Jemqorlyq • 26 Maýsym, 2025

Jemqorlyqqa qarsy joba

40 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin

Elimizde sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúresti aldyna maqsat etip qoıǵan jańa joba ómirge keldi. «Ádil qoǵam» dep atalatyn bul qoǵamdyq bastama «Zań men tártip» tujyrymdamasy aıasynda qolǵa alynyp, oǵan Sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttigi men IýNESKO qamqorlyǵyndaǵy Mádenıetterdi jaqyndastyrý ortalyǵy birlesip muryndyq boldy.

Jemqorlyqqa qarsy joba

Keshe Astanada mádenı jáne bilim baǵdarlamalary arqyly sybaılas jemqorlyq­qa qarsy dúnıetanymdy nyǵaı­tý men keńeıtýge baǵyttalǵan jobanyń tanystyrylymy ótti. Oǵan Sybaılas jem­qorlyqqa qarsy is-qımyl agenttiginiń tóraǵasy Ashat Jumaǵalı, Mádenıet jáne aqparat mınıstri Aıda Balaeva, Parlament depýtattary, memlekettik organdar men uıymdardyń basshylary, memleket jáne qoǵam qaıratkerleri, eldiń ǵylymı jáne shyǵarmashylyq zııaly qaýym ókilderi qatysty.

Jıynda alǵashqy sózdi alǵan agenttik tóraǵasy A.Juma­ǵalı qazaq halqynyń ulttyq dás­túr­leri ejelden-aq ádildik, adal­­dyq pen parasat qundy­lyq­taryn qalyptastyrǵanyn atap ótip, qolǵa alynyp jatqan jańa bastamanyń bolashaǵy jarqyn bolaryna senim bildirdi.

«Qazaq dúnıetanymyn­daǵy bul ıdealdar urpaqtan-urpaq­qa berilip, ańyzdardan, maqal­dardan, óleńder men ádet-ǵuryptan kórinis tapty. Rýhanı muraǵa baı ulttyq máde­nıet halyq arasynda adam­gershilik normalary men qaǵıdattardy qurmetteýdi tárbıeleýge negiz boldy. Osylaısha, ulttyq murany, otbasylyq jáne qaýymdyq dástúrlerdi qurmetteý arqyly sybaılas jemqorlyqqa qarsy qundylyqtardy qura otyryp, adal qoǵamdy qalyptastyrý úshin berik irgetas qalaımyz», dedi ol.

Mádenıet jáne aqparat mınıstri A.Balaeva óz sózinde ádil qoǵam qurý jolynda birlesip áreket etý, rýhanı qundylyqtardy saqtaý men dáripteý basty paryzymyz ekenin aıta kele, «Ádil qoǵam» jobasy osy ortaq múdde jo­lyn­daǵy naqty qadamdardyń biri ekenin tilge tıek etti.

«Memleket basshysy quqyq qorǵaý organdarynyń keńeıtilgen alqa otyrysynda elge jáne zańǵa qyzmet etýge bel býǵan árbir azamat adamgershilik pen ádildik qundylyqtaryn basshylyqqa alatynyn ári mundaı qasıetter eń aldymen tárbıe arqyly beriletinin atap ótken edi. Sondyqtan biz ár azamattyń boıyna adaldyqty darytý, jastardy parasat pen izgilikke baýlý jolynda birlese jumys isteýge tıispiz. Osylaı ǵana turaqty, senimdi, adamgershilikke negizdelgen qoǵamdy qalyptastyra alamyz. Prezıdent atap ótkendeı, 2019 jyldan beri qylmystyq quqyqbuzýshylyq sany shamamen eki ese azaıǵan. Sonyń ishinde qaraqshylyq, tonaý, urlyq pen buzaqylyq deńgeıi 4 ese tómendep, kisi óltirýge qatysty qylmys 30 paıyzǵa kemigen. Taǵy bir aıta keterligi, qoǵamdyq oryndardaǵy qylmys sany 80 paıyzǵa tómendegeni belgili bolyp otyr», dedi mınıstr.

A.Balaeva Mádenıet jáne aqparat mınıstrligi qoǵamdyq damý, azamattyq ustanymdy qalyptastyrý, jastardyń ıntellektýaldy jáne shyǵar­mashylyq áleýetin artty­rý, aq­parattyq-ıdeologııalyq na­sıhat jumystary boıynsha birqatar naqty jobany júzege asyryp jatqanyn atap ótti. Mınıstrdiń aıtýynsha, mádenıet – jaı ǵana estetıkalyq keńistik emes, ulttyń jan dúnıesi, adamgershilik ólshemi. Sondyqtan mádenıet pen parasat, ádildik pen adaldyq árdaıym qatar júrýge tıis.

«Ádil qoǵam» jobasy osy baı murany zamanaýı aǵar­tý isimen ushtastyryp, sybaı­las jemqorlyqqa qarsy qoǵam­dyq sana men mádenıetti qalyp­tas­tyrýdy kózdeıdi. Bul basta­maǵa shyǵarmashylyq zııaly qaýym, mádenıet salasy ókil­deri men úkimettik emes uıym­dardy qosyp, ortaq múddege jumyldyrýdyń mańyzy zor dep bilemiz. Ony júzege asyrý barysynda mádenı muramyzdy, ashyq dıalogke arnalǵan alańdardy, teatr men kórkemónerdiń múmkindigin keńinen paıdalanýǵa nıetti­miz. Sebebi shynaıy ózgeris adamnyń ishki dúnıesinen, sana ózgerisinen bastalady», dedi ol.

Osy jobaǵa uıytqy bol­ǵan uıymnyń biri IýNESKO qamqorlyǵyndaǵy Máde­nıetterdi jaqyndastyrý ortalyǵy basshysynyń orynbasary Saltanat Áshimova jańa bastama halqymyzdyń asyl muralaryn jańǵyrta otyryp, ony qazirgi qoǵamǵa beıimdeýdi, rýhanı qundylyqtardy sybaılas jemqorlyqqa qarsy mádenıetpen ushtastyrýdy kózdeıtinin aıta kele, naqty qandaı is-sharalar júzege asatynyn aıtyp ótti.

«Abaı, Shákárim, Buqar jyraý jáne basqa da oıshyl­dardyń eńbekteri negizinde pikirtalastar, ádebı keshter, dıa­logtik klýbtar ótkizý, adaldyq pen ádilet taqyry­bynda beınerolıkter, pod­kastar, derekti fılm­der ázirleý, jastar arasynda túrli baıqaý uıym­das­tyryp, halyq aýyz áde­bıetin­degi izgilikke qatysty mátinderdi, qanatty sózderdi jınaqtaý, «Uly dala ádebi­niń kodeksi» atty kitap shyǵa­rý, teatrlandyrylǵan qoıy­lymdar men mádenı festıval­dar ótkizý, oqý oryndarynda arnaıy kýrs­tar, trenıngter, semınarlar, halyqaralyq deńgeıde forýmdar, konferensııalar, dóńgelek ústelder uıymdastyrý jáne mádenı ynty­maqtastyq ornatý kóz­delip otyr. Jobanyń júze­ge asýy – parasattylyq máde­nıetin qalyptastyrýdyń tıimdi quraly», dedi ol.

Is-shara barysynda senator Nurtóre Júsip, Májilis depýtattary Marat Báshimov pen Aıdos Sarym, aqyn Aqush­tap Baqtygereeva, ózge de qatysý­shylar sóz alyp, «Ádil qoǵam» jobasynyń mindetteri men keleshegi jaıynda oılaryn ortaǵa saldy.

«Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev aıtqandaı, «Ádiletti Qazaqstandy qurý – jaı uran emes, naqty is-qımyl jospary. Árbir azamat óz elinde laıyqty ómir súrýge quqyly». Sondyqtan bul – árqaı­symyzdyń ortaq boryshymyz, ortaq maqsatymyz. Árbiri­miz óz salamyzda ádilettilik qaǵı­datyn ustanyp, qoǵamnyń damýy­na úles qosýymyz kerek», dedi Senat depýtaty N.Júsip.

Jıynǵa qatysýshylar bul joba qoǵam belsendilerin, belgili qoǵam qaıratkerlerin biriktirip, ashyq qoǵamdyq dıalog alańyna aınalaryna senim bildirdi. 

Sońǵy jańalyqtar