Forýmǵa qatysýshylar áıelder kásipkerligin qarjylandyrý, bıznes negizderine oqytý men kedergilerdi joıý syndy jáıtterdi tilge tıek etip, ekonomıkalyq ilgerileýde genderlik teńdiktiń mańyzdylyǵyna toqtaldy.
Forýmnyń basty seriktesi – Halyk Bank Basqarma Tóraıymy Úmit Shaıahmetova keıingi kezderi álem san qıly syn-qaterlerge tap bolǵandyqtan, munyń keri áseri Qazaqstan ekonomıkasyna áser etip jatqanyn atap ótti. Ekonomıkanyń sapaly da turaqty ósýi, sondaı-aq halyqtyń ál-aýqatyn arttyrý memlekettiń ekonomıkalyq saıasaty men júrgizilip jatqan reformalardyń negizgi túpqazyǵy ekendigi aıan. Osy maqsat jolynda birqatar mańyzdy sharalar qabyldanyp jatqany belgili. Alaıda, ekonomıkanyń óz deńgeıinde baǵalanbaǵan qaınar kózi – áıelderdiń jumyspen qamtylýy men tabysynyń ósýi bolyp otyr.
«Ekonomıkalyq orasan shyǵyndar, atap aıtqanda, álemdik ishki jalpy ónimdegi 7 trln dollarǵa deıingi shyǵyn áıelder men erler arasyndaǵy eńbekaqy alshaqtyǵy saldarynan týyndaıdy. Qazaqstanda er adamdarǵa qaraǵanda áıelder 26%-ǵa az tabys tabady. «Áınek tóbeniń» jaǵdaıynyń saldarynan áıelder er-azamattarǵa qaraǵanda joǵary bilimdi bolsa da (cáıkesinshe 54% da 46%) mansap jolynda basshylyq laýazymǵa kóterilý qıyn. Osynyń bir sheshimi – áıelder kásipkerligin qoldaý dep bilemiz. Halyk bankiniń «Bıznestegi áıelder» baǵdarlamasy arqyly 2018 jyldan bastap Qazaqstannyń ár óńirinen 600-den astam áıel 6-8%-dyq mólsherlememen 7 mlrd teńgege deıin nesıe aldy. Sonymen qatar bizdiń bank genderlik teńdik saıasatyn ustanady: orta býyn jetekshileriniń 63%-y jáne qyzmetkerlerdiń 71%-y áıelder», dedi Halyk Bank basshysy.
Dúnıejúzilik banktiń Ortalyq Azııadaǵy óńirlik dırektory Tatıana Proskýrıakova:
«Ortalyq Azııadaǵy áıelder quqyǵyn keńeıtýde qol jetken jetistikterge qaramastan, kásipkerlikte áli de kedergiler bar. Genderlik teńdik – ádildik máselesi ǵana emes, sonymen qatar óńir elderiniń ekonomıkalyq áleýeti. Eger áıelder ekonomıkaǵa erlermen teń dárejede aralasatyn bolsa, onda Qazaqstanda IJО́ 27%-ǵa, Tájikstanda 63%-ǵa deıin óser edi. Jaǵdaıdy ózgertý úshin bıznesti damytýǵa menshik, muragerlik jáne áıelderdiń qarjylyq qyzmetterge, qaryz qarajattaryna qol jetkizýdi jeńildetý máselelerinde zańnamalyq kepildikterdi qamtamasyz etý qajet», dedi.
О́z kezeginde Visa kompanııasynyń Ýkraına, Grýzııa, TMD jáne Ońtústik-Shyǵys Eýropa elderindegi aǵa vıse-prezıdenti, óńirlik menedjeri Krıstına Dorosh shaǵyn jáne orta bıznestiń ekonomıkany damytýdyń negizgi elementteriniń biri ekendigine toqtaldy.
Forým aıasynda salyq salý máselelerine qatysty sheberlik dáristeri ótip, Halyk Talks, sondaı-aq https://ccb.kz jobasy aıasynda onlaın oqýdan ótken Belesteri baıqaýynyń 17 jeńimpazy marapattalady. Joba jeńimpazdary – aýyl áıelderi men jastar jeke kásibin bastap, damytý úshin grant ıelenedi.
ALMATY
