Jańa naryqqa jol ashylady

Elbasy Nursultan Nazarbaev­tyń Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq qurý ıdeıasyn jıyrma jyl buryn aıtqanmen, arada ótken osynshama ýaqyt bul usynystyń qanshalyqty mańyzdy ekendigin tolyq dáleldep berdi. Odaqqa birigýdegi negizgi maqsat – tıimdi ári tabysty ıntegrasııalyq qury­lym qalyptastyrý. Bul qury­lym kishigirim emes, joǵary deń­geı­degi uıym. Sondyqtan, bul bas­tamanyń el ekonomıkasynyń odan ári qaryshty damýyna, halyq­­tyń áleýmettik jaǵdaıynyń qýat­tanýyna, bıznes áleminde júr­gen árip­testerimizdiń múmkin­dik­terin tolyq paıdalana alýyna múm­kindik týǵaly otyr. Osy Odaq aıasynda 170 mıllıon adamdyq qýa­ty bar ortaq naryq paıda bolady. Demek, qazaqstandyq kásiporyndar úshin rynok 10 esege deıin kóbeıedi. Sol sebepten, endi bizdiń kásip­ker­lerge jańa ekonomıkalyq odaq­tyń talaptaryna beıimdelip, syrt­qy naryqta básekege tótep bere­tindeı sapaly taýarlar ón­dirý­ge qadam jasaý qajet bolyp otyr. Osy oraıda, syrtqy saý­da aı­nalymyn jolǵa qoıýdyń bas­ty shart­tary, sonyń ishinde, má­selen, birinshiden, Eýrazııalyq eko­no­mı­kalyq odaq músheleriniń bir­d­eı qu­qyq­tary bolýǵa tıis. Iаǵnı, odaq mú­sh­eleri úshin ortaq ereje jáne sol erejeniń buzylmaýy bas­ty qa­da­ǵalaýda bolýy kerek. Reseı já­ne Belarýs elderi qazaqstandyq taýar­­larǵa shekteýler qoımaýlary tıis. Búgingi kúni ıntegrasııalaný, aımaqtyq birigý kez kelgen memleket úshin úlken mańyzǵa ıe. Sol sebepti de, bul odaqtyń qajettiligin halyq jaqsy túsinip otyr. Qandaı da bir istiń bastamasynda, árıne, qıynshylyqtar men kedergilerdiń kezdeseri anyq. Biraq, utymdy oılastyrylǵan is qashanda óz nátıjesin beredi. Bizdiń odaqtan utarymyz da sol, otandyq kásiporyndar úshin naryq keńeıedi, basqasha aıtqanda, qazaqstandyq sapaly taýarlar úshin jańa naryqqa jol ashylǵaly otyr. Iаǵnı, Reseı, Belarýs elderine ónimderimizdi erkin shyǵara alamyz. Demek, bizdiń ónimder úshin sol elderden suranys ta kóbeıedi. Osy oraıda, biz qazirdiń ózinde óz taýarlarymyzdy Reseı aýmaǵyna shyǵaryp otyrmyz. Al, shart kúshine engennen keıin, sol eldermen táji­rıbe almasýǵa qol jetip jáne Qazaq­standa joq qajetti qural-jabdyqtardy, shıkizattardy alý múmkindigine oń qadam jasalǵaly otyrǵany daýsyz. О́zim jumys jasaıtyn «Shevronmunaıgaz» kompanııasyna tıesili Atyraý polıetılen qubyrlar zaýyty joǵary sapaly polıetılen qubyrlar shyǵarý isinde kóshbasylyq etip keledi. Qazaqstanda osyndaı 70-ke jýyq zaýyt bar. Zaýyt ujymy Memlekettik tehnıkalyq basqarý komıtetimen jáne Qurylys jónindegi komıtetpen birlesip polıetılen qubyr óndirý standartyn jáne synaq ádisterin daıyndap, bekitti. Biz qazir 20-dan astam qazaqstandyq standarttardy daıyndaýshy jáne bastamashy uıym retinde tanylǵanbyz. Zaýyttyń óndiristik jetistikterge qol jetkizýinde onyń qyzmetkerleriniń eńbekteri aıtýǵa turarlyq. Zaýyt qyzmetkerleriniń barlyǵy Qazaqstan azamattary. Kompanııa úshin eń mańyzdy másele – óndiristegi eńbek qaýipsizdigi jáne qorshaǵan ortany qorǵaý. Taıaýda zaýyt jumys ýaqytyn únemdep, jaraqatsyz 1 mln. adam/saǵatqa qol jetkizdi. Bul iske qosylǵan sátten bastap, zaýyt birde-bir apatsyz jumys istep kele jatqanyn bildiredi. Zaýytta Qazaqstan boıynsha jal­ǵyz salalyq zerthana jumys jasaıdy. Ondaǵy qyzmetkerler óndirilgen ónim sapasyn úzdiksiz baqylap, ár satyp alýshyǵa qajetti qujattardy daıyndap beredi. Shyǵarylǵan qubyrlar sapasynyń joǵarylyǵynyń arqasynda Atyraý zaýyty óz ónimi boıynsha tutynýshydan eshbir narazylyq alǵan emes. О́ndirgen óniminiń joǵary sapasy jáne bıznestegi úzdik kórsetkishteri úshin «Eýropalyq sapa» halyqaralyq syılyǵyna ıe boldyq. Bul – bizdiń osy saladaǵy tynymsyz ári jemisti eńbegimizdiń nátıjesi. Buǵan qosa, 2013 jyly ashylǵan Atyraý qubyrlar armatýrasy zaýyty Qazaqstan jáne TMD elderi arasynda eń sapaly qubyr armatýrasyn shyǵara bastady. Zaýyt jumyskerleri Danııadaǵy eń úzdik mamandardyń mektebinde oqytylyp, tájirıbe almasty. Osynyń bárin bizdiń basty jetistikterimiz dep sanaımyz. Biz búgingi jetistigimizdi alda da jetildire túskimiz keledi. Sóıtip, zaýyt ónimderiniń Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqqa múshe Reseı jáne Belarýs memleketterindegi satylymyn kóbeıtý, ónimderdiń satylý deńgeıin jaqsartý, shy­ǵarylatyn ónim túrlerin art­tyrý, syrttan ákelinetin taýar­lardy óz zaýyttarymyzda shyǵarý qabiletin zerttep, tehnologııalyq múmkindikterimizdi barynsha qoldaný sııaqty basty-basty josparlarymyzdy pysyqtap otyrmyz. Bularǵa qosa, jergilikti mamandardy oqytyp, olardyń biliktiligin arttyrý jáne jaqsy tájirıbe jınaqtaýǵa múmkindikter týǵyzý, sheteldik tehnologııalardy óz elimizge ákelip, óndiriste keńinen qoldanýdy iske asyrsaq degen oıymyz bar. Úsh memlekettiń prezıdentteri óz elderiniń ortaq múddeleri úshin bir kelisimge keldi. Demek, eýrazııalyq yqpaldastyqtan utyl­masymyz anyq. Onyń ústine Elbasy shaǵyn jáne orta bıznestiń damýyna keń jol ashyp, zor múmkindikter jasap otyr. Mundaı qoldaý basqa memleketterde kezdese bermeıdi. Sondyqtan, bul jańa qurylym jandy istiń tyń bastaýy bolady jáne bıznes salasyndaǵy turaqtylyqqa qol jetkizedi dep esepteımin. Al, otandyq ónimderimiz Eýrazııalyq odaq aıasyndaǵy elderdiń saýda sórelerinen laıyqty ornyn ıe­lenip, tutynýshylar kóńilinen shy­ǵýymen qatar, joǵary sura­nysqa ıe bolary sózsiz. Demek, eýrazııalyq ıntegrasııalyq yqpal­das­­tyqtan kúterimiz kóp, tyń qury­lym­nyń el úshin bereri de mol bolmaq. Meńdiǵalı SAPPAEV,  «Shevronmunaıgaz INK» kompanııasynyń  Atyraý aımaǵy boıynsha bas dırektory. ATYRAÝ.