Aýyldyq mektepterde bilim nárin sińirip jatqan zerek shákirtterge, túrli bilim saıysy men baıqaý júldegerlerine «Qazaqstan halqyna» qory esebinen jáne mesenattardyń qarjysyna lagerlerge joldama berilip jatyr.
Oblys boıynsha 334 mektep janyndaǵy lagerlerde 38 155 oqýshy, 357 beıindik lagerde 51 615 oqýshy demalady. Bıyl «Demalýǵa joldama syıla» aksııasy jalǵasyn taýyp, óńir kásipkerleri qala syrtyndaǵy lagerlerge 591 joldama satyp aldy. Erekshe qabileti bar balalar úshin qalalar men aýdandar ortalyqtaryndaǵy psıhologııalyq-pedagogıkalyq túzetý kabınetterinde, 4 arnaıy mektepte lagerler jumys istep tur.
– Jappaı oqytý qorynyń qarajaty esebinen áleýmettik qorǵalmaǵan otbasylardan shyqqan jáne jetimder esebinde turǵan 13 myńnan asa bala mektep janyndaǵy jáne qala syrtyndaǵy lagerlerde demalyspen, saýyqtyrýmen qamtylatyn bolady. Osy baǵytta jappaı oqytý qorynan 235 mln teńge bólinse, balalar úıiniń 334 tárbıelenýshisine 314 mln teńge qarastyrylǵan. Bıyl oblys boıynsha qala syrtyndaǵy 11 lagerde bes myńǵa jýyq bala demalady dep josparlanǵan. Jeńildikpen nemese tegin joldamamen baratyn oqýshylardan bólek, aqyly joldamalar da úlestirildi. Mundaı lagerlerde balalar 15 kún demalady. Aqyly lagerlerdiń tólemaqysy 35 myń teńgeden bastalady, –deıdi óńirlik bilim berý basqarmasy tárbıe jáne qosymsha bilim berý bóliminiń basshysy Gúldana Temirjanova.
Lagerlerdiń materıaldyq-tehnıkalyq bazasyn nyǵaıtýǵa oblystyq bıýdjetten 52 mln teńge bólingen. Al mekteptegi eńbek jasaqtaryna, abattandyrý jáne kógaldandyrý brıgadalaryna, mektep ormanshylyqtaryna 2 200-den astam joǵary synyptyń oqýshylary tartylady.
Ekibastuz qalasy bıyl da oqýshylar úshin dástúrli etnoaýyl naqyshyndaǵy jazǵy demalysty uıymdastyryp jatyr. Mektepter janynda jáne «Qaınar» shyǵarmashylyq ortalyǵynda jalpy sany 16 kıiz úı tigilip, balalar kún saıyn halqymyzdyń ulttyq salt-dástúrinen sýsyndaıdy. Bıyl munda «Basqur toqý» jobasy bastalǵan. Qolóner sheberleri mektep oqýshylaryna ejelgi qazaq qolóneriniń qyr-syryn meńgerýge múmkindik usynady. Bastamanyń aıasynda kıiz basý óneri men kıiz úıge arnalǵan dástúrli oıýly basqur toqýdy úırenip jatyr. Mundaı erekshe lagerler ulttyq rýhty jańǵyrtyp, jas urpaqqa ata-babamyzdyń asyl murasyn, baı salt-dástúrin nasıhattaýdy maqsat etedi. Balalar oıý-órnek qıyp, qazaqtyń ulttyq taǵamdaryn daıyndaýdy úırenedi, qolóner buıymdaryn jasap, sheberlikterin shyńdaıdy. Kún saıyn dombyranyń kúmbiri estilip, terme men kúı arqyly rýhanı azyq alýǵa múmkindik beriledi.
– Ulttyq etnofestıval jobasy boıynsha jazǵy lagerlerimizdiń jumysy ár alýan baǵytta qurylǵan. Máselen, er balalar qamshy órýmen tanyssa, qyz balalar túrli toqyma ónerlerin meńgeredi. Barlyq mektepte bestemshe oıynyna mán berilip jatyr. Bestemshe – toǵyzqumalaq sııaqty matematıkalyq oıyn. Balabaqshadan bastap engizip, balalardyń jyldam esepteý zeıinin arttyrýǵa nazar aýdarýdamyz. Oıyndy kez kelgen jerde oınaýǵa bolady. Buǵan qosa elimizdiń ulttyq oıyndar akademııasymen baılanysyp, asyqtyń bes túri boıynsha asyq jıyntyqtaryn aldyrttyq. Oqýshylarymyz demalys kezinde bes keneı, bes asyq jáne t.b. asyq oıyndaryn oınaıdy. Taǵy bir baǵyt – zergerlik, qysh qumyralar jasaý óneri. Oǵan qyzyǵýshylar sany da kóp ekenin baıqaımyz. Kún saıyn balalarymyz lagerlerde qazaq ánderi men bıleri, kúıler, sheshendik sózder, bata berý boıynsha saıystarǵa qatysady, – deıdi Ekibastuz qalalyq bilim berý bóliminiń basshysy Laýra Dısıýpova.
Kenshiler qalasy men oǵan qarasty aýyldarda 40 mektep bar, olardyń barlyǵynda jazǵy lagerler jumys istep tur. Jalpy sany 22 myńǵa jýyq bala qyzyqty demalyspen qamtylǵan. Pedagogter tártibi qıyn, osal toptaǵy jasóspirimderdi de umytpaǵan. Ár kúni keshkilik esepte turǵan 100-den astam balany oıyn alańdaryna shaqyryp, túrli saıystar uıymdastyrady. Qala boıynsha 600 bala eńbek jasaqtaryna tartylsa, 4 myńnan astam oqýshy jergilikti kásiporyndarda jaz aılarynda eńbek etip júr.
Maýsymnyń sońyna taman jazǵy demalysta júrgen 200-den astam ekibastuzdyq jas órendi etnosapar kútip tur. Baıanaýyldaǵy Toraıǵyr aýylynda 15 kıiz úıden turatyn etnoaýyl qurylyp, balalar sonda birneshe kún tynyǵady. Ulttyq oıyndar, tabıǵat aıasyndaǵy tanymdyq serýender men shyǵarmashylyq baǵyttaǵy is-sharalar balalar úshin este qalarlyq sapar bolmaq.
Oqýshylardyń demalysyn qyzyqty ótkizý Baıanaýyl aýdanynda da barynsha eskerilgen. 26 mekteptiń 23-inde jazǵy mektep janyndaǵy alańdar jumysyn bastap ketti. 1–10-synyptarda oqıtyn 3 967 bala tolyǵymen qamtylǵan. Jazǵy demalysty uıymdastyrýǵa bıýdjetten 22 mln teńgeden astam qarajat bólinip, bastaýysh synyptardyń 1 230 oqýshysy ystyq tamaqpen qamtamasyz etilgen. Toraıǵyr aýylyndaǵy «Baldáýren» saýyqtyrý lageri de esigin aıqara ashyp, aýdandaǵy 160 oqýshy, sonyń ishinde jóndeý júrip jatqan mektepterdiń oqýshylary, sondaı-aq kópbalaly, az qamtylǵan otbasylardyń, jetim jáne qamqorshysynan aırylǵan balalar demalady. Al oblystyq deńgeıdegi «Jasdáýren» oqý-saýyqtyrý lagerinde aýdannan 80 oqýshy demalady.
Aýdandyq bilim berý bóliminiń ádiskeri Gúlden Habıbýllınovanyń sózinshe, balalar aldaǵy ýaqytta Baıanaýyldyń kıeli jerlerine saparlaıdy. Atap aıtqanda, Máshhúr Júsip kesenesine, Q.Sátbaev pen S.Toraıǵyrovtyń murajaılaryna, Jasybaı batyr beıitine, «Qońyr áýlıe» úńgirine, «Kempir tas» jartasyna tanymdyq saıahatqa shyǵady. Odan bólek, jas jetkinshikter Astana, Almaty, Qaraǵandy, Pavlodar qalalaryna, Abaı Qunanbaıulynyń 180 jyldyǵyna oraı Jıdebaıǵa qyzyqty saıahatqa barady.
Pavlodar oblysy
