Úndemeı júrip úlken is tyndyrǵandar

Aqtóbe oblysynda sý tasqy­ny zardaptaryn joıý jónindegi komıssııa 761 turǵyn úı, 10 áleý­mettik nysan, 187 aýla, 99 saıa­jaı úıleri zaqymdanǵanyn jarııa­lady. Memlekettik organ­dar, kásipkerler, qoǵamdyq uıym­dar men el taǵdyryna beıjaı qaramaıtyn azamattardyń arqa­synda óńirde 500-den asa úı salynyp, daıyn baspanalar satyp alyndy. Materıaldyq zalal shyǵyndary tólenip, ólgen mal basy úshin ótemaqylar da tabys­taldy.

Erikti jastar tasyǵan ózen­derge óte jaqyn ornalasqan turǵyndardyń úı múlikterin, turmystyq tehnıkalaryn jınas­tyrýǵa qolǵabys etip, balalar men qarttardy shyǵarýǵa kómektesti. Evakýasııalyq pýnktterge azyq-túlik pen kıim-keshek, basqa da qajetti zattardy jetkizýmen aınalysty. Oblystyq Qazaqstan halqy Assambleıasy janynan qurylǵan «Assambleıa jastary» to­bynyń 70 múshesi qalanyń №26, №36, №40 mek­tepterinde ashylǵan evakýasııalyq pýnktterdegi tur­ǵyndarǵa kómektesti. Munymen bir kezde Aqtóbedegi Dostyq úıinde ashylǵan gýmanıtarlyq kómek qabyldaıtyn ortalyqqa etnomádenı birlestikter múshe­leri kıim-keshek, azyq-túlik, turmystyq zattar jınap, evakýa­sııalyq núktelerge tasymaldady. Assambleıa­nyń analar, aqsaqaldar, medıasııa keńesteri, kásip­kerlik qaýymdastyq múshe­leri jáne etnomádenı birles­tik ókilderi tabıǵı apat ornyn­da qalǵan turǵyndar men táýlik boıy kezekshilikte júrgen tótenshe jaǵdaı qyzmetkerleri, qutqarýshylar men kommýnaldyq qyzmet mamandaryna birneshe kún kezek-kezek túski as apardy. Máselen, armıan qaýymdastyǵy men cheshenderdiń «Vaınah» etnomádenı birlestigi músheleri daıyndaǵan túski asty volonterler jetkizip berip otyrdy. QHA jáne oblystyq isker áıelder qaýymdastyǵynyń múshesi, «Global-Spesodejda» JShS dı­rek­tory Nadejda Shabaeva qut­qarýshylarǵa sý ótkizbeıtin 1 057 dana arnaıy kıim jetkizip, 100 adamdy ystyq aspen qamtamasyz etip, evakýasııalyq ortalyqtaǵy turǵyndarǵa tósektik oryn, kıim-keshek, azyq-túlik jetkizdi.

Sý tasqyny zardaptaryn joıýǵa oblystyq assambleıa qu­ramyndaǵy barlyq etnomádenı ortalyq atsalyssa da, olar jurt aldynda ózderin jarnamalaýdy unatpaı, ortaq is, eldik is dep baǵalady. 2 myńǵa jýyq otba­synyń áp-sátte dúnıe-múlki, maly­nan aıyrylyp qalýy ońaı bol­mady. Mundaı kezde jyly sóz, qol kómegi jabyrqaýly janǵa demeý bolady. Tasqyn bastalǵan alǵashqy kúnnen bastap, sýdyń beti qaıtqanǵa deıin belsenip júrgen aqtóbelikter qatarynda kásipker-mesenat Sergeı Vıshnıak, «Aqtóbe oblysy kárister qaýymdastyǵy» qoǵamdyq birlestiginiń jetekshisi Iýrıı Shek boldy. Olar úılerin sý basqan turǵyndarǵa tur­mys­tyq tehnıkalar men sharýa­shylyq buıymdaryn tabystady. Osyndaı kómekten armıan etnomádenı birlestigi jetekshisi Arýtıýn Mıkaelıan, «Vaınah» cheshen etnomádenı birlestiginiń jetekshisi Nasrýdın Salamov ta qalys qalmady. Ázerbaıjan etnomádenı ortalyǵynyń basshysy Rahıd Azızov týǵan jeri Qobda eldi mekeninde bóget­terdi nyǵaı­tý men qum tasý jumys­taryna «Shacman» aýyr júk kóligin ji­berdi. Memlekettik kúzet qyz­me­tiniń qyzmetkeri E.Salýev, qala turǵyndary S.Vıdıashev pen Iý.Lov­lynenko qarjylaı kómektesti.

Nazar aýdaratyn jaıt, Aq­tóbe oblysy – qaı kezde de etnos­­aralyq kıkiljińderden ada, túrli ulttar men dıasporalar tatý ómir súrip kele jatqan ólke. Munyń sebebi – tereńde. О́n­diristik kásiporyndary, zaýyt­tar men bilikti ınjener mamandary kóp óńirde san ulttyń ókilderi birge tamyr jaıdy. Olardyń ata-babasynyń munda kóship kelý tarıhy stolypındik reformalardan bastalyp, sta­lındik qýǵyn-súrgin kezindegi jazyqsyz jer aýdarý men Ekinshi dúnıejúzilik soǵys bastalǵanda qazaq jerine kóshirilgen óndiris oryndaryna jumysqa kelgen ınjener, ju­mysshy, dáriger, aýyl sharýashylyǵy mamandarynyń joldarymen jalǵasqan. 1991 jyldardan bastap olardyń kóp­­shiligi tarıhı otandaryna kóship ketti, keıbiri jersine almaı qaıtyp oraldy.

Birneshe jyl buryn Aqtó­bedegi QHA janynan aqsa­qal­dar, analar keńesi quryldy. Búginde olar tájirıbeli etnomedıasııa mamandaryna aınaldy. Keńes múshelerine ómirlik qıyn jaǵdaıda qalǵan áıelder, ata-anasymen kelispeı júrgen jasóspirimder kóp keledi. Bastapqyda etnosaralyq birlik pen kelisimdi nasıhattaý úshin ashylǵan keńesterdiń qazirgi kezde baǵdary ózgerip barady. О́ıtkeni Aqtóbede olardyń aldyna kóbine etnosaralyq kıkil­jińmen emes, áleýmettik máse­lelerin sheshýge aqyl-keńes surap keledi eken. Keńes músheleri qataryndaǵy kópbalaly analar men úlgili shańyraqty basqaryp otyrǵan ákeler ata-ana men bala arasyndaǵy qarym-qatynas, jas otbasylardyń jarasymdylyǵyn saqtaýǵa baılanysty jaqsy keńes­ter beredi.

Aqtóbe oblysy