Keshen aq amýr, sazan, baqtaq syndy balyq qoryn ınnovasııalyq jolmen molaıtty. Búginde «Buqtyrma ýyldyryq shashý-ósirý» sharýashylyǵy ushan-teńiz jumys atqaryp jatyr.
«Mekeme quldyrap, iske alǵysyz bolyp turǵan. Iektiń astynda kól jatqanymen balyq ónimderin basqa jaqtan ákelemiz. Sóıtip, ózimizde nege óndirmeske degen oı keldi. 5 jyldyq jospar quryp, jumysqa kiristik. Nátıjesi joq emes. Balyqty ýyldyryq kezinen baptap, saqtap, kók aıdynda kóbeıtemiz», deıdi sharýashylyq dırektory Symbat Ánýarbekov.
Qazir sharýashylyqtyń qýattylyǵy 13 mln shabaq óndirýge jetedi. Aldaǵy ýaqytta 50 mln-ǵa deıin jetkizý jospary bar. Shyǵysta balyq sharýashylyǵyn damytýdyń 2021–2030 jyldarǵa arnalǵan baǵdarlamasy qabyldanǵan. Onyń ústine, sýy mol óńir úshin balyq ósirý múmkindigi de zor. 2030 jylǵa qaraı oblysta jyl saıyn 9 774 tonna balyq ósirip, satylymǵa shyǵarý josparlansa, onyń 8 578 tonnasy – aqbalyq, 1 151 tonnasy – tuqy, 45 tonnasy bekire tuqymdas bolmaq.
«Búginde balyq ósirýmen óńirde 15 mekeme aınalysady. Bul jaǵalaýdaǵy mekemeler Zaısan, Buqtyrma, Shúlbi, О́skemen sý qoımalarynyń boıynda ornalasqan. 2023–2024 jyldary oblystaǵy mekemelerge 600 mln teńge sýbsıdııa berilgen», deıdi ShQO Tabıǵı resýrstar jáne tabıǵat paıdalanýdy retteý basqarmasy basshysynyń orynbasary Merhat Ámirov.
Sýretti túsirgen – avtor
2022 jyly sharýashylyq ǵylymı-óndiristik jobalardy júzege asyrýǵa baǵyttalǵan 300 mln teńgeniń grantyn utqan. Qarjy negizinen óndiristi túbegeıli jóndeý jumysyna, jabdyqtar satyp alýǵa jumsalǵan. Qalǵany qajetti mamandardy tartýǵa bólingen. Degenmen maman tapshylyǵy áli de baıqalady. О́ndiris oshaǵyna balyq ósirýshi, shabaq órbitýshi mamandar kerek.
Jumys qolǵa alynǵaly balyq kóbeıgen. Soǵan qaraı sharýashylyq basynda jumys ta arta túsken. Symbat Ánýarbekov alǵash basshy bolyp kelgende 1 200 gektar toǵannyń 10%-y ǵana jumys istep tursa, qazir shabaq ósirip-óndirýge sý betindegi aýmaqtyń 30%-y paıdalanylady. Seh ishi qarbalas. Ár maman óz isimen aınalysyp júr. Ýyldyryǵy jetilgen balyqtardy syǵyp, zerthanada tekseredi eken. Tekserýden ótkenin dernásilge aınaldyrý úshin arnaıy akvarıýmǵa jiberedi. Jumystyń basy osy – ýyldyryq alý, balyqtyń salmaǵyn ólsheý. Odan soń ýyldyryqtardy sútpen aralastyryp, kolbalarǵa salady. Onyń ishinde bir táýlik aınalyp turady. Táýlik ótken soń «Amýr» apparatynyń ishinde 1 mln dana ýyldyryq otyrǵyzylyp, odan dernásil shyǵady. Mamandardyń sózinshe, dernásildiń salmaǵy 25 gramnan asqanda tolyq shabaq bolyp qalyptasady. Osylaısha, balyqshylar bıyl tuqy balyǵynan 7,5 mln, sazannan 4 mln shabaq alǵan.
«2023 jyly sazannan bólek, sharýashylyq toǵandaryna aq amýr shabaqtary jiberilgen. Tuqy tuqymdas bul balyq túri bizdiń óńirdegi sý aıdyndarynda kezdespeıdi. Ońtústikti, Ile, Syrdarııa ózenderin mekendeıdi. Sharýashylyq ujymy aq amýr shabaqtaryn ósirýdi óńirdegi ózen, kólderdiń ereksheligin, qazirgi jaǵdaıyn eskere otyryp qolǵa aldy», dedi Symbat Ánýarbekov.
Shyǵys Qazaqstan oblysy,
Kúrshim aýdany
