Aımaqtar • 28 Mamyr, 2025

Mańǵystaýda aýyzsý tapshylyǵy bola ma?

70 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin

Aýyzsý – Mańǵystaý úshin jyldar boıy kún tártibinen túspegen mańyzdy másele. Sondyqtan Mańǵystaý oblysynda jaz mezgilinde aýyzsý tapshylyǵyn joıý boıynsha keshendi sharalar qabyldandy.

Mańǵystaýda aýyzsý tapshylyǵy bola ma?

Sýret: baq.kz

Bul baǵyttaǵy másele­ler men atqary­lyp jatqan jumys­tar Mańǵystaý oblysynyń ákimi Nurdáýlet Qılybaıdyń tór­aǵalyǵymen ótken jaz mezgilinde turǵyn­dardy aýyz­­sýmen qamtamasyz etý má­seleleri jónindegi keńeı­tilgen jıynǵa arqaý boldy.  Keńeste óńir halqyn úzdiksiz aýyzsýmen qamtýǵa qatysty ózekti máseleler men olardy sheshý joldary jan-jaqty talqylandy.

Derekterge súıensek, óńirdi aýyzsýmen tolyq qamtamasyz etý úshin táýligine 211 myń tekshe metr sý qajet. Qazirgi tańda qoldanystaǵy sý kózderiniń jalpy qýattylyǵy táýligine 188 myń tekshe metrdi quraıdy. Al naqty tutyný kólemi – táýligine 147 myń tekshe metr. Jaz aılarynda tutyný kólemi artatynyn eskersek, boljam boıynsha tapshylyq shamamen táýligine 23 myń tekshe metrge jetýi múmkin.

Qazirgi tańda Aqtaý qalasyn aýyzsýmen «MAEK» JShS, «Aqtaý sý tushytý zaýyty» jáne «Kaspıı sý tushytý zaýy­ty» qamtamasyz etip keledi. Naq­­tyraq aıtsaq, atalǵan kásip­­oryndar oblys ortalyǵyn táý­ligine 60–65 myń tekshe metr aýyzsýmen qamtý múmkindigine ıe bolyp otyr.

Aqtaý qalasynyń ákimi Ábil­qaıyr Baıpaqovtyń aı­týyn­­­­sha, aldaǵy jyldary halyq sa­ny­­nyń ósýin eskere otyryp, aýyz­­sý tapshylyǵyn tolyqtaı sheshý maqsatynda birneshe iri joba iske asyrylmaq.

Bul turǵyda aldymen aýyz­­ǵa ilineri – qazirgi ýaqyt­ta «Kaspıı» sý tushytý zaýy­tynyń qýattylyǵyn táýligine 60 000 tekshe metrge arttyryp, jalpy kólemin 100 000 tekshe metrge jetkizýge baǵyttalǵan úshinshi kezeń jobasy ortalyq memlekettik organdarmen keli­sý satysynda tur. Úkimet qaýlysy bekitilgennen keıin bıyl jobalyq-smetalyq qu­jat­­­­tama ázirlenip, jyl sońy­­na deıin qurylys-montaj jumy­sy bastalady eken.

Sondaı-aq qazirgi tańda sa­rap­tamadan ótip jatqan «MAEK» JShS aýmaǵynda ónim­diligi táýligine 24 000 tekshe metr bolatyn keri osmostyq stansa ornatý jobasy 2026 jyldyń sońyna deıin júzege asyrylady. Jáne qýattylyǵy táýligine taǵy 24 000 tekshe metr qosatyn sý tushytý qondyrǵysy jobasyna da ózgerister engizilip jatyr.

Aqtaý qalasynda sýmen jab­dyqtaý jáne sý burý jelilerin kezeń-kezeńimen jańǵyrtý jumystary júrgizilip jatyr Birinshi kezeńde qamtylǵan 18 joba aıasynda 42,59 shaqy­rym sý qubyry, 16,8 shaqy­rym káriz jelisi jáne 5 kana­lızasııalyq sorǵy stansasy jańǵyrtylady. Qazirgi tańda 9 joba boıynsha qurylys-mon­taj jumystary 90%-ǵa aıaq­talǵan.

Mańǵystaý oblysy sý resýrstary jáne ırrıgasııa bas­qar­masynyń basshysy Se­rik­­qalı Qanapınniń málim­deýinshe, oblysta sý tushy­tý qondyrǵylaryn salý arqy­ly aýyzsý tapshylyǵy kezeń-kezeńimen sheshilip kele­di. Máselen, Túpqaraǵan aýda­nyndaǵy Fort-Shevchenko qala­synda táýligine 5 000 tekshe metr teńiz sýyn tushytatyn ke­shenniń qurylysy aıaqtalyp, iske qosý jumysy júrgizilip jatyr. Atalǵan nysan bıyl maý­sym aıynyń sońynda paı­da­lanýǵa berilmek.

Mańǵystaýdaǵy sý máselesin sheshýge qatysty qolǵa alynǵan jobalardyń biri – «Kendirli» kýrorttyq aımaǵyndaǵy «Toq­maq» jerinde qýattylyǵy táýligine 50 000 tekshe metr bolatyn sý tushytý zaýytynyń qu­rylys-montaj jumysy to­lyq aıaqtalǵan. Jýyrda paı­dalanýǵa beriletin zaýyt­qa qajetti qurylǵylar ornatylyp, iske qosý sharalary júrgizilip jatyr. Biraq zaýyt jyl sońyna taman tolyq qýatta jumys isteýi múmkin.

Serikqalı Qanapınniń aıtýynsha, bul zaýyt iske qosyl­ǵannan keıin Astrahan – Mań­ǵyshlaq sý qubyrynan únem­deletin 25 000 tekshe metr sý Beıneý, Mańǵystaý, Qaraqııa, Munaıly aýdandary men Aqtaý qalasyna baǵyttalady.

Quryq aýylynda jeke ınvestor «Aleka» JShS arqyly salynyp jatqan táýligine 10 000 tekshe metr sý tushytý qondyrǵysy bıyl shilde aıyn­da iske qosylyp, aýyl men jaǵajaı aımaǵyn tolyqtaı aýyzsýmen qamtamasyz etýdi kózdep otyr.

Mańǵystaýda aýyzsý kózde­riniń tapshylyǵymen birge, sýmen jabdyqtaý jelileri­niń tozǵan­dyǵy da óz aldyna úlken másele. Mysaly, oblys boıyn­sha jalpy uzyndyǵy 3 787,7 shaqyrymdy quraıtyn atalǵan jeliniń 1 169,4 shaqy­rymy nemese 31%-y toz­ǵan. Al qala­larda bul kórset­kish 71,5%-dy quraıdy. Joǵa­ryda atalǵan jobalar iske asy­ryl­ǵan soń, tozý deń­geıi 83%-dan 72%-ǵa deıin tómen­deıtin bolady.

– Jaz mezgilinde turǵyndar­ǵa aýyzsý úzdiksiz jetkizilýge tıis. Bul – kún tártibinde turǵan bas­ty másele. Sondyqtan qala, aýdan ákimderi men jaýapty mekemeler jumysty der kezin­de ári sapaly aıaqtaýǵa min­detti, – degen aımaq basshysy Nurdáýlet Qılybaı aýyzsýmen turaqty qamtamasyz etýdiń mańyzdylyǵyn aıtyp, jaýap­ty mekemelerge jumysty je­deldetýdi tapsyrdy.

Qolǵa alynǵan jumystar bar, biri bitse, endi biri bas­talyp jatyr, biri atqarylý ke­zeńinde. Biraq dál qazirgi tańda, ıaǵnı bıylǵy jaz mańǵys­taý­lyqtar úshin aýyzsý úshin másele týdyrmaıdy dep senýge áli erte. Tek aldaǵy jyldarǵa úmitpen qaraýdyń ózi qýanysh pen jubanysh.    

 

Mańǵystaý oblysy