О́ner • 06 Naýryz, 2025

Búgin áıgili sýretshi Mıke­land­jelo dúnıege kelgen kún

140 ret
kórsetildi
1 mın
oqý úshin

Italııalyq sýretshi-músinshi, matematık, ınjener, aqyn Mıke­land­jelo Býonarrotı 1475 jyl­dyń 6 naýryzynda Florensııa qalasynda dúnıege kelgen.

Búgin áıgili sýretshi Mıke­land­jelo dúnıege kelgen kún

Mıkelandjelonyń shyǵarmashylyq adamy bolýyna balalyq shaqtaǵy oqıǵalary áser etken.

Ákesi Lıýdovık Sımonı qalalyq rezıdensııada notarıýs bolǵan. Ana­sy Franchesko dı Nerı Mıkelandjelo alty jasqa tolǵanda ómirden ótedi. Ákesi ekinshi ret úılenedi. Anasynan erte aıyryl­ǵan bala jetimdiktiń taqsyre­­tin tartady. Ákesi óte qatal adam bol­­ǵandyqtan, ol óz úıinde óte az qonatyn. Tas qashaýshy kórshi­si­niń úıinen shyqpaıtyn. Onyń shy­ǵarmashylyq úderisine qyzyǵa qarap otyra beretin.

Mıkelandjelonyń abyroıyn asyryp, atyn álemge tanytqan shyǵarma – «Adamnyń jaratylýy» kartı­nasy. Bul týyndy 1508 jyldyń kókek aıynda Papa Iýlııdiń tapsyrmasymen shirkeý tóbe­sine salynǵan fres­ka edi. Mun­da sýretshi dúnıeniń jaraty­lýy haqyndaǵy Injildiń ilki ańyzyn beıneleıdi. Onda Jara­týshy adamdy óz beınesine uqsatyp jaratqanyn aıtady. Mıkelandjelo dál osyǵan basym baǵyt beredi.

Kartınanyń eń dramalyq shıelenisin qudaı men adamnyń sozǵan qoldary jasap tur. Bul eki bolmys arasyndaǵy rýhanı baılanysty bildiredi deıdi ónertanýshylar. Iá, Táńir adamǵa óz rýhyn úrledi. Boıyna qudiret darytty. О́zine uqsaýyna múmkindik berdi. Dál osy sáýleli sátti beıneleý Mıkelandjelonyń qylqala­my­na buıyrǵan edi. Keıin bul kartına onyń tólqujatyna aınalyp ketti.

Mıkelandjelo 1564 jyly ­18 aq­panda bezgek aýrýynan qaı­­tys bolady. Aqtyq demi shyǵar aldynda súleı sýretker: «Men óz ma­mandyǵymnyń tek álipbıin ǵana úırene bastaǵanymda ómirden ­ótip bara jatqanyma qatty ókine­min», dep kúrsinipti.