«Jıren tulpar – ishten týa qasqa bas,
Molda minse, duǵasynan tastamas.
Bermeıtin-aq atym edi, qaıteıin,
Bes motorly samoletke baspa-bas.
Tańda ózi ashyp taqtaı qaqpa esigin,
Shybynǵa da tıgizbeıtin kesirin.
Jabaǵydaı jataǵandaý bolǵasyn,
Kenejıren qoıyp edim esimin»
deıdi Jumataı aqyn. Bes motorly ushaqta júrek joq qoı, kimge satsań da, qaıda jiberdiń meni demeıdi. Al baptap mingen tulparyń – eki dúnıedegi pyraǵyń, syrlasyń. «Qulagermen bolady sóılesýge» degen Aqan. Rasynda, Jumekeń Kenejırenin ushaqqa aıyrbastamas edi.
О́tken aılarda aqyn Baıbota Qoshym-Noǵaı Esenqul Jaqypbektiń Jumataı Jaqypbaevty joqtap jazǵan jyrlaryn áleýmettik jelige salypty. Esenqul aqynnyń «О́mir boıy óleń dep qana ómir súrip ólip ketken jalǵyz-aq aqyn kórdim, ol – Jumataı aǵam» degen jazbasy esimizde. Esenqul álgi jyrlarynyń basynda:
«Sana saıaz. Qursaq tar.
Aıtqanyńdy el qaqpaıdy.
Kekek degen bir shóp bar,
Jylqy jese, shappaıdy.
Janqojadaı namazyn
О́limimen ótkerip,
Kenejıren sabazym
Kekek jemeı ketti ólip...»,
dep jazypty. Baıbota Qoshym-Noǵaı jarııalaǵan bul óleńdi oqyǵan Murat Raqymjan Facebook paraqshasyna bylaı dep post salǵanyn kórdik: «Kekek – buryn-sońdy túrin kórmek túgili, atyn estimegen shóbim eken. Meni, ásirese, «ony jegen jylqynyń shappaıdysy» qyzyqtyrdy. Sodan ýıkıpedııa degen «bilgishke» júgindim. Baqsam, «kekek» qumdy jerde ósetin, túri jońyshqa pishindes, biraq japyraqtary men shashaq gúlderi azdap irileý keletin shóp eken. Kekek jegen jylqynyń minezi buzylyp, aýrýǵa shaldyǵady deıdi. Ony jegen maldyń kózi kórmeı, júıkesi syr beredi. Bylaısha aıtqanda, kekek – «anashanyń» bir túri. Mal bir ret dámin tatsa bolǵany, qýalap júrip jep, esinen adasyp, nashaqor sekildi kekek jemese tura almaı, sońyna túsedi. Sosyn boıyna ýyty daryǵan soń, teńselip, bir ornynda shyr aınalyp, odan qalsa kózine qos kóringendeı aldyndaǵy qyldaı shybyqtan bóreneden qarǵyǵandaı qarǵyp, jyndanyp, basqa shópke qaramaı aryp-ashyp, aqyry ólip tynady-mys...
«Kenejıren sabazym, Kekek jemeı ketti ólip», dep túıindepti Es-aǵam óleńin».
Bul sóz men úshin úlken jańalyqqa aınaldy. Sebebi osy sózden Abaıdyń «Zamanaqyr jastary» óleńiniń túıini tarqatylyp ketkendeı. «Zamanaqyr jastary, qosylmas eshbir bastary» dep bastalatyn óleńin hakim:
«Kúlmeńdep keler kózderi,
Qaljyńbas keler ózderi.
Kekektep sekek etem dep,
Shoshqa týar sózderi»,
dep aıaqtaıdy. Iаǵnı mundaǵy kekek – joǵaryda túsiniktemesi berilgen shóp. Ony jegen janýarǵa uqsap qalǵan mastyń isi belgili. Qazaqtyń ashylap, tushylap jatyr degenindeı, kekektep alǵan jylqyny kór de, sondaı jaǵdaıǵa tap bolǵan kisini elestetseńiz, obraz birden ashylady.
