Bul týraly Prezıdent janyndaǵy Qazaqstan strategııalyq zertteýler ınstıtýtynyń (QSZI) О́ńirlermen jumys bóliminiń basshysy Ámına Úrpekova «Qazaqstannyń jańa konstıtýsııalyq modeli: ornyqty ári zamanaýı memleket jolynda» atty halyqaralyq sarapshylar dóńgelek ústelinde málimdedi.
Sarapshynyń aıtýynsha, konstıtýsııalyq reformany qoǵamdyq qabyldaý dınamıkasy 2026 jylǵy qańtardan naýryz aıynyń basyna deıin júrgizilgen birneshe ulttyq áleýmettik zertteýler nátıjelerinen aıqyn kórinedi.
Á. Úrpekova qoǵamdyq talqylaýdyń bastapqy kezeńinde azamattardyń nazary eń aldymen ınstıtýsıonaldyq jańalyqtarǵa aýdy, óıtkeni olar qoǵamdyq kún tártibindegi eń kózge kórinetin ózgerister bolǵanyn atap ótti. Mundaı ózgerister qatarynda bir palataly parlamentke kóshý, vıse-prezıdent laýazymyn engizý jáne Halyq qeńesin qurý jıi ataldy.
Referendým jaqyndaǵan saıyn qoǵamnyń nazary birtindep azamattardyń quqyqtary men áleýmettik kepildikterine tikeleı qatysty Konstıtýsııa normalaryna aýysty.
Talqylaýdyń sońǵy kezeńinde qoǵamda modernızasııa basymdyqtaryn áleýmettik mańyzy bar máselelermen ushtastyratyn normalarǵa erekshe qyzyǵýshylyq artty. Olarǵa qorshaǵan ortany qorǵaý, bilim men ǵylymdy damytý, sıfrlyq ortada jeke derekterdi qorǵaý jáne áleýmettik kepildikterdi nyǵaıtýǵa qatysty normalar jatady.
«Azamattar kúndelikti ómir úshin praktıkalyq mańyzy bar dep qabyldanatyn reformanyń erejelerine áldeqaıda kóbirek kóńil bóledi», dedi Á.Úrpekova.
Ol sondaı-aq áleýmettik zertteýler Konstıtýsııa jobasyna qoǵamdyq qoldaýdyń turaqty joǵary deńgeıin kórsetetinin aıtty. Ártúrli saýalnama derekterine sáıkes, reformany qoldaý deńgeıi respondentter arasynda shamamen 90% deńgeıinde bolǵan.
Memleket basshysy: Ata zań – básekege qabiletti Qazaqstannyń jańa Jarǵysy
Ádisnamasy men irikteme kólemindegi aıyrmashylyqtarǵa qaramastan, barlyq zertteýler qoǵamdyq kóńil-kúıdiń uqsas dınamıkasyn kórsetedi.
«Sonymen qatar qoǵamdyq talqylaý men túsindirý jumystary referendým qarsańynda Konstıtýsııa jobasyna turaqty joǵary qoldaý deńgeıiniń qalyptasýyna yqpal etti», dedi sarapshy.
Saýalnama derekterine sáıkes, respondentterdiń basym bóligi reformalar olardyń ómiri men ál-aýqatyna oń áser eteti dep kútedi. Al referendýmǵa qatysýǵa daıyndyq deńgeıi 71-75% shamasynda boldy, bul eldiń bolashaq konstıtýsııalyq modelin talqylaý tóńireginde qoǵamdyq jumyldyrýdyń joǵary deńgeıin kórsetedi.