Atasy shybyn ǵoı, anaý joly aralar óz ishinde sharapqa mas bolǵan arany ólim jazasyna kesetini týraly oqyǵanmyn. Araǵa araqty kim ápersin? Keıbir gúl shyryny tura-tura ashıdy eken de, ózinen-ózi sharapqa aınalatyn kórinedi. Ony ara baıǵus bilsin be? Sylqııa toıǵan sormańdaı qanaty synǵan ushaqtaı uıasyna tumsyq tiregende, kúzettegi uıalastary bas sap ustap, basqalarǵa úlgi retinde qanattary men qol-aıaǵynan aıyrady, aqyrynda anaý qınalyp óledi. Shybyn janyńyz shyrqyraı ma?
Endi ǵalymdar drozofıla atalatyn qarapaıym shybyndarǵa kokaın berý arqyly adamzattyń nashaqorlyq tabıǵatyn zertteýge kirisip jatyr. Kokaın ashy, al shybyndar ashyǵa jolamaıdy. Ǵalymdar genetıkalyq ádister arqyly shybynnyń ashy dámdi sezý qabiletin joıǵan. Nátıjesinde, shybyndar kokaın tutyna bastady. Az dozadan keıin olar qımyldap, júgirip ketedi, al kóp mólsherde sal bola qalady. Qysqasy, esirtki qabyldaǵan adammen uqsas kúıge túsken.
Bastysy, bul – ǵylym úshin úlken jetistik. О́ıtkeni drozofıla shybyndarynyń genetıkalyq kody adammen 75% sáıkes keledi, demek olar arqyly adamnyń mıyndaǵy esirtkige baılanysty ózgeristerdi zertteýge naqty múmkindik ashylyp otyr.
Sonymen qatar mundaı shybyndar janýarlardy qorǵaý zańyna ilinbegen, ǵalymdar etıkalyq jáne bıýrokratııalyq shekteýsiz jumys isteı bere alady. Osylaısha, bir gramm da salmaǵy joq shybyn adamzat taǵdyryna ólsheýsiz qater tóndirgen esirtki táýeldiligin jeńýge kómektesýi múmkin. Budan ǵylym men adamgershilik arasyndaǵy názik tepe-teńdikti baıqaımyz.
P.S. Dúnıedegi salmaqtyń báriniń mánin salmaqsyzdyq arqyly sheshýge bolaryn paıym qyla bermeımiz, árıne.
