О́sip-óngen úlken áýletke batagóı bolyp, eldiń tynyshtyǵyn, jurttyń tileýin tilep otyrǵan keıýana alapat ashtyqtyń beti qaıta bastaǵan 1923 jyldyń kúzinde dúnıege kelgen. Ákesi «Balam kúzdeı jomart, qaıyrymdy bolsyn» dep azan shaqyryp, esimin Kárıma dep qoıypty.
«Shamamen 7-8 jastaǵy shaǵym. Kishkentaı bala bolsaq ta bilemiz, aýylda tigerge tuıaq qalmaǵan joqshylyq kez. 3-4 jasymda anamnan aıyrylyp, ákem sodan ekinshi ret úılengen. О́geıligin bildirmeı baǵyp-qaǵyp ósirdi. Jaryqtyq, sol sheshemniń aı týdy, naýryz keldi dep qaptyń túbin qaǵyp bir túıir bıdaı taýyp alǵany, asyqtaı ǵana qurtty ezip, qazandaǵy qara sýǵa etsiz jalań úlken súıek salyp naýryz kóje pisirgeni esimde qalypty. Túske taman qonaqtar keldi. Áıelder ándete bastap edi, tórde otyrǵan bir qarııa áldekim estip qoısa, basymyz ketedi dep tyıyp tastady. Sol aqsaqal uzaq bir hıkaıany bastap, ony kópshilik jylap otyryp tyńdady. Halqymyz qandaı joqshylyq zamanda da Naýryzdy qal-qaderinshe qarsy alyp, jaqsy sóz, izgi tilek arnap otyrǵan», deıdi keıýana.
Sondaı-aq Kárıma ájeı áńgimesinde kezindegi zamannyń qıyndyǵyn aıta kelip, adal eńbek týraly qozǵady. «Keńes tusynda da bizdiń Myrzakól jaǵynda qystan qysylyp shyqqan el arqasy keńı bere jaǵalaı naýryz kóje beretin. Qazir zaman túzeldi, balalar ne ishemin, ne jeımin demeıdi, birinikin-biri kımeıdi. Jastarǵa bolsyn, jastar kórsin. Stalınniń kezinde un joq, sonda nandy kezekke turyp úıdegi adamnyń sanyna qaraı, gramdap ta alǵan kezimiz bolǵan. Sonyń bárin kórip, qudaıǵa shúkir, osy kúnge jetip otyrmyz. Balalarym da bireýden keıin, bireýden ilgeri júrip jatyr. Adal eńbek etip, bala-shaǵasyna durys tárbıe berip jatsa, odan artyq ne kerek? Bizdiń zamanymyz qaıtyp kelmesin. Aıtyp otyrmyn ǵoı, bizdiń aýyldan soǵysqa ketken er azamattardyń bireýi de kelgen joq. Jaratqan osy berekemizdi, beıbit zamanymyzdy kóp kórmesin dep tilep otyramyn. El-jurtymyz aıdan aman, jyldan esen shyǵyp, naýryzdan naýryzǵa jete bersin!», deıdi ájeı.
Kárıma Ákimjanova surapyl soǵys jyldary maıdanǵa ketken er-azamattardyń ornyn basqan qyz-kelinshektermen birge ujymshar sharýasynda júredi. Tań bozynan qara keshke deıin bel jazbaı ógizge soqa jegip, jer jyrtyp, egin egedi.
«Keıin soǵys aıaqtalyp, turmysqa shyqtym. Noǵaıkólde turdyq. Shalym Murat ujymshardyń tráktirin júrgizýshi edi, úıde otyr, balalardy tárbıele dep jumysqa shyǵartpady. 11 qursaq kóterdim, ekeýi shetinep ketti, toǵyzy aman. Birde ash, birde toq zaman, 9 balany oqytý kerek bolyp, Dıevke kóship keldik. Enem joq, joldasym kún shyqpaı jumysqa ketedi, ábden kesh bata keledi, úıdegi balany da, qoradaǵy maldy da ózim baqtym. Ujymshardyń maýsymdyq jumystaryna da aralasyp, qyrmanǵa shyǵyp bıdaı keptirdik, astyqqa túsken maldy qaıtarystyq. Basqarma syrttan kelgen brıgada jumysshylarynyń tósekterin jýyp ber dep úıge ákep tastaıdy, ony jýyp qoıamyn. Qazir zaman jaqsy ǵoı, adal eńbek etseń, keregińniń bári tabylady. Qasıetti Ramazan aıyndaǵy tilegim de – osy, elimizdi búgingideı bereke-birliginen aıyrmasyn!», deıdi ájeı.
Tórt-aq synyptyq bilimi bar Kárıma áje ózi ósken Áýlıekól óńiriniń shejiresin, eskidegi esti ańyz-áńgimelerdi, burynǵynyń yrymy men salt-dástúr, jón-joralǵysyn únemi nemere-shóbereleriniń qulaǵyna quıyp otyrady.
«Áke-sheshemiz jumystan kesh keledi. Aq ájem bertinge deıin biz sabaqtan kelgende dámdi as ázirlep, shaı qoıyp qoıatyn. Jańa úıge kóship kelgen soń ǵana, gazdaryń shyrpysyz tutanady eken dep qorqyp gaz plıtaǵa jaqyndamaıtyn boldy. Aq ájeme keshkilik kitap oqyp berip, qyzyqty áńgime-hıkaıalaryn tyńdaımyz. Ájesi bar balalar baqytty ǵoı», deıdi Kárıma ájeıdiń nemereleri.
Qystaı Qostanaıdaǵy balalarynyń úıinde bolǵan keıýana kún jylyp, jer keńı bere Áýlıekól jaqqa alańdaı bastaıdy. О́ıtkeni jyl saıyn jazdy aýylda qara shańyraqty ustap otyrǵan kenjesiniń qolynda ótkizedi.
Qostanaı oblysy
