas qyzǵa quda túsip úılengenin mysal etedi.
El aýzyndaǵy álgi óleń «Qybyn tapty, aldady, qyzǵa úılendi» deı kelip:
«Sóıtip, bizdiń Dánekeń dándegen shal,
Jasadym-aý demeıdi bir jasqa obal.
Arsyzdyqpen kezeńdi paıdalanyp,
Saltty buzǵan shyǵyp júr
Dándibaılar!»
dep támamdalady.
Árıne, aıtqan aýyzǵa jeńil bolǵanymen, bul feletonnan zamannyń ashy zary estiledi. Berdibek Soqpaqbaevtyń «О́lgender qaıtyp kelmeıdi» romanynda da Nuráli degen ujymshar basshysyna maıdan jaıly bolyp, jas kelinshektiń basyn shyr aınaldyryp, toqaldyqqa alyp, tósek jańǵyrtpaýshy ma edi? Halyqtyń basyna qaıǵy bulty úıirilgende qara basynyń qamyn kúıtteıtin Dándibaılar qaı zamanda da bolǵan. О́kinishtisi sol, biz shal-shaýqanǵa ómirin qor etip júrgen qazirgi zamandaǵy qyzdardyń taǵdyry haqynda aıtýdy hám jazýdy umyt qaldyrǵandaımyz.
Kári jezdeler áli de kárine minip júrgen joq pa osy?
