Izgi iz

Jetpistiń jotasynan ótse de jeltoqsan aıy kelip, el-jurt Táýelsizdigimiz týraly áńgime aıta bastaıtyn sátte qatty tolqıdy. Tolqıdy degenimiz jáı sóz bolyp qalar, jany aýyryp, júregi syzdaıdy. О́ıtkeni, ol osy bir ata-babalarymyzdyń san myń jyldan bergi armany bolǵan Táýelsizdiktiń qazaqqa ońaı jolmen kelmegenin biledi. Álem elderimen terezesi teń qatynas quryp, álem kartasynan oıyp turyp oryn alatyn, turmysy baqýatty, tútini túzý ushqan, urpaǵy erteńine senimmen qaraıtyn baqytty da egemen el bolý jolyna jetkenshe bul qazaq nesheme tar jol, taıǵaq keshý taǵdyrdy basynan ótkergenin biledi. Derbes memleket bolyp, óz taǵdyryn ózi sheshý de ońaılyqpen kelgen emes, qazaqqa. Sondyqtan bolar, júregi syzdap, jany aýyratyny. Qazaqtyń sol san ǵasyrlyq armanyn osydan jıyrma segiz jyl buryn jeltoqsan aıynda alash ardaqtysy Maǵjan aqyn «men jastarǵa senemin» dep bar úmitin artyp ketken qazaq jas­tary alańǵa alyp shyqqan edi. Keńestik júıeniń qatań tártibi men talaı jylǵy qatyp qalǵan «men bilermen» júıesiniń jibin úzip, ulttyq ún tanytqan jastardyń sol bir erligi ultjandy talaı qazaqty uıqysynan oıatyp, el bolý jolynda birlestirgen edi. О́zi oıanyp qana qoımaı, ózgeni de qazaq taǵdyry úshin kúresker, ultjandy bolýǵa úndegen el azamattarynyń qatarynda búginde halyq arasynda «Jańǵyrý» qoǵamdyq birlestigi arqyly jaqsy tanymal Dáýren Satybaldyuly da bar edi. Ońtústik Qazaqstan oblysynyń Shaqpaq baba topyraǵynda ómirge kelgen Dáýkeńniń qaıratker, kúresker bolmaýǵa quqy da joq edi. Kúresker topyraqta ómirge kelgen, ákesi de qazaq taǵdyry jolynda qýǵyn-súrgindi az kórgen joq. Asharshylyqtyń dámin tatyp, Uly Otan soǵysynyń aýyrtpalyqtaryn moıyndarymen kótergen ata-ananyń bar armany kózderine kóringen urpaǵynyń aman-esen bolyp, eldiń bir kirpishi bolyp qalanýy edi. Al bul senimdi qazaqtyń taǵdyryna qolmen jasalǵan asharshylyqtyń sońǵy dámin tatyp, balalyq degen bal shaqtaryn soǵys zulmaty urlaǵan Dáýren aǵanyń qurdastarynyń boıynda eldik qasıet basym-tyn. Namysshyl edi olar. Alǵa umtylǵysh, aldyna qoıǵan maqsattary da aıqyn bolatyn olardyń. Búginde Dáýren Satybaldyulynyń eliniń bolashaǵy, taǵdyry úshin judyryqtaı júregin aýyrtyp, janushyryp júrgeni sol qasıetteriniń jemisi ekeni daýsyz. Seksen altynshy jylǵy jastardyń qýatty úninen bas­taý alǵan Táýelsizdikti tarıhqa endirý de, egemendigimizdiń týyn tik ustap alǵa jyljý da ońaı bolǵan joq. Qoǵamda oppozısııalyq kózqarastar paıda boldy. Qo­ǵamdyq birlestikter qurylyp, memleketimizdegi ózgeristerge ózindik oı-pikir bildirýshiler toby quryldy. Olardyń arasynda qyńyr pikir aıtýshylar da kóp boldy. Biraq Dáýren Satybaldyuly ózi qurǵan «Jańǵyrý» qoǵamynyń aldyna – qazaq halqyna adal qyzmet etip, memleketimizdiń damýyna azamattyq ún qosý, eldiń irgesiniń aman bolýyna, el arasyna iritki salýshylarǵa jol bermeýdiń jolyn izdestirý maqsatyn qoıdy. Qoǵamdyq birlestiktiń ataýynyń ózi aıtyp turǵandaı, el tarıhyndaǵy jańarý men jańǵyrý joldaryn halyqqa jetkizý boldy. Táýelsizdigimizdiń tusaýy kesilgen kúnnen búgingi kúnge deıingi «Jańǵyrýdyń» qyzmetine kóz júgirtip otyrsa, qoǵam óziniń aldyna qoıǵan sol maqsatynan jańylmaǵyndaryna qýanady. О́tpeli kezeń ómirlerin tyǵyryqqa tiregen jandardyń janynan tabylyp, muńaıǵan jetimniń mańdaıynan sıpaı alǵandaryna qýanady. Sonaý ótpeli kezeń tusynda urpaǵynyń bolashaǵy úshin qala jaǵalap, óz jerim, óz topyraǵym dep qala ir­gesindegi ultaraqtaı jer úshin jan­­daryn qurban etýge ázir bolǵan qa­za­ǵyna arasha túse alǵany úshin ózin jubatady. Búginde qala ir­gesindegi «Shańyraq», «Baqaı» sııaq­ty aýyldarda qazaǵynyń tútini túzý shyǵyp jatsa, olardyń osy baqytty jaǵdaıyna óziniń dáneker bolǵanyna súıinedi. Ana tili úshin qanshama kúreske tústi deseńizshi. Qazir shúkir, sol qol jetpesteı bolǵan qazaqtyń armandary túgel oryndalǵandaı. Bul jeńis pen baq-dáýlet Elbasymyz Nursultan Nazarbaevtyń syndarly shaqta birlik pen yntymaqty, eldik pen tatýlyqty tý etip, Táýelsizdikti baıandy, egemendigimizdi eńseli ete bilýiniń arqasy dep baǵalaıdy Dáýren Satybaldyuly. Táýel­siz­dikpen birge halqymyz armannyń oryndalǵanyna qol jetkizdi. Soǵan súıinedi ol. – Táýelsizdik kúni qarsańynda meni tolqytatyny da elimizdiń osy bıigi, armandarymyzdyń aqıqatqa aınalýy, – deıdi jetpisten assa da elim dep áli elpeńdep júrgen «Jańǵyrý» qoǵamdyq birlestiginiń tóraǵasy, «Qalqamannyń eli aman» kooperatıviniń jetekshisi Dáýren Satybaldy. Sharshadym, jalyqtym demeıdi. Qazaq balasynyń basyna qıyn jaǵdaı túse qalsa, kúni búginge deıin janynan tabylyp, arasha bolar jol izdep júredi. Halqyna degen janashyrlyǵynan bolar, Dáýren Satybaldyulyn Almaty jurty ǵana tanymaıdy, el jaqsy biledi. Ultjandy azamattyń eli men qazaǵyna sińirgen eńbegin Elbasy da elep, Alǵys hatymen marapattaǵany bar. Jýyrda bir top azamattar bas qosyp Dákeńe qalalyq máslıhattyń bosaǵan depýtattarynyń ornyna qaıta depýtat saılaý sharasyna qatysý jóninde usynys bildirdi. Bul da eldiń azamatyna degen úlken senimi. Azamattardyń bul usynysy Dáýren Satybaldyulynyń mereıin taǵy bir ósirip tastaǵan edi. Dáýkeńniń osy jasqa kelgende kóz jetkizgen bir aqıqaty – aqqa qara juqpaıtyny, halyqqa sińirgen adal eńbektiń eleýsiz qalmaıtyny. Ony sharshatpaıtyn da osy aqıqat. Topyraqtanýshy mamandyǵynan eltanýshy azamat bıigine jetken eljandy azamattyń endigi armany – baılyǵymyz da, baqytymyz da bolǵan Táýelsizdigimizdi qózdiń qarashyǵyndaı saqtaýǵa, eli­mizdiń erteńi – jas urpaqtyń boıyna otan­súıgishtik qasıetti dary­typ, elsúıer azamattar tár­bıe­leýge úles qosý. Úsh uldyń atasy, olardan taraǵan urpaqtardan tu­ratyn áýlettiń tiregi Dáýren Sa­tybaldyulynyń bul murat­tarynyń oryndalaryna ol kisiniń boı­yndaǵy eliniń erteńgi nurly bolashaǵyna degen senimi tirek bola alady. Qanat ESKENDIR, «Egemen Qazaqstan». ALMATY.