Abaı ýnıversıtetiniń komandasy bilim sapasyndaǵy teńsizdikti muǵalimderdiń kásibı deńgeıi men mektepterdiń tehnıkalyq jabdyqtalýyndaǵy alshaqtyqpen baılanystyrdy. Olardyń aıtýynsha, qala mektepterinde joǵary sanatty ustazdardyń úlesi – 31%, al aýyl mektepterinde bul kórsetkish nebary 18%. Komanda bul pikirin PISA halyqaralyq zertteýiniń derekterimen bekitti. 2018 jylǵy málimetter boıynsha, aýyl men qala oqýshylary arasyndaǵy bilim deńgeıinde aıqyn aıyrmashylyq baıqalǵan. 2022 jyly bul alshaqtyq 4,5%-ǵa qysqarǵanymen, komanda muny jetkiliksiz nátıje dep baǵalady.
Sheshim retinde tirek mektepter júıesi usynyldy. Qazaqstandaǵy eń úzdik degen 1000 mektep óz aımaǵyndaǵy shaǵyn jınaqty mekteptermen júıeli baılanys ornatýǵa tıis. Bul mektepter aýyl ustazdaryna turaqty túrde tájirıbe bólisip, onlaın sabaqtar ótkizip, aptalyq keri baılanys ornatýy qajet. Sonymen qatar, aýyl mektepterine zamanaýı tehnıkamen jabdyqtalǵan arnaıy kabınetter ashý usynyldy. Bir kabınetke shamamen 8 mıllıon teńge qajet, al eki kabınet ornatý arqyly mekteptiń bilim berý áleýetin birneshe ese arttyrýǵa bolady. Qarjylandyrý kózi retinde memleketpen qatar, jergilikti kásipkerler men mektep túlekteri de atsalysa alady.
Taraz óńirlik ýnıversıtetiniń komandasy aýyl men qala arasyndaǵy bilim teńsizdigin joıý úshin memlekettik-jekeshelik áriptestik modelin (MJÁ) utymdy paıdalanýdy usyndy. Bul mehanızm elimizde 2006 jyldan beri bar, biraq negizinen iri qalalarda ǵana júzege asyrylyp keledi. Komanda bilim berý salasyndaǵy MJÁ jobalaryn aldaǵy bes jyl boıy tek aýyldyq eldi mekenderde júzege asyrýǵa basymdyq berý qajet dep sanaıdy. Osylaısha, olar arnaıy ýaqytsha moratorıı engizý týraly bastama kóterdi.
Olardyń paıymynsha, bul tásil memleketke áleýmettik mańyzy bar jobalardy iske asyrýda qarjylyq júktemeni birden emes, kezeń-kezeńimen óteýge múmkindik beredi. Al kásipkerler úshin bul – uzaq merzimdi ınvestısııa men salyqtyq jeńildikter ala otyryp, bilim salasyna úles qosýǵa múmkindik. Eń bastysy – joba tabysty bolýy úshin ınvestordyń ózi de bilikti pedagogterdi tartýǵa, ınfraqurylymdy damytýǵa múddeli bolady. Taraz komandasy bul model arqyly aýyl mektepteriniń materıaldyq-tehnıkalyq bazasyn jaqsartyp qana qoımaı, bilim sapasyn arttyrýǵa bolady dep esepteıdi.
Baǵdarlamanyń ádil baǵasyn bergen qazylar alqasynyń quramynda bilim salasynyń bedeldi mamandary boldy. Olardyń qatarynda «BILIM-INNOVASIIа» halyqaralyq qoǵamdyq qorynyń prezıdenti Darhan О́te, kásipker ustaz, mektep máseleleri jónindegi táýelsiz sarapshy Nurmuhammed Dosybaev jáne Qazaq Debate qozǵalysynyń negizin qalaýshy Erbolat Muhamedjan boldy. Qazylar komandalardyń usynystaryn zertteý tereńdigine, qurylymyna jáne qoǵamǵa áser etý áleýetine qaraı baǵalap, jeńis Abaı atyndaǵy Qazaq ulttyq pedagogıkalyq ýnıversıtetiniń komandasyna berildi.
