Birlesken kásiporyndar: búgin jáne erteń

Reseıdiń Qazaqstanmen she­karalas jatqan Omby oblysy Qa­zaq­stannyń Aqmola, Pavlodar jáne Soltústik Qazaqstan oblys­tarymen shektesedi. Oblysta 79 myńnan astam jer­gilikti qazaqtar turady. Bul Omby aýmaǵynda turatyn halyqtyń 4,1 paıyzyn quraıdy. Kópshilikpen birge olar da el ekonomıkasynyń damýyna óz úlesterin qosyp júr. Búginde Qazaqstan men Omby oblysy arasyndaǵy eko­no­mıkalyq qatynastar or­nyqty damyp keledi. Ony eko­no­mıkanyń ár salasynda júzege asyrylyp jatqan jumystardan kórýge bolady. Oblys ekono­mı­kasyna tartylǵan sheteldik ınvestısııanyń kólemi jaǵy­nan qazaqstandyq ınves­tor­lar birinshi orynda tur. Qa­zaq­standyqtar, ásirese, hımııa ón­dirisin, qaıta óńdeý óner­ká­sibin, kólik quraldaryna qyz­­met kórsetý jáne kóterme saýda salalaryn kóptep qarjy­landyrýda. Jalpy, 2013 jyly Omby oblysynyń Qazaqstanmen syrtqy saýda aınalymy 405 498,3 myń AQSh dollaryn qurady. 2014 jyl statıstıkasy naýryz aıynda belgili bolatyndyǵyna qaramastan, oǵan baılanysty kórsetkishter de artyq bolmasa kem emes sııaqty. Qazirgi kezde oblysta 150-den astam reseılik-qazaqstandyq birlesken kásiporyn jumys isteıdi. Aldaǵy ýaqytta ózara yntymaqtastyqty damytý maqsatynda Omby oblysynyń úkimeti Almaty, Aqmola, Shyǵys Qazaqstan, Pavlodar, Qostanaı jáne Soltústik Qazaqstan ob­lystarymen ekonomıkalyq, ǵylymı-tehnıkalyq jáne máde­nı yntymaqtastyq týraly ke­li­simder jasady. Omby ob­ly­­sy­nyń gýbernatory jyl saıyn Qazaqstanmen shekara­las oblystardyń ákim­deri­men kezdesýler ótkizip, túr­li sala­lardaǵy qarym-qaty­nas­tardy damytý máselelerine nazar aýdaryp otyrady. Jyl saıyn memleket basshy­larynyń qatysýymen Reseı Federasııasy men Qazaqstan Respýblıkasynyń óńiraralyq yntymaqtastyq forýmy ótetini belgili. Bul forým eki eldiń she­karalas jatqan oblystarynyń bir-birimen tıimdi qatynastar ornatýyna ıgi yqpalyn tıgizýde. Kórshilerdi jaqyndastyratyn mundaı jıyndardan ombylyqtar eshqashan syrt qalǵan emes. Ombynyń isker top ókilderi qazaqstandyq áriptesterimen tyǵyz yntymaqtastyq ornat­qan. Mysaly, ótken jyl­dyń sońynda ombylyq dele­ga­sııa Qazaqstannyń mem­le­ket­tik organdary, ulttyq kom­pa­­nııalary, sondaı-aq, alys-ja­qyn shetel kásiporyndary ókil­derimen birge «Ertis-In­vest-2014» forýmyna qatysty. Ekijaqty yntymaqtastyqta Omby – Pavlodar logıstıkalyq torabyn qurý jobasy basym­dyqqa ıe bolyp otyr. О́ıtkeni, bul jobaǵa Pavlodar oblysy men Omby oblysy aralyǵyndaǵy temirjol teliminiń qurylysy ǵana emes, sonymen qatar, Pavlodar oblysy men Qytaı arasyndaǵy sý kóligi qatynasy da kiredi. Búginde Ertis ózenimen keme qatynasyn keńeıtý máse­lesine eki el úkimetteri qoldaý kórsetip otyr. Omby oblysynyń joǵary oqý oryndary men kásiptik bilim berý mekemelerinde oqıtyn qa­zaq­standyq stýdentterdiń sany úsh myńnan asady. Kásiptik bilim berý mekemeleriniń kúndizgi bóliminde bilim alatyn stýdentter federaldy bıýdjet esebinen qarjylandyrylady. Sondaı-aq, olarǵa shákirtaqy beriledi jáne qazaqstandyq stýdentter jataqhanamen qam­tamasyz etilgen. Qazaq­stan­dyq qyz-jigitterdiń kóp­shiligi F.M.Dostoevskıı atyn­­daǵy Omby memlekettik ýnıversıtetinde, Omby mem­lekettik pedagogıkalyq ýnı­versıtetinde jáne P.A.Stolypın atyndaǵy Omby memlekettik agrarlyq ýnıversıtetinde bilim alady. Bilim berý salasyndaǵy yntymaqtastyqtyń negizgi bir baǵyty – qazaqstandyq us­tazdardyń, jas ǵalymdar men stýdentterdiń Omby oblysynda ótetin halyqaralyq ǵylymı-tájirıbelik konferensııalarǵa qatysýy bolyp tabylady. Yntymaqtastyq mádenı salada da oıdaǵydaı damyp keledi. Máselen, ótken jyly Omby qalasyndaǵy Shoqan Ýálıhanov kóshesi tolyqtaı qaıta jóndeýden ótkizildi, kom­mýnıkasııalary jańartyldy jáne kóshe boıy túgel kógal­dandyryldy. Uly ǵalym, ataqty saıahatshy atyndaǵy bul jer búginde qaladaǵy eń kórikti múıisterdiń birine aınalyp otyr. Omby qalasynyń turǵyndary sóz etip otyrǵan kóshe boıynan demalýshylardy, Qazaqstannan kelgen qonaqtardy jıi kez­destiretindikterin aıtady. Onyń ústine Qazaqstannyń Reseıdegi konsýldyǵynyń ǵımaraty da osynda ornalasqan. Ári mu­n­da Shoqan Ýálıhanovtyń es­kertkishi bar. Ombylyqtar aǵartýshy ǵalymdy erekshe qur­metteıdi. О́ıtkeni, olar Shoqan Shyńǵysulynyń Omby qalasynyń dańqyna ózindik zor úles qosqanyn jaqsy biledi. Omby oblysy Reseıdegi kóp­ultty óńirlerdiń biri bolyp sanalady. Bul óńir Reseı Fede­ra­sııasynda ultaralyq qaty­nastardy damytý jónindegi sýbektilerdiń bestigine kiredi. Oblysta 120-dan astam ult tura­dy, óńir halyqtar dostyǵy retinde ózge aımaqtarǵa úlgi bolyp tabylady. Qazir 60-tan astam ulttyq-mádenı birlestik jumys isteıdi. Olar ózderiniń salt-dástúrlerin, mádenı qundylyqtaryn jańǵyrtýmen qatar, halyqtar dostyǵyn nyǵaıtýǵa da óz úlesterin qo­syp keledi. Solardyń biri ári biregeıi – «Móldir» qazaq mádenı ortalyǵy men «Shoqan joly» mádenı qoǵamdyq uıymy. Janbolat AÝPBAEV, «Egemen Qazaqstan». Reseı Federasııasy, Omby oblysy.