Taǵzym • 20 Aqpan, 2025

Almatyda Nurǵısa Tilendıevtiń 100 jyldyq mereıtoıy bastaý aldy

410 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Bıyl Qazaqstannyń Halyq ártisi, kúıshi-kompozıtor, dırıjer, Halyq Qaharmany Nurǵısa Tilendıevtiń týǵanyna 100 jyl tolady. Osyǵan oraı, Almaty oblysy ákimdiginiń qoldaýymen Qonaev qalalyq mádenıet úıinde óner tarlanynyń ǵasyrtoıyna arnalǵan saltanatty shara shymyldyq ashty.

Almatyda  Nurǵısa Tilendıevtiń 100 jyldyq mereıtoıy bastaý aldy

Sýrette: saltanatty sharadan kórinister.

Qazaq dalasyn kúmbirli kúıimen terbegen dáýlesker kúıshi, saıypqyran sazgerdiń shyǵarmashylyǵyn keńinen nasıhattaýdy maqsat etken is-sharaǵa Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń keńesshisi Málik Otarbaev, Almaty oblysynyń ákimi Marat Sultanǵazıev, Nurǵısa Tilendıevtiń qyzy Dinzýhra Tilendi arnaıy qatysty. Sondaı-aq óńirdiń barlyq aýdan, qala ákimdikteriniń ókilderi men óner janashyrlary zaldan oryn aldy. О́nersúıer qaýymnyń nazaryna N.Tilendıevtiń jeke zattarynan turatyn kóshpeli kórme usynyldy.

foto

«О́nerdi ult janyna balaǵan halqymyz qashanda mádenıetti ulyqtap, mádenı murasyn kóziniń qarashyǵyndaı saqtaǵan. О́zderińiz biletindeı, ótken jyly qazaqtyń klassık jazýshysy Berdibek Soqpaqbaevtyń 100 jyldyǵy joǵary deńgeıde atap ótildi. Endi mine, keń dalany kúıimen kúmbirletken ult perzenti Nurǵısa Atabaıulynyń mereıtoıyna arnalǵan halyqaralyq is-sharalar tizbegi josparlanyp otyr», degen óńir basshysy Alataýdyń baýraıynda ómirge kelgen kompozıtordyń ómir deregin el esine saldy. Sondaı-aq oblys ákimi IýNESKO kóleminde atalatyn óner qaıratkeriniń júz jyldyǵy aıasynda irgesi jańadan qalanǵan rýhanııat oshaqtaryna Nurǵısa Tilendıev esimi beriletinin erekshe atady.

«Búgin Qazaqstan halqy úshin aıtýly oqıǵa. Nurǵısa Tilendıev – qazaq rýhanııatynyń jalaýyn kótergen, qazaq kúı óneriniń, mýzykasynyń bedelin, abyroıyn asqaqtatqan qurmetti tulǵa. Ol bir ǵana mekteptiń shyǵarmashylyǵyn arqalaǵan joq. Onyń tutas shyǵarmashylyǵyn qarap otyrsaq, sonaý Qorqyttan, Asanqaıǵydan, Kerbuǵydan, berisi Qurmanǵazy, Táttimbet, Dına sııaqty kúı sańlaqtarynan bastaý alatyn kúı ónerin HH ǵasyrda respýblıka boıynsha ulttyq deńgeıge kóterip, ózi de ulttyq tulǵa retinde qalyptasty. Jáne de ulttyq ónerimizdi búkil álemge pash etti», degen Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń keńesshisi Málik Otarbaev barsha jurtqa Memleket basshysynyń ystyq yqylasy men sálemin jetkizdi.

Saltanatty sharada QR Mádenıet jáne aqparat mınıstri A.Balaevanyń quttyqtaýy kópshilik nazaryna usynyldy.

Elimizdiń jaryq juldyzyna aınalǵan óner qaıratkeri Nurǵısa Tilendıevtiń mereıtoıyna arnalǵan mýzykaly-poetıkalyq kesh barysynda QR Eńbek sińirgen qaıratkerleri Meırambek Bespaev, Tamara Asar, Aıgúl Qosanova, Madına Sádýaqasova, qazaq estradasynyń jaryq juldyzdary Mıras pen Quralaı, Gúlnur Orazymbetova óner kórsetti.

Saltanatty keshke «Altynaı» memlekettik halyq bıi ansambli, Súıinbaı atyndaǵy Almaty oblystyq fılarmonııasy, «Úshqońyr» folklorly-etnografııalyq ansambliniń ónerpazdary qatysyp, án men kúıden shashý shashty.

Eske salsaq, kúı qudiretin sanaǵa sińirip, júrekke jetkizgen áıgili kúıshi-kompozıtor, dırıjer Nurǵısa Atabaıuly asqaq Alataýdyń saf aýa, móldir bulaǵynan nár alǵan. Halyq Qaharmany Ile aýdanynyń Shılikemer aýylynda 1925 jyldyń 1-sáýirinde ómirge kelgen. Qazir bul aýyl birtýar óner tarlanynyń, ıaǵnı Nurǵısa Tilendıevtiń esimimen atalady.

foto

Ulttyq óner qoryna mol mura qaldyrǵan aqıyq óner ıesiniń shyǵarmashylyǵyna keler bolsaq, ol «Altyn taýlar» operasynyń (Q.Qojamııarovpen birge), «Dostyq jolymen» baletiniń (L.Stepanovpen birge), «Orteke» balet-poemasynyń, «Meniń Qazaqstanym» kantatasynyń, orkestrge arnalǵan «Poema», «Ata tolǵaýy», «Aqsaq qulan», «Aqqý», «Arman», «Mahambet», «Kósh kerýen», poemalary men «Halyq qýanyshy», «Qaırat», «Jeńis saltanaty» atty kirispelerdiń, 400-ge tarta án men romanstyń avtory. 50-den astam dramalyq qoıylymǵa, 19 kórkem fılmge, 17 mýltıplıkasııalyq fılmge, 14 derekti-hronıkalyq fılmge mýzyka jazdy. Máselen, Nurǵısa Tilendıev mýzykasyn jazǵan M.Áýezovtyń, Sh.Aıtmatovtyń, Á.Tájibaevtyń pesalary, sondaı-aq «Qyz Jibek», «Qıly kezeń», «Meniń atym Qoja», «Qarlyǵashtyń quıryǵy nege aıyr?», «Aqsaq qulan» fılmderi árqashan qazaq sahnasy men ekran óneriniń klassıkasyna aınalǵan.  

Almaty oblysy

Sońǵy jańalyqtar

Nesıe alý nege qıyndady?

Qoǵam • Búgin, 17:38