«Inder – 2025» halyqaralyq ǵylymı zertteý ekspedısııasyna V.Tatıshev atyndaǵy Astrahan memlekettik ýnıversıtetiniń professory Alekseı Laktıonov jetekshilik etti. Ekspedısııaǵa atalǵan oqý ornynyń aspıranty Saıagúl Ahmedenova, Reseı Ǵylym akademııasynyń Ekaterınbýrgtegi Oral fılıalyna qaraıtyn botanıkalyq baq zerthanasynyń meńgerýshisi Mıhaıl Knıazev, sondaı-aq M.О́temisov atyndaǵy Batys Qazaqstan ýnıversıtetiniń ǵalymdary qatysty.
«Bul ósimdik Inder aýdanyndaǵy tuz kúmbezi aımaǵynyń endemıgi bolyp shyqty. Alǵashqy jınalǵan gerbarıı úlgisi Sankt-Peterbýrgtegi Reseı Ǵylym akademııasynyń V.L.Komarov atyndaǵy Botanıkalyq ınstıtýtynyń ǵylymı gerbarııinde saqtaýly. Gerbarıı halyqaralyq derekter qoryna engizildi. Ivanov astragaly – kópjyldyq jartylaı buta. О́simdiktiń uzyndyǵy 5–10 sm-den aspaıdy. Ashyq qyzǵylt tústi gúl shoǵynyń uzyndyǵy – 5–8 sm. Jemisi – jumyrtqaǵa uqsas, uzyndyǵy 12–20 mm-lik shar tárizdi burshaq. Al burshaǵynyń ishi qýys, 25-ke jýyq dáni bar», deıdi A.Laktıonov.
Ǵalymnyń pikirinshe, ejelgi skıfter astragaldy ólmeıtin shóp dep ataǵan. Bul ósimdikti qaterli isik jáne júrek aýrýlaryn emdeý úshin qoldanýǵa bolady.
«О́ıtkeni astragal aýrýǵa qarsy tyń ımmýndyq júıeni nyǵaıtyp, vırýsqa tótep beretin ınterferondy jetildiredi. Aǵzanyń sýyq tııý, tumaý jáne bronhıt sekildi syrqattarǵa qarsy kúresý úshin ishki mehanızmin iske qosýǵa kómektesedi. Baýyr qyzmetin jaqsartady, qandaǵy qant deńgeıin tómendetedi. Qan tamyrlaryn keńeıtip, qan qysymynyń tómendeýine yqpal etedi», deıdi ǵalym.
Reseılik ǵalymdar astragaldyń birneshe túrin onkologııalyq aýrýlardy emdeýge paıdalaný maqsatynda zertteýler júrgizýdi qolǵa alypty. Al halyqaralyq ekspedısııanyń músheleri ósimdiktiń taǵy úsh jańa túrin tapqan. Endi olar jergilikti flora men ósimdikterdi zertteýdi jalǵastyrýdy kózdep otyr.
«Qýys burshaǵy bar ósimdikti kórgende, onyń erekshe ekenin birden túsindik. Bul – meniń ǵylymı qyzmetimdegi aıtýly jetistik», deıdi Saıagúl Ahmedenova.
Atyraý oblysy
