Memleket basshysy: «Qalalar men aýyldardyń sáýletti, saıabaqtar men aýlanyń taza bolýy, eń aldymen, basqaǵa emes, ózimizge kerek», degen edi. Osyǵan oraı, bıyl 4 sáýir kúni Abaı oblysynyń ákimi Berik Ýálı óńir turǵyndaryna beıne úndeý jasap, Abaı oblysynyń árbir turǵynyn týǵan jerdiń tazalyǵyna, kórkeıýine birge úles qosýǵa shaqyrdy.
«Abaı oblysy uly tulǵanyń atymen atalǵan, Alash arystarynyń izi qalǵan tarıhy tereń, tabıǵaty kórkem óńir. Bul – bizdiń ortaq úıimiz. Ony taza, jaıly, kórikti etip ustaý – árqaısymyzdyń azamattyq boryshymyz. Shyn máninde, bizdiń aımaq toǵyz joldyń torabynda tur. Ertistiń eki jaǵasyn jalǵaǵan jalǵyz kópirden eki alyp kórshimizge qaraı kólik aǵyny ótedi. Bul turǵydan alǵanda Semeıimiz aımaqtyq kólik-logıstıkalyq habqa aınalyp keledi. Bul bizge úlken múmkindik bergenimen, zor jaýapkershilik te júkteıdi. Shaharymyzdyń tazalyǵy men aımaǵymyzdyń abyroıy synalatyn da osy tus. Aımaq ekonomıkasy, óneri men mádenıeti, ekologııasy men tazalyǵy – barshamyzǵa ortaq. Al tazalyq degenimiz – jylyna bir ret senbilikke qatysý emes, bul – bizdiń óńirde qalyptasýy tıis úlken mádenıet», degen edi oblys ákimi.
Úndeýge ún qosqan Abaı jurtshylyǵy tazalyqqa rasynda myqtap kiristi dese de bolady. Máselen, Tabıǵı resýrstar jáne tabıǵat paıdalanýdy retteý basqarmasynyń ókili Bekbolat Muratovtyń aıtýynsha, Abaı oblysynda «Taza Qazaqstan» baǵdarlamasy qarqyndy júrip jatyr.
«Kóktemgi eki aılyq tazalyq marafony barysynda óńir turǵyndary belsendi qatysyp, abattandyrý jumystary júrgizildi. Sáýir aıynyń ózinde aksııaǵa 100 myńnan astam turǵyn qatysyp, qalalar men aýyl kósheleri tazartylyp, abattandyrylyp jatyr. Sonymen qatar, polıgondarǵa 20 myń tonnadan astam qaldyq shyǵarylyp, 500-den astam sý aıdyny tazartyldy, olardyń jaǵalaýyna ondaǵan myń jańa kóshet otyrǵyzyldy. Tek «Semeı ormany» rezervatynyń ózinde ǵana 1,5 gektar aýmaqta jastar men korporatıvtik eriktilerdiń qatysýymen kóshet otyrǵyzý aksııa ótti», dedi ol.
Al 26 sáýirdegi tal egý kúnine oraı, oblys aýmaǵynda 23 myńnan astam kóshet egilgen.
Bekbolat Muratovtyń aıtýynsha, eń ózekti máselelerdiń biri bolyp kelgen – qoqys úıindileri. Ǵaryshtyq monıtorıng jumystarynyń nátıjesinde 266 qoqys orny anyqtalyp, oblys kóleminde ondaı úıindiler tolyǵymen joıylǵan.
Keshe oblys ákimi Semeı qalasyndaǵy kommýnaldyq tehnıkalardyń jumysyn tekserdi. Shahardaǵy tazalyq jumystaryn kúsheıtý úshin merdiger kompanııalarmen birlesip 60-qa jýyq jańa arnaıy tehnıka satyp alý josparlandy. Búginde 10 jańa tehnıka iske qosyldy. Bul óz kezeginde 100-ge jýyq jańa jumys ornyn qurýǵa múmkindik beredi.
«Qala tazalyǵyna baılanysty turǵyndar tarapynan az shaǵym aıtylmaıdy. Sondyqtan bul baǵyttaǵy jumysty jandandyrdyq. Aldaǵy ýaqytta oblys ortalyǵynda arnaıy tehnıkalardyń sanyn kóbeıtemiz. Qala kelbetin jaqsartý, tazalyqty saqtaý kúndelikti jáne júıeli jumysty qajet etedi», – dedi aımaq basshysy.
Arnaıy tehnıkalar qysta qar kúrep, kóktem, kúz aılarynda joldardy jýyp-tazalaýǵa, kóshelerdi sypyrýǵa, qum sebýge arnalǵan. Al jańa tehnıkalar qalanyń ortalyq kóshelerinen bastap, barlyq shaǵyn aýdandar men turǵyn úı keshenderin tazalaýǵa jumyldyrylatyn bolady.
Abaı oblysy
