Sýret: baq.kz
Bul baǵyttaǵy máseleler men atqarylyp jatqan jumystar Mańǵystaý oblysynyń ákimi Nurdáýlet Qılybaıdyń tóraǵalyǵymen ótken jaz mezgilinde turǵyndardy aýyzsýmen qamtamasyz etý máseleleri jónindegi keńeıtilgen jıynǵa arqaý boldy. Keńeste óńir halqyn úzdiksiz aýyzsýmen qamtýǵa qatysty ózekti máseleler men olardy sheshý joldary jan-jaqty talqylandy.
Derekterge súıensek, óńirdi aýyzsýmen tolyq qamtamasyz etý úshin táýligine 211 myń tekshe metr sý qajet. Qazirgi tańda qoldanystaǵy sý kózderiniń jalpy qýattylyǵy táýligine 188 myń tekshe metrdi quraıdy. Al naqty tutyný kólemi – táýligine 147 myń tekshe metr. Jaz aılarynda tutyný kólemi artatynyn eskersek, boljam boıynsha tapshylyq shamamen táýligine 23 myń tekshe metrge jetýi múmkin.
Qazirgi tańda Aqtaý qalasyn aýyzsýmen «MAEK» JShS, «Aqtaý sý tushytý zaýyty» jáne «Kaspıı sý tushytý zaýyty» qamtamasyz etip keledi. Naqtyraq aıtsaq, atalǵan kásiporyndar oblys ortalyǵyn táýligine 60–65 myń tekshe metr aýyzsýmen qamtý múmkindigine ıe bolyp otyr.
Aqtaý qalasynyń ákimi Ábilqaıyr Baıpaqovtyń aıtýynsha, aldaǵy jyldary halyq sanynyń ósýin eskere otyryp, aýyzsý tapshylyǵyn tolyqtaı sheshý maqsatynda birneshe iri joba iske asyrylmaq.
Bul turǵyda aldymen aýyzǵa ilineri – qazirgi ýaqytta «Kaspıı» sý tushytý zaýytynyń qýattylyǵyn táýligine 60 000 tekshe metrge arttyryp, jalpy kólemin 100 000 tekshe metrge jetkizýge baǵyttalǵan úshinshi kezeń jobasy ortalyq memlekettik organdarmen kelisý satysynda tur. Úkimet qaýlysy bekitilgennen keıin bıyl jobalyq-smetalyq qujattama ázirlenip, jyl sońyna deıin qurylys-montaj jumysy bastalady eken.
Sondaı-aq qazirgi tańda saraptamadan ótip jatqan «MAEK» JShS aýmaǵynda ónimdiligi táýligine 24 000 tekshe metr bolatyn keri osmostyq stansa ornatý jobasy 2026 jyldyń sońyna deıin júzege asyrylady. Jáne qýattylyǵy táýligine taǵy 24 000 tekshe metr qosatyn sý tushytý qondyrǵysy jobasyna da ózgerister engizilip jatyr.
Aqtaý qalasynda sýmen jabdyqtaý jáne sý burý jelilerin kezeń-kezeńimen jańǵyrtý jumystary júrgizilip jatyr Birinshi kezeńde qamtylǵan 18 joba aıasynda 42,59 shaqyrym sý qubyry, 16,8 shaqyrym káriz jelisi jáne 5 kanalızasııalyq sorǵy stansasy jańǵyrtylady. Qazirgi tańda 9 joba boıynsha qurylys-montaj jumystary 90%-ǵa aıaqtalǵan.
Mańǵystaý oblysy sý resýrstary jáne ırrıgasııa basqarmasynyń basshysy Serikqalı Qanapınniń málimdeýinshe, oblysta sý tushytý qondyrǵylaryn salý arqyly aýyzsý tapshylyǵy kezeń-kezeńimen sheshilip keledi. Máselen, Túpqaraǵan aýdanyndaǵy Fort-Shevchenko qalasynda táýligine 5 000 tekshe metr teńiz sýyn tushytatyn keshenniń qurylysy aıaqtalyp, iske qosý jumysy júrgizilip jatyr. Atalǵan nysan bıyl maýsym aıynyń sońynda paıdalanýǵa berilmek.
Mańǵystaýdaǵy sý máselesin sheshýge qatysty qolǵa alynǵan jobalardyń biri – «Kendirli» kýrorttyq aımaǵyndaǵy «Toqmaq» jerinde qýattylyǵy táýligine 50 000 tekshe metr bolatyn sý tushytý zaýytynyń qurylys-montaj jumysy tolyq aıaqtalǵan. Jýyrda paıdalanýǵa beriletin zaýytqa qajetti qurylǵylar ornatylyp, iske qosý sharalary júrgizilip jatyr. Biraq zaýyt jyl sońyna taman tolyq qýatta jumys isteýi múmkin.
Serikqalı Qanapınniń aıtýynsha, bul zaýyt iske qosylǵannan keıin Astrahan – Mańǵyshlaq sý qubyrynan únemdeletin 25 000 tekshe metr sý Beıneý, Mańǵystaý, Qaraqııa, Munaıly aýdandary men Aqtaý qalasyna baǵyttalady.
Quryq aýylynda jeke ınvestor «Aleka» JShS arqyly salynyp jatqan táýligine 10 000 tekshe metr sý tushytý qondyrǵysy bıyl shilde aıynda iske qosylyp, aýyl men jaǵajaı aımaǵyn tolyqtaı aýyzsýmen qamtamasyz etýdi kózdep otyr.
Mańǵystaýda aýyzsý kózderiniń tapshylyǵymen birge, sýmen jabdyqtaý jelileriniń tozǵandyǵy da óz aldyna úlken másele. Mysaly, oblys boıynsha jalpy uzyndyǵy 3 787,7 shaqyrymdy quraıtyn atalǵan jeliniń 1 169,4 shaqyrymy nemese 31%-y tozǵan. Al qalalarda bul kórsetkish 71,5%-dy quraıdy. Joǵaryda atalǵan jobalar iske asyrylǵan soń, tozý deńgeıi 83%-dan 72%-ǵa deıin tómendeıtin bolady.
– Jaz mezgilinde turǵyndarǵa aýyzsý úzdiksiz jetkizilýge tıis. Bul – kún tártibinde turǵan basty másele. Sondyqtan qala, aýdan ákimderi men jaýapty mekemeler jumysty der kezinde ári sapaly aıaqtaýǵa mindetti, – degen aımaq basshysy Nurdáýlet Qılybaı aýyzsýmen turaqty qamtamasyz etýdiń mańyzdylyǵyn aıtyp, jaýapty mekemelerge jumysty jedeldetýdi tapsyrdy.
Qolǵa alynǵan jumystar bar, biri bitse, endi biri bastalyp jatyr, biri atqarylý kezeńinde. Biraq dál qazirgi tańda, ıaǵnı bıylǵy jaz mańǵystaýlyqtar úshin aýyzsý úshin másele týdyrmaıdy dep senýge áli erte. Tek aldaǵy jyldarǵa úmitpen qaraýdyń ózi qýanysh pen jubanysh.
Mańǵystaý oblysy