Torǵaı óńiriniń damýyna tyń serpin beredi

Ulttyq quryltaı otyrysy aıasynda Memleket basshysy aǵym­daǵy kezeńde memlekettiń birin­shi kezektegi mindeti – óńir­ler­diń ekonomıkalyq ósýiniń jańa baǵyttaryn ashý jáne óńirlik damýdaǵy teńgerimsizdikterdi joıý ekenin atap ótti. Elimizdiń shekaralas aýdandarynda kólik-logıs­tıkalyq marshrýttardy damytý boıynsha jumystar jalǵasady. Memleket basshysy atap ótkendeı, bıyl 9 avtomobıl kedendik beke­ti­niń jańǵyrtýy aıaq­talady. Bul olardyń ótkizý qabiletin 6 esege arttyrýǵa múmkindik be­re­di. Osy oraıda Memleket basshysy Tor­ǵaı óńiriniń damýyna qatysty mańyzdy máselelerdi kóterdi.

Torǵaı óńiri – qazaq halqy úshin tarıhı ári rýhanı mańyzy zor qasıetti meken. Bul aımaq ultymyzdyń uly perzentteri Ahmet Baıtursynuly men Mir­ja­qyp Dýlatulynyń týǵan jeri ǵana emes, el rýhanııaty men máde­nıetiniń altyn besigi sanalady. Alaıda keıingi jyldary óńirge jetkilikti deńgeıde kóńil bólin­beı, jol qatynasy qıyn­dap, turǵyndardyń ómir súrý sapa­syna áser etti. Kólik ınfra­qury­lymynyń álsizdigi Torǵaıdy kór­shiles óńirlerden oqshaýlap, ha­lyq­tyń qatynaýyn qıyndatyp otyr.

«Osy tusta taǵy bir mańyzdy ınfraqurylymdyq joba qolǵa alynatyny týraly jarııalaǵym keledi. Men Úkimetke Astanadan Arqalyq, Torǵaı jáne Yrǵyz arqyly Transkaspıı halyq­aralyq kólik dálizine týra shyǵatyn avto­kólik jolynyń qurylysyn bastaýdy tapsyrdym. Jańa kúre jol ortalyq jáne batys aımaqtardyń arasyn 560 shaqyrymǵa qysqartady. Bul – tutas Torǵaı óńiriniń damýyna tyń serpin beretin aýqymdy joba», dedi Qasym-Jomart Toqaev.

Bul jańalyq búkil Torǵaı halqy úshin úlken qýanysh boldy. Osy kúre joldyń salynýy tek Torǵaı óńiri úshin emes, jalpy ortalyq jáne batys aımaqtar úshin de strategııalyq mańyzy bar sheshim bolmaq. Jańa jol óńirdiń ekonomıkasyn damy­týǵa, halyqtyń turmys sapasyn jaqsartýǵa, aýyl sharýashylyǵy men kásipkerliktiń órkendeýine zor serpin beredi.

Májilis depýtaty retinde jer­gilikti Torǵaı halqymen kezdes­kende Ortalyq Qazaqstan-Batys avto­jolynyń qajettiligi týraly máseleni jıi kóterip kelemin. Depý­tattyq qyzmetimdegi alǵashqy saýal­darymnyń biri osy avtojol qurylysyna arnaldy. Bul jol salynsa, kólikpen qatynaý jeńil­dep, júk tasymaly artady. Sonymen qatar jergilikti turǵyn­dar jumyspen qamtylyp, óńirdiń ekonomıkalyq áleýeti kúsheıedi. Týrızmniń damýy da aımaqtyń jandanýyna septigin tıgizedi.

Qostanaı oblysynyń Jan­gel­dın aýdanyna qarasty Aqshyǵanaq aýy­ly men Aqtóbe oblysynyń Nura, Mamyr eldi mekenderi bir-birine jaqyn ornalasqan. Alaıda joldyń joqtyǵynan qysta qar basyp, kóktem-kúzde laısań jol qatynasty qıyndatyp jiberedi. Sondyqtan jańa jol salynýy osy aýyldardyń qarym-qatyna­syn nyǵaıtyp, turǵyndardyń turmy­syn jeńildetedi. Jol qatynasynyń qıyn jaǵdaıy Torǵaı óńirindegi sharýalarǵa da aýyr tıip otyr. Nesıe rásim­deý úshin Qostanaıǵa baryp, qujattarynda azdaǵan qate ketse, olardy qaıta túzetý úshin birneshe júz shaqyrym jol júrýge máj­búr. Qystyń qaqaǵan aıazy men aq tútek borany bul jaǵdaıdy odan ári qıyndatady. Sondyqtan jańa kúre jol Aqmola, Ulytaý, Qostanaı, Aqtóbe, Mańǵystaý, Atyraý oblystarynyń órken­deýi­ne tyń múmkindik bermek. Ortalyq boıynsha ótetin tóte tasjol barlyq jaǵynan tıimdi bolyp, 6 oblystyń ekonomıkasyna jaqsy áser etetini sózsiz. Bul joba aımaqtyń damýyna jańa serpin beredi, ortalyq oblystardyń ishki kólik baılanystaryn jaqsartýǵa, jańa aýyl­sharýashylyq jerlerin ıgerýge yqpal etedi.

Memleket basshysy Arqalyq áýejaıyn qalpyna keltirip, jańa áýejaı salý máselesin de qozǵady. Bul bastama Torǵaı óńi­riniń kólik qatynasyn jaq­sar­typ qana qoımaı, aýyl jáne mal sharýashylyǵyn da­my­týǵa da oń áserin tıgizedi. О́ńir keń jaıylymdarymen jáne ta­bıǵı baılyqtarymen erek­she­lenedi. Zamanaýı kólik ınfra­qu­­rylymynyń damýy arqy­ly jer­gilikti ónimder eldiń túk­pir-túkpirine esh qıyn­dyq­syz jetkizilmek. Qazirgi tańda Arqa­lyqqa tek Astana men Qosta­naı­­dan poıyz qatynaıdy. Áýe qaty­­nasynyń ashylýy turǵyn­dar­dyń el astanasy men oblys orta­lyǵyna tez jetýine múmkindik beredi. Bul ásirese aýrýhanaǵa barý, áleýmet­tik máselelerdi sheshý sııaqty qajettilikter úshin asa mańyzdy. Sonymen qatar Aman­g­eldi jáne Jangeldın aýdan­da­ry­nyń sharýa­lary oblys orta­ly­ǵyna baryp jasaıtyn qujat­ta­ryn ýaqytynda rásimdeı almaı, kásipterine keri áser etip júr­geni belgili. Áýe joly osy máselelerdiń sheshilýine yqpal etedi. Prezıdenttiń aıtýyn­sha, bul joba ishki kólik qatynastaryn edá­ýir jaqsartady. Sondaı-aq ortalyq aı­­maqtaǵy aýyl sharýa­shylyǵy jer­­­lerin ıgerýge jáne mal sharýa­shy­­­lyǵyn damytýǵa tyń serpin beredi.

Monoqalalar, onyń ishinde Arqalyq qalasynyń damýy týra­ly da birneshe ret másele kóterildi. Halyqtyń ál-aýqatyn jaqsartý – memlekettiń basty mindetteriniń biri. Prezıdenttiń Torǵaı óńirine aıryqsha nazar aýdar­­ýy – ádildiktiń, qam­qor­lyq­tyń jáne el ıgiligi úshin atqa­rylyp jatqan júıeli ju­mys­tyń kórinisi. Kóneniń kózi, ulttyń uıasy bolǵan Torǵaı ólkesi jańa tynys alyp, keleshekke nyq qadam basyp jatyr. Osy ıgi bastamalardyń óz jemisin berip, óńirdiń damýyna jańa lep ákeletini sózsiz. Halyq tileginiń oryndalar kúni alys emes, óıtkeni Prezıdenttiń ózi bul máselege aıryqsha kóńil bólip, Úkimetke naqty tapsyrmalar júktedi.

Berik BEISENǴALIEV,

Májilis depýtaty