Tozǵan aýyldy kórkeıtken kásipker

Aýyldy agroqalashyqqa aınaldyrmaq

Kásipker bas-aıaǵy alty jyldyń ishin­de tozyǵy jetip, jabylyp qalaıyn dep turǵan bir aýyldy qaıta túletip, abat me­kenge aınaldyrdy. Qostanaıdan 40 shaqyrym qashyqta jatqan Jýkov aýylynyń adamdary búginde mal usta­maıdy, ot jaqpaıdy. О́ıtkeni turaqty jumysy, laıyqty jalaqysy bar. Úıine gaz-sýy kirip tur. Aýyldyń ishi-syrty tap-tuınaqtaı, asfalt kóshelerdiń bári tap-taza. Medpýnkt, mektep, aýyl klýby, ámbebap dúkeni jumys istep tur. Birinshi mamyrda jańa balabaqsha iske qosylady.

Isker azamat kezinde turmysy júdep, tirshiligi toqyrap qalǵan shaǵyn aýyldy taıaý jyldary ınfraqurylymy men turmys deńgeıi qaladan kem túspeıtin zamanaýı agroqalashyqqa aınaldyrmaq.

Valerıı Ivanovıch basqaratyn serik­testik 6 myńǵa jýyq alqapqa egin egedi. Munyń syrtynda, Jýkov aýylynda óńir­degi 300-ge jýyq dúkenge broıler etin jetkizip otyrǵan qus fabrıkasy jumys istep tur. Aýyl turǵyndarynyń birazy sharýashylyqta, birazy qus fabrıkasynda jumys isteıdi. Kásipker osy aýylǵa kóship kelip, mádenıet pen áleýmettik salada jumys istep jatqan turǵyndarǵa da jańa úı salyp berip jatyr.

Ádette, egin egip otyrǵan sharýa qoja­lyqtarynyń deni kóktemgi egin naýqany men kúzgi oraqta ǵana jumysshy jaldap, jylyna eki ret maýsymdyq jalaqy tóleýmen ǵana shekteledi. Al «Aıan-Ozat» aýyl turǵyndaryn jyl on eki aı boıy jumyspen qamtamasyz etip otyr. Serik­testik jumysshylarynyń jalaqysy joǵary ári turaqty. Ár jumysshyǵa medı­sınalyq saqtandyrý, zeınetaqy qory tárizdi áleýmettik kepildik túrleriniń jarnasy tolyq tólenedi.

– Jýkov aýylynda qus fabrıkasy iske qosylǵan soń, et baǵytyndaǵy qus eti óndirisin qoldaý túri retinde memleket bizge taǵy 369 gektar jer bólip berdi. Ol kezde, shynyn aıtqanda, aýyl óte aıanyshty jaǵdaıda edi. 32-aq oqýshysy qalǵan jergilikti mektep kelesi jyly jabylatyn bolyp jatqan. Jurttyń kóbi kóship, aýyl ortalyǵyn qoqys úıindileri basyp ketipti. Jartylaı qırap, qańyrap qalǵan úı kóp. Qysqasy, aýyl jabylýdyń az-aq aldynda turǵan. Turǵyndarmen kezdesip, áńgimelesip kórip edim, kóbi mekteptiń, aýyldyń jabylǵanyn qalamaıdy. Sol jerde men «Kóp bolyp aýyldyń eńsesin kótereıik. Mektepti saqtap qalaıyq. Qarjyny men tabaıyn, sizder ıgi iske barynsha atsalysyńyzdar» degendi aıttym. Jurt qoldady. Osylaısha, osydan alty jyl buryn «Jýkov eldi mekenin qaıta jańǵyrtý» baǵdarlamasyn qurdyq. Eń aldymen, aýyldyń ishi-syrtyn taý bolyp úıilip qalǵan qoqystan tazartyp, jartylaı qıraǵan eski úılerdiń ornyna jańa úı saldyq. О́zge óńirlerdi ara­lap, kópbalaly otbasylardy bizdiń aýyl­ǵa qonys aýdarýǵa úgittedik. Jańa jumys oryndaryn qurdyq. Jýkovtyń turǵyndary buǵan deıin basqa bolatyn, ortaq iske qyry joq, birdeńe aıtsań, keri tartyp turatyn. Qazir múlde basqasha. Aýyl adamdarymen kezdesip, áńgimelessem, janym jadyrap qalady. Qaı iske bolsa da belsendi. Aýyl ajarlanyp, kelbeti múlde ózgerdi. Turǵyndar, balalar aýdandyq, oblystyq deńgeıde ótetin mádenı is-shara­larda aldyńǵy qatardan kórinip, sport jarystarynda top jaryp júr. Osynyń bári adamǵa erekshe kúsh-qýat beredi. Eriksiz ári qaraı ne istesek eken degen oıǵa jeteleıdi, – deıdi Valerıı Ivanovıch.

Kópetnosty aýyldyń balalary qazaq mektebinde oqıdy

Keıingi jyldary eńse tiktep, ajary kire bastaǵan shaǵyn eldi mekenge syrttan 12 kópbalaly otbasy kóship kelgen. Seriktestik qonys aýdarýshylarǵa arnap óz qarjysyna 120 sharshy metrlik 16 jańa úı salyp qoıdy. Bul úıdiń bári gazben jylıdy, sýy kirip tur, jıhazy daıyn, aýlasy keń. Jaıly úıdiń birinde Qap­shaǵaıdan qonys aýdarǵan kópbalaly Faız­rahmanovtar otbasy turyp jatyr. Erli-zaıypty Álfız ben Maıa bes bala tár­bıelep otyr. Álfız aýyl klýbynda mýzy­ka aspaptarynda oınaıdy, Maıa – ánshi. Kishkentaı Emıl qazaq synybyna baryp júr.

– Jýkov aýylyn qaıta jańǵyrtý týraly baǵdarlama bar ekenin qurbymnan estip, jobany úılestirýshi Ásııa Iýsýpo­vaǵa habarlastym. Ol kisi kásipker Vale­rıı Ivanovıchtiń aýyldy damytýǵa qomaq­ty qarjy salyp jatqanyn aıtyp, kóship barsaq, kópbalaly otbasy retinde tegin úı, áleýmettik kómek, turaqty ju­mys beriletinin aıtty. Táýekelge bel baılap kóship keldik. Buǵan esh ókinbeımiz. Qapshaǵaıda páter jaldap turdyq. Al bul jerge kelgen soń birden keń saraıdaı úlken úıge kirdik. Biz sharýashylyqqa qatysy joq adamdarmyz, aýyl klýbynda qyzmet etemiz. Soǵan qaramastan, úı berip, jumysqa ornalastyryp, onyń syr­tynda, balalaryma únemi qarjylaı qold­aý kórsetip otyrǵan seriktestik bas­shys­yna alǵysymyz sheksiz, – deıdi Álfız.

Dál osyndaı jaıly úıdiń birine shalǵaı Jangeldın aýdanynan qonys aýdarǵan Jaqsybaev otbasy kirgen. Baýyrjan men Saltanat tórt bala tár­bıelep otyr. Kópbalaly otbasylar kóship kelgeli aýyl mektebiniń de jaǵdaıy túzelgen. Osydan alty jyl buryn jabylýdyń aldynda turǵan mektepte qazir 70-ten asa bala bilim alyp jatyr.

Jýkov aýylynda on shaqty ulttyń ókili turady. Alaıda turǵyndar keıingi úsh jyldan beri balalaryn tek qazaq synybyna berip jatyr. Bul da – Valerıı Ivanovıchtiń yqpalymen iske asyrylyp jatqan sharýa.

– Endi bárimiz bir elde, bir shańyraq­tyń astynda turyp jatyrmyz ǵoı. Konstı­týsııamyzda Qazaqstannyń memlekettik tili qazaq tili dep ap-anyq jazýly tur. О́zin-ózi qurmetteıtin adam ózi turyp jatqan eldiń memlekettik tilin bilýi kerek. Bul – eń aldymen, sol azamattyń ózine kerek til. Biz til úırenetin jastan ótip kettik. Biraq qaýlap ósip kele jatqan jas urpaq qazaq tilin bilip ósýi kerek. Muny aýyl turǵyndaryna da túsindirip aıttym. Bári qoldady. Qazir aýyl mektebiniń birinshi, ekinshi, úshinshi synyptary tek qazaq tilinde bilim alady. 6-7 jyldan keıin mektep tolyqtaı memlekettik tilde bilim berýge kóshý kerek, – deıdi kásipker.

Aýyl ataýyn «Birlik» dep ózgertkisi keledi

Aýyl turǵyndary Valerıı Ivanovıch bas bolyp birigip qol jınap, quzyrly oryndarǵa Jýkov ataýyn Birlik dep ózgertý týraly ótinish beripti. Biraq jer-sý ataýlaryn ózgertýge moratorıı jarııalanǵandyqtan, bul másele qazirshe sheshilmeı tur. Moratorıı máńgi tura bermes, keleshekten úmit kóp, ózimiz turyp jatqan eldi mekenniń aty zatyna saı bolǵany jaqsy. Bizdiń talap-tilegimiz oryndalatyn kún de alys emes sııaqty deıdi jergilikti turǵyndar.

Qazir Jýkov aýylynyń turǵyndary aptasyna eki ret jappaı senbilikke shy­ǵady. Tazalyq kúni turǵyndar aldymen aýyl klýbyna jınalyp, óz min­det­terin atqarýǵa kirisedi.

– Aýyl klýbynyń ornyna buryn úıilip qoqsyq jatatyn. Osy jumystardyń bári – aýyl turǵyndarynyń atsalysýymen atqarylǵan sharýa. О́zimizdiń áleýmettik jumysshylarymyz bar, aýyl­dyń tazalyǵyn kún saıyn qadaǵalap, kóshelerdi sypyryp, gúlzarlardy kútedi. Qazir aǵash kóshetteri men gúl otyrǵyzyp jatyrmyz. Byltyr 3 500 tal ektik. Bárin Valerıı Ivanovıch óz qarjysyna satyp alady. Bıyl 4 myń kóshet egýdi  josparlap qoıdyq. Aldaǵy bir-eki kún ishinde
1 myń alma, órik, almurt aǵashy keledi dep kútip otyrmyz, – deıdi Jýkov aýylynyń tóraǵasy Aleksandra Rogojına.

Kezinde júdep, jutylyp ketýge shaq qalǵan Jýkov aýylynyń turmys-tirshiligin múlde basqa arnaǵa buryp, alty jyldyń ishinde bereke-birligi jarasqan aldyńǵy qatarly eldi mekenge aınaldyrǵan elshil azamattyń iskerligi – kópke ónege. Birligi men tirligi jarasqan Jýkov aýylynda bıyl mal bordaqylaý alańy, onyń janynan soıý sehy ashylmaq. Jańa nysan iske qosylsa, taǵy 130-ǵa jýyq adam turaqty jumysqa ornalasady.

Qostanaı oblysy