Zań men Tártip • 26 Maýsym, 2025

«Antıfrod» kúdiktilerdi anyqtaıdy

110 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin

Jaqynda Bas prokýror Berik Asylov jasóspirimder qyl­my­sy kóbeıgen oblys­tar­dyń qatarynda Atyraýdy da ataǵan edi. Bıyl bul óńirde kámeletke tolmaǵandar ta­ra­­pynan jasalǵan qylmys byltyrǵy 3 aıdaǵy kórset­kish­ten 2,2 esege kóbeıgen.

«Antıfrod» kúdiktilerdi anyqtaıdy

Atyraý oblystyq polısııa departamentiniń baspasóz qyzmeti usynǵan derekke súıensek, munaıly óńir jasóspirim-deri ótken jylǵy 3 aıda 14 qylmys jasaǵan. Al bıylǵy osy kezeńde kámeletke tolmaǵandar tarapynan 31 qylmys tirkeldi. Jasóspirimderdiń 3 túrli qyl­mysty jıi jasaýǵa beıimdigi anyqta­lypty. Bul – urlyq, buzaqylyq jáne tonaý.

Keıingi bir jylda Atyraý oblysynda ınternet-alaıaqtyq qylmysy kóbeıgeni baıqalǵan. Polısııa qyz­met­ker­leri munyń sebebin úsh jaıtpen ­baılanystyrady. Birinshiden, turǵyndar qarjylyq saýatyn art­tyrýǵa mán bermeıdi. Ekinshiden, sıfrlyq saýat­tyń tómendigi de alaıaq­tarǵa tıimdi bolyp otyr. Úshinshiden, munaıly óńirdegi tabys deńgeıiniń joǵary bolǵany alaıaqtardyń qyzy­ǵý­shylyǵyn týdyrady.

«Qazir ınternet-alaıaqtyqqa qarsy úshin aldyn alý is-sharalary udaıy júrgiziledi. Osy oraıda polısııa departamenti men 109 call-ortalyǵy arasynda birlesken is-sharalar týraly memorandým jasaldy. Barlyq ekinshi deńgeıdegi bankke ishki ister organymen alaıaqtyq tranzaksııalar týraly aqparat almasýǵa jol ashqan «Antıfrod-ortalyq» onlaın platformasy iske qosyldy. Bul platformamen ınternet-alaıaqtar jasaǵan qylmystar, jábirlenýshilerden aýdarylǵan qarjynyń kimniń esepshotyna túskeni tez anyqtalady. Qarjyny alýshynyń esepshotyn buǵattaý úshin «Antıfrod-ortalyq» platformasynda usynystar joldandy. Mundaı is-sharalar ınternet-alaıaqtardyń zańsyz áreketin jedel áshkereleýge, jábirlenýshiniń qarjysyn qaıtarýǵa múmkindik beredi», dep aqparat berdi baspasóz qyzmeti.

Osyndaı aldyn alý is-sharalaryna qaramastan alaıaqtardyń zańsyz áreketi jıi qaıtalanatyn qylmystyń birine aınalyp otyr. Ásirese ınternet-alaıaqtyq qylmysy oqtyn-oqtyn qaıta­lanady. Sondaı-aq urlyq ta jıi jasalady. Degenmen byltyrǵyǵa qaraǵanda, aýyr qylmystardyń qatary 11,2 pa­ıyz­ǵa azaıǵan.

«Máselen, 2024 jyly 536 qylmys tirkeldi. Bıyl jyl basynan beri tirkelgen 476 qylmystyń 339-y ashyldy. Al qalǵan qylmystyq ister bo­ıyn­sha keshendi-tergeý amaldary júr­gizilip jatyr. Osyǵan baılanysty tıisti saraptamalar taǵaıyndalyp, prosessýaldyq sheshim qabyldaý úshin tergeý jalǵasady», dep naqtylady baspasóz qyzmeti.

Ishki ister mınıstrligi tártip saqshylaryna adam óltirý qylmysyn jedel ashý mindetin júktep otyr. Sondaı-aq aýyr qylmystardyń aldyn alýǵa basymdyq berilgen.

«Atyraý oblysynda qasaqana adam óltirý qylmysynyń aldyn alý jáne jedel-profılaktıkalyq is-sharalaryn kúsheıtý maqsaty kóz­­deldi. Osyǵan baılanysty oblys ákimdigimen 2024–2026 jyldarǵa arnalǵan Jol kartasynyń jospary jasaqtaldy. Ishki ister mınıstrliginiń 2023 jylǵy 28 jeltoqsandaǵy №943 buıryǵymen «Urlyqtarǵa qarsy is-qımyl jónindegi 2024–2026 jyldarǵa arnalǵan baǵdarlamany iske asyrý jónindegi is-sharalary» jospary bekitildi. Qazir oblysta qabyldanǵan is-sharalardyń nátıjesinde qylmystyq quqyq buzýshylyqtyń tómendegeni baıqalady. Máselen, densaýlyqqa aýyr zııan keltirý (54,8%, 31-den 14-ke deıin), zorlaý (70%, 10-nan 3-ke), buzaqylyq (8,9%, 56-dan 51-ge), urlyq (13,5%, 297-den 257-ge), uıaly telefon urlyǵy (28,3%, 46-dan 33-ke), mal urlyǵy (60%, 15-ten 6-ǵa), alaıaqtyq (25%, 863-ten 647-ge deıin), tonaý (41,4%, 29-dan 17-ge), qaraqshylyq (50%, 4-ten 2-ge) qylmysy azaıdy», dedi departamenttiń baspasóz hatshysy Meıirim Erdáýlet.

Alaıda bul óńirde polısııa qyz­met­­kerleri izdeý salǵanymen, áli us­tal­­maǵan kúdiktiler bar. Izdeýde júr­gen­der sany – 33.

«Jyl basynan bergi 4 aı 20 kúnde izdeý jarııalanǵan 59 kúdiktiniń 26-sy ustaldy. Kúdiktilerdiń basym bóligi alaıaq­tyq jáne urlyq qylmysyn jasa­ǵany úshin izdestirilip jatyr», dep málimdedi baspasóz qyzmetinen.

Jurtshylyqty alańdatyp otyrǵan jaıttyń biri – esirtki qylmysy. Atyraý oblystyq polısııa departamenti bastyǵynyń birinshi orynbasary Quttybaı Sadyqovtyń málimetine súıensek, bıylǵy 5 aıda esirtkimen baılanysty 59 quqyq buzýshylyq, onyń ishinde 32 qylmys tirkelgen.

«Zańsyz aınalymnan jalpy sal­maǵy 29 kılodan astam esirtki, asa aýyr sanatqa jatatyn 3 kıloǵa jýyq sınte­tıkalyq esirtki zaty tárkilendi. Polı­sııa qyzmetkerleri júrgizgen jedel-izdestirý sharalarynyń nátı­jesinde zańsyz 2 fıtozerthana, esirtki tasymaldaýdyń 3 arnasy joıyldy. О́zge de zań buzýshylyqtardy anyq­taý úshin júrgizilgen jumystyń nátı­jesinde avtokólikti esirtkilik mas kúıde júrgizgen 17 adam jaýapqa tar­­tyl­dy. Oblys aýmaǵynda esirtki tasy­­­maldaýmen aınalysqan 14 kúdikti us­tal­dy. Kúdiktilerdiń altaýy ózge óńir­­ler­den kelgeni, al ekeýiniń kolledj stý­denti ekeni anyqtaldy», deıdi Q.Sadyqov.

Kúdiktiniń biri – Qyzylorda obly­sy­nan kelgen 17 jastaǵy jasóspirim. Ony tintý kezinde qara ızolentpen oral­ǵan 25 túıinshek tabyldy. Túıin­shek­­tiń ár­qaı­sysyna 1 gramm aq tústi untaq salyn­ǵan. Saraptamanyń qory­­tyn­dysy­men aq tústi untaqtyń «Alfa-PVP» sıntetıkalyq esirtki ekeni dáleldendi. Esirtkiniń jalpy sal­maǵy – 24,7 gramm.

Al Inder aýdanynyń 37 jastaǵy turǵynynan salmaǵy 1 kılodan asatyn sın­tetıkalyq esirtki alyndy. Qazir us­talǵan eki kúdikti qamaýǵa alynyp, qylmystyq is qozǵaldy.

Departament bastyǵynyń birinshi orynbasary málim etkendeı, polıseıler eriktilermen birge esirtki saıttaryn jarnamalaıtyn 60-qa jýyq graf­fıtı jazbasyn joıǵan. Internet jeli­sine monıtorıng júrgizilip, esirtki jarnamalaǵan 332 saıt anyqtalǵan. «Antıfrod» aqparattyq júıesimen kúdik týdyrǵan 673 esepshot anyqtalyp, ondaǵy 30 mln teńge jýyq qarjy buǵattalyp otyr.

 

Atyraý oblysy