Infografıka • 26 Sáýir, 2025

Sıfrlyq gıgıena: Kıberqylmystan qorǵaný erejeleri

740 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Sıfrlyq álemde kıberqaýip ómirimizdiń ajyramas bóligine aınaldy. Alaıaq, haker, vırýs degender ár buryshta torýyldap júr. Degenmen qarapaıym sıfrlyq gıgıena erejelerin saqtaý arqyly táýekeldi barynsha azaıtýǵa bolady. Muny Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigi tómendegideı túsindiredi.

Sıfrlyq gıgıena: Kıberqylmystan qorǵaný erejeleri

Kúrdeli qupııasózderdi qoldanyńyz. Adam esimi, týǵan kúni syndy qarapaıym qupııasózder – qaskóıler úshin ońaı olja. Qaýipsizdik maqsatynda kelesi keńes­terdi ustanyńyz:

  • Qupııasóz keminde 12 tańbadan turýy kerek;
  • Bas jáne kishi áripterdi, san men arnaıy belgilerdi aralastyryńyz;
  • Bir qupııasózdi birneshe qosymshada qoldanbańyz.
  • Qupııasózdi 6 aı saıyn ózgertip otyryńyz.

Eki faktorly aýtentıfıkasııany qosyńyz. Bul – qosymsha qorǵanys deńgeıi. Ol sizdiń akkaýntyńyzǵa kirý úshin qupııasózden bólek, SMS nemese Google Authenticator sekildi qoldanbadan alynatyn bir rettik kodty engizýdi talap etedi.

Hattar men siltemege muqııat bolyńyz. Fıshıng – derekterdi urlaýdyń eń keń taralǵan ádisiniń biri. Alaıaqtardy qalaı tanýǵa bolady?

  • Jiberýshini tekserińiz – kúmándi mekenjaı men árip qateleri (mysaly, @gmail.com ornyna @gma1l.com) alaıaqtyqtyń belgisi bolýy múmkin.
  • Kúdikti hattardaǵy siltemege ótpeńiz, beıtanys faıldardy júktemeńiz.

Baǵdarlamalyq jasaqtamany únemi jańartyp otyryńyz. Operasııalyq júıeniń, braýzerlerdiń jáne qoldanbalardyń jańartýlary hakerler paıdalana alatyn osal tustardy anyqtaýǵa kómektesedi. Sondyqtan jańartýlardy keıinge qaldyrmańyz.

Antıvırýs qoldanyńyz. Antıvırýs qaýipti faıldardy anyqtaıdy.

Ashyq Wi-Fi jelilerin qoldanbańyz. Kafeler men qoǵamdyq oryndaǵy tegin ınternet jelileri kóbine qorǵalmaıdy.

Sıfrlyq qaýipsizdik – bir rettik áreket emes, kúndelikti daǵdy bolýy tıis. Qarapaıym sıfrlyq gıgıena erejelerin saqtaý derekterińizdi, qarjyńyzdy jáne jeke aqparatyńyzdy kıberqylmyskerden qorǵaýǵa kómektesedi.