О́tken jyly mol astyq alǵanymen, ónimin laıyqty baǵaǵa sata almaǵan sharýalar bıyl baǵasy turaqty ári bıdaıǵa qaraǵanda, naryqta joǵary suranysqa ıe maıly, burshaqty daqyldardy kóbeıtýdi kózdep otyr. Osyǵan oraı, maıly daqyldyń kólemi 755 myń gektarǵa deıin ulǵaıady. Budan tys áleýmettik mańyzy bar daqyldarǵa da basa men beriledi. Bıyl óńirde 21 myń gektar qaraqumyq, 6,1 myń gektar kartop tuqymyn egý josparlanǵan.
«Qazir aýyl sharýashylyǵy qurylymdarynda 514,2 myń tonna tuqym qory bar. Bul kóktemgi dán sińirý naýqanyna tolyq jetedi. О́tken kúzde 1 mln 342 myń gektar jer qaıta óńdelip, tyńaıtyldy. Qystaı 495 myń gektar alqapta qar toqtatý jumystary júrgizildi. Bıyl kóktemgi egis jumystaryna 42 myńnan astam tehnıka shyǵady. Tehnıkanyń bári jóndeýden ótken. Sharýashylyqtardyń birazy memlekettik baǵdarlamalar arqyly tehnıka parkin jańartyp aldy», deıdi oblystyq aýyl sharýashylyǵy basqarmasynyń basshysy Ibragım Bekmuhametov.
Egin sharýashylyǵynda ónim kólemin arttyrýdyń tıimdi joldarynyń biri – sýarmaly jerlerdi ulǵaıtý. Byltyr óńirde sýarmaly alqaptyń kólemi 8 430 myń gektardyń ústinde bolsa, bıyl taǵy 3 463 gektar sýarmaly alqap qosylady. Aýyl sharýashylyǵy qurylymdarynyń aldynda turǵan mańyzdy mindettiń biri – egis alqaptaryn ártaraptandyrý, monodaqyldan alshaqtaý. Bıyl sharýashylyqtar osy máselege basa kóńil bólmek.
Qostanaılyq sharýalar mıneraldy tyńaıtqyshtardy paıdalaný jóninen de aldyńǵy qatarda keledi. Máselen, byltyr alqapqa 258,6 myń tonna tyńaıtqysh shashylǵan. Sharýalardyń deni mańyzdy naýqandy oıdaǵydaı atqarý úshin memleket qoldaýyna arqa súıeıdi. Máselen, «Damý» qory fılıalynyń málimetinshe, búginge deıin «Keń dala» baǵdarlamasy aıasynda 30,9 mlrd teńgege ótinim qabyldanyp, onyń 14,5 mlrd teńgesi qarjylandyrylǵan. Budan tys «Tobyl» áleýmettik-kásipkerlik korporasııasy arqyly 20,1 mlrd teńge kóleminde jeńildetilgen nesıe berilip jatyr.
Alqap jumystaryna kirisip ketken naýyryzymdyq sharýalardyń aıtýynsha, bıyl topyraq ylǵalynyń qalyńdyǵy ortasha, shamamen 50-70 sm bolady. О́ńirdiń soltústik aýdandarynda ylǵal mol.
«Kún ysyp ketpeı turyp topyraq quramynda bar ylǵaldy saqtap qalý kerek. Tuqym jetkilikti, tehnıka daıyn. Memleket tarapynan jyldaǵydaı qoldaý kórsetilip jatyr. Arzan dızeldi otyn bólindi, jeńildetilgen shartpen nesıe alyp jatyrmyz», deıdi dıqandar.
Qostanaı oblysy
