«Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev halyqqa arnalǵan Joldaýynda ult densaýlyǵyn nyǵaıtý boıynsha keshendi sharalardy júzege asyrý qajettigin atap ótti. Atalǵan mindettiń mańyzdylyǵyn eskere otyryp, Úkimet densaýlyq saqtaý júıesin jetildirý boıynsha barlyq sharany qabyldap jatyr. Biz ınvestısııa kólemin arttyrýdy, óndiristi lokalızasııalaýǵa, ınvestorlardyń qatysýymen joǵary deńgeıde óńdelgen ónim shyǵaratyn klaster qurýǵa nıettimiz. Keńes aıasyndaǵy belsendi ózara is-qımyl men pikir almasý elimizdegi densaýlyq saqtaý salasyn damytý jáne iskerlik belsendilikti arttyrý jónindegi birlesken kúsh-jigerimizge qosymsha serpin beretinine senimdimin», dedi Oljas Bektenov.
Elimizde aýyldyq eldi mekenderdi jáne alǵashqy medısınalyq-sanıtarlyq kómek kórsetýdi nyǵaıtýǵa basa nazar aýdara otyryp, medısınalyq ınfraqurylymdy aýqymdy jańǵyrtý júrgizilip jatyr. «Aýylda densaýlyq saqtaýdy jańǵyrtý» ulttyq jobasy aıasynda eldi mekenderde medısınalyq 467 nysan salyndy. Aýdandardaǵy kópsalaly aýrýhanalardy túbegeıli jańǵyrtý jalǵasyp jatyr.
Barlyq úderisti, sonyń ishinde ambýlatorııalyq dári-dármekpen qamtamasyz etýdi kezeń-kezeńimen sıfrlandyrý arqyly sıfrlyq sheshimder belsendi túrde qolǵa alynǵan. Aýrýlardy dıagnostıkalaý, dárigerler men naýqastar úshin derbestendirilgen JI-kómekshilerdi paıdalaný úshin jasandy ıntellekt tehnologııasy engizilip jatyr. Medısınalyq derekterdiń biryńǵaı qoımasy qurylýda, ol dárigerlik málimetterdiń tolyqtyǵy men sapasyn baqylaý arqyly 100% qamtýǵa qol jetkizýge múmkindik beredi.
Farmasevtıkalyq óndiristi lokalızasııalaýdy yntalandyrý sharalaryna da nazar aýdaryldy. 2029 jylǵa qaraı dári-dármek pen medısınalyq maqsattaǵy buıymdardyń otandyq óndirisi úlesin 50%-ǵa deıin arttyrý maqsatynda Úkimet elimizdiń bıznes ahýalyn jaqsartý jónindegi jumysty kúsheıtti. Zańnamada salyq jeńildikterin, zattaı granttardy, uzaqmerzimdi kelisimsharttardy jáne basqasyn qosa alǵanda, ınvestısııalyq preferensııalar kózdelgen. Dárilik zattardyń naryqqa shyǵýy týraly zańnama 2 jyldan 100 jumys kúnine deıin jeńildetiledi. 34 óndirýshimen farmasevtıkalyq ónimniń 2,5 myńǵa jýyq túrin óndirýge 90 uzaq merzimdi kelisimshart jasaldy. «Pfizer», «AstraZeneca», «Roche» jáne basqalary sııaqty álemdik jetekshi farmasevtıkalyq kompanııalarmen tehnologııalar transfertin jáne kadrlardy oqytýdy qosa alǵanda, ınnovasııalyq preparattar óndirisin lokalızasııalaý úshin belsendi ózara is-qımyl jolǵa qoıyldy.
Kezdesý barysynda densaýlyq saqtaý salasyna ınvestısııa tartý perspektıvalarynan basqa túıtkildi máseleler men olardy bıznespen dıalog arqyly sheshý joldary talqylandy.
Amerıka Saýda palatasynyń atqarýshy dırektory Djeff Erlıh Qazaqstannyń densaýlyq saqtaý salasyndaǵy jetistikterdi atap ótti. Ol elimizde bolǵan 20 jyldan asa ýaqyt ishinde ult densaýlyǵyna oń áserin tıgizetin eleýli jetistikterge kýá bolǵanyn aıtty. Densaýlyq saqtaý kórsetkishteriniń ósýi jańa tehnologııalar men sapaly qural-jabdyqtardy engizýmen qatar júretinine toqtaldy. Sondaı-aq Djeff Erlıh erkin saýdanyń mańyzdylyǵyna nazar aýdardy jáne AQSh Saýda palatasynyń bizdiń elmen saýda qatynastaryn nyǵaıtýǵa daıyn ekenin jetkizdi.
AQSh-tyń Qazaqstandaǵy Ýaqytsha senimdi ókili Debora Robınson dárilik zattarǵa zııatkerlik menshik quqyǵyn qorǵaýdy kúsheıtý jáne halyqaralyq standarttar men ozyq tájirıbelerge sáıkes keletin retteý tetikterin engizý máselelerine toqtaldy. Eýropalyq odaqtyń Qazaqstandaǵy elshisi Aleshka Sımkıch óz sózinde EO men Qazaqstan arasyndaǵy densaýlyq saqtaý salasyndaǵy yntymaqtastyqtyń oń nátıjelerin atap ótti. Atap aıtqanda, Qazaqstanda jáne Ortalyq Azııada DDU qoldaýymen iske asyrylatyn Eýroodaq jobasyna, sondaı-aq «EO – Qazaqstan» joǵary deńgeıli platformasy jáne densaýlyq saqtaý jáne densaýlyq saqtaý saıasaty salasyndaǵy naryqqa qol jetkizý jónindegi ekijaqty jumys toby arqyly ózara is-qımylǵa joǵary baǵa berildi.
Kanadanyń Qazaqstandaǵy jáne Qyrǵyzstan, Tájikstan, Túrikmenstan, О́zbekstandaǵy elshisi qyzmetin qosa atqarýshy Krıstofer Daggan ınvestorlar tartý jáne daryndy mamandardy qoldaý úshin ınnovasııalyq tehnologııalardy damytýdaǵy yntymaqtastyqtyń mańyzdylyǵyna toqtaldy. Atap aıtqanda, Kanadanyń Qazaqstanmen bilim berý, ozyq tehnologııalardy engizý arqyly densaýlyq saqtaý júıesin transformasııalaýdaǵy strategııalyq áriptestikke múddeli ekeni aıtyldy.
«Johnson & Johnson» kompanııasynyń elimizdegi bas dırektory Ádilet Nazarbaev memlekettik qarjylandyrý aıasynda onkologııalyq preparattardyń emdelýshiler úshin qoljetimdiligi máselesin kóterdi. Qaterli isikpen aýyratyn naýqastar tirkelgen sátten bastap, dári qabyldaǵanǵa deıingi kezeńdi 100 kúnge deıin qysqartýdyń mańyzdylyǵy atap ótildi – búginde Densaýlyq saqtaý mınıstrligi tıisti jumystar júrgizip jatyr.
«Pfizer» kompanııasynyń Qazaqstan, Ortalyq Azııa, Kavkaz jáne Mońǵolııa boıynsha óńirlik dırektory, Amerıka Saýda palatasy dırektorlar keńesiniń múshesi Dmıtrıı Kozenkov farmasevtıka ónerkásibin damytýdaǵy sapaly qadam retinde elimizde biregeı patenttelgen dári-dármekterdiń kelisimsharttyq óndirisin iske qosýdyń mańyzdylyǵyn atap ótti. «GE HealthCare» kompanııasynyń Ortalyq Azııa óńiri boıynsha prezıdenti Dmıtrıı Zanchev Qazaqstannyń aımaqtaǵy tehnologııaly óndiris habyna aınalý áleýetin atap ótti. Investısııa tartý quraldarynyń tıimdiligine erekshe nazar aýdaryldy. «AstraZeneca Kazakhstan» dırektory Marııa Shıpýleva Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń otandyq dári-dármek óndirisiniń úlesin arttyrý baǵytyna qoldaý bildirdi.
«Biz Memleket basshysynyń 2029 jylǵa qaraı óndiris kólemin 50%-ǵa deıin arttyrý, sondaı-aq ınnovasııalyq farmasevtıkaǵa halyqaralyq ınvestısııa tartý baǵytyn qoldaımyz. Úsh ınnovasııalyq kompanııa, sonyń ishinde bizdiń kompanııa, qazaqstandyq óndiris alańdarynda lokalızasııalaý týraly sheshim qabyldady. Biz qazirdiń ózinde shamamen 5 mln dollar ınvestısııa saldyq. 2030 jylǵa deıin ınvestısııa kólemi shamamen 40 mln dollardy quraıdy. Bir aıdan keıin taýarlardyń birinshi partııasy shyǵarylady», dedi.
Kompanııa dırektory mundaı jobalar ǵylym men ınnovasııalyq dıagnostıkanyń damýyna yqpal etip qana qoımaı, joǵary bilikti kadrlardy shyǵaratynyn atap ótti. Onyń aıtýynsha, halyqaralyq kompanııalar memleket tarapynan qoldaýdy jáne osyndaı jobalardy bastaýǵa múddelilikti kórip, belsendi ınvestısııa sala bastady.
«Kazanada LLP» bas dırektory Kevın Frık shuǵyl medısınalyq kómek úshin mamandar daıarlaý júıesin jańǵyrtý qajettigin atap ótti. Onyń aıtýynsha, búginde mundaı kýrstardy tek joǵary medısınalyq bilimi bar mamandar ǵana oqyta alady, bul múmkindikterdi shekteıdi. Kevın Frık halyqaralyq tájirıbede ádettegideı arnaıy daıyndyqtan ótken feldsherler men medbıkelerdi bilim alýǵa jáne oqytýǵa ruqsat berýdi usyndy. Sondaı-aq ol túlekterdiń alǵashqy kúnnen bastap jedel járdemde tıimdi jumys isteýi úshin Qazaqstan kolledjderin túrli shuǵyl kómek túrleri boıynsha halyqaralyq baǵdarlamalarmen jaraqtandyrýdyń mańyzdylyǵyn atap ótti.