Foto: egemen.kz/Erlan Omar
Qazaqtyń ulttyq oıyndaryn zertteýshi Bazarbek О́rtenbaıuly yqylym zamannan beri qazaqtyń baıtaq dalasyn mekendegen jáne qazaqtyń arǵy tegi bolǵan túrki tildes taıpalar ǵasyrlar boıy ózderimen birge jasasqan ult oıyndaryn únemi damytyp, ómir aǵymyna qaraı jetildirip otyrǵanyn ǵylymı negizde dáıektegen.
Ǵalymnyń saraptama eńbekterinde alǵashqy qaýymdyq qurylys kezinde-aq taıpalardyń kúndelikti tirshilik aǵymynan týyndaǵan ózindik ár túrli: qaragıe, taıaq júgirtý, jylman, qaqpa tas, sadaq atý syndy ulttyq oıyndary bolǵany aıtylady. Tas dáýirinde oıynǵa óńdelgen tas qoldanylsa, keıin bertin kele aǵash, maldyń súıegin paıdalanǵan. Temir paıda bolǵan kezde oıyndarǵa temir quraldaryn jaratqan. Feodaldyq dáýirde aqbaıpaq, altybaqan, arqan tartys syndy jańa oıyndar týǵan.
Erteden búginge deıin jetken oıyndardyń búginde ataýy ózgergenmen, ishki mazmuny saqtalǵan. Máselen: qaragıe - naıza laqtyrý, qaqpa tas - bes tas, sadaq atý - jamby atý bolyp ózgergenmen, oıyn erejesi sol qalpynda saqtalǵan.
Búginde ulttyq sportty serik etýshiler qatary qalyńdap, arnasy keńip, nasıhaty artyp keledi. Týrızm jáne sport mınıstrliginiń dereginshe, elimizde 666 myńnan asa adam ulttyq sport túrlerimen shuǵyldanady. Sondaı-aq, respýblıka boıynsha ulttyq sport túrlerinen 16 555 úıirme jumys istep tur.
Ulttyq sportymyzdyń jańǵyrýynyń keıingi mysaly retinde byltyr kúzde elordada ótken 5-shi Dúnıejúzilik kóshpendiler oıyndary dep aýyz toltyryp aıtýǵa bolady.
Uly dalany dúbirge bólegen jarysqa álemniń 90-ǵa jýyq memleketinen 2500-den astam sportshy qatysyp, 21 sport túrinen 97 medal jıyntyǵyn sarapqa saldy. Bul mańyzdy oqıǵa etnomádenı qozǵalysqa, ulttyq sport túrlerin damytýǵa da tyń serpin berdi.
Ulttyq sport túrleri balany eptilikke, alǵyrlyqqa, tapqyrlyqqa tárbıeleıdi. Toǵyzqumalaq oınaýshynyń zeıin-zerdesin ushtasa, komandalyq kókpar, arqan tartý syndy oıyndar ózgemen tez til tabysyp, birliktiń mańyzyn únsiz túsindiredi.
